Cô chăn cừu và anh nạo ống khói

Bạn đã bao giờ thấy một chiếc tủ gỗ thật cổ chưa, đen sẫm vì năm tháng, chạm trổ đầy những đường uốn lượn và hoa lá? Trong một phòng khách nọ có đúng một chiếc tủ như thế. Đó là của bà cố để lại, từ trên xuống dưới chạm toàn hoa hồng và hoa uất kim hương. Ở đó có những đường uốn lượn kỳ lạ nhất, giữa những đường uốn ấy ló ra những chú hươu nhỏ với bộ gạc nhiều nhánh. Nhưng chính giữa cánh tủ có chạm hẳn một hình người. Trông ông ta thật buồn cười, mà ông ta cũng đang nhe răng cười, chứ chẳng thể gọi là cười tươi được. Ông có đôi chân dê, trên trán có đôi sừng nhỏ, râu dài thượt. Lũ trẻ trong phòng bao giờ cũng gọi ông là "ông Chân Dê Thượng Hạ Tổng Tư Lệnh Chiến Tranh Kiêm Trung Sĩ", vì đó là một cái tên khó đọc, mà chẳng có mấy ai được mang chức tước ấy. Nhưng được người ta chạm khắc lên tủ cũng là chuyện to tát lắm chứ! Và ông ta đứng đó. Lúc nào ông cũng nhìn về phía cái bàn dưới tấm gương, vì trên bàn có một cô bé chăn cừu bằng sứ xinh xắn. Giày cô mạ vàng, váy cô vén lên duyên dáng bằng một bông hồng đỏ, cô lại đội mũ vàng, cầm gậy chăn cừu. Cô đẹp lắm.

Ngay bên cạnh cô có một anh thợ nạo ống khói nhỏ, đen như hòn than, nhưng cũng làm bằng sứ. Anh sạch sẽ, tươm tất chẳng kém ai. Anh là thợ nạo ống khói, chẳng qua chỉ là cái vai anh đóng mà thôi. Ông thợ làm đồ sứ cũng có thể nặn anh thành một hoàng tử, vì đằng nào cũng thế cả!

Anh đứng đó với chiếc thang trông thật xinh, khuôn mặt hồng hào trắng trẻo như con gái. Thật ra như thế là sai, vì đáng lẽ anh phải lấm lem một chút. Anh đứng sát ngay cạnh cô chăn cừu. Cả hai được đặt đứng ở chỗ của mình, mà đã được đặt cạnh nhau như thế thì họ đính hôn với nhau luôn. Họ hợp nhau lắm: cả hai đều trẻ, đều làm từ một thứ sứ, và cũng mỏng manh dễ vỡ như nhau.

Ngay gần đó còn có một con búp bê khác to gấp ba lần. Đó là một ông lão Trung Hoa biết gật đầu. Ông cũng bằng sứ, và ông bảo ông là ông nội của cô bé chăn cừu, nhưng chắc ông chẳng chứng minh được. Ông khăng khăng rằng ông có quyền quyết định chuyện của cô, vì thế ông đã gật đầu ưng thuận với ông Chân Dê Thượng Hạ Tổng Tư Lệnh Chiến Tranh Kiêm Trung Sĩ, khi ông này ngỏ lời hỏi cưới cô bé chăn cừu.

— Cháu sẽ có một người chồng, ông lão Trung Hoa nói, một người chồng mà ông tin là làm bằng gỗ gụ hẳn hoi. Ông ta sẽ cho cháu làm bà Chân Dê Thượng Hạ Tổng Tư Lệnh Chiến Tranh Kiêm Trung Sĩ. Ông ta có cả một tủ đầy đồ bạc, chưa kể những gì cất trong ngăn bí mật!

— Cháu không muốn vào trong cái tủ tối om ấy đâu! Cô bé chăn cừu nói. Cháu nghe nói trong đó ông ta đã có mười một bà vợ bằng sứ rồi!

— Thế thì cháu làm bà thứ mười hai! Ông lão Trung Hoa nói. Đêm nay, hễ cái tủ cũ kêu cọt kẹt là hai đứa làm đám cưới, chắc chắn như ông là người Trung Hoa vậy!

Rồi ông gật gật đầu, và ngủ thiếp đi.

Nhưng cô bé chăn cừu khóc, đưa mắt nhìn người yêu dấu nhất của lòng mình, anh thợ nạo ống khói bằng sứ.

— Em muốn xin anh một điều. Cô nói. Anh hãy cùng em đi ra thế giới bao la, vì ở đây chúng mình không ở được nữa rồi!

— Em muốn gì anh cũng chiều! Anh thợ nạo ống khói nhỏ nói. Ta đi ngay thôi. Anh nghĩ với cái nghề của anh, anh nuôi được em!

— Giá mà ta xuống được khỏi cái bàn này cho yên ổn! Cô nói. Chưa ra được thế giới bao la thì em chưa vui được!

Anh dỗ dành cô, chỉ cho cô chỗ đặt bàn chân nhỏ lên những gờ chạm trổ và những chiếc lá mạ vàng dọc chân bàn. Anh còn dùng cả chiếc thang của mình, và thế là cả hai xuống được tới sàn. Nhưng khi họ nhìn về phía chiếc tủ cổ, thì ở đó đang náo động cả lên. Tất cả những chú hươu chạm trổ vươn đầu ra xa hơn, dựng gạc lên, ngoái cổ nhìn. Ông Chân Dê Thượng Hạ Tổng Tư Lệnh Chiến Tranh Kiêm Trung Sĩ nhảy dựng lên, gọi với sang ông lão Trung Hoa:

— Chúng chạy kia rồi! Chúng chạy kia rồi!

Hai người hơi hoảng, vội nhảy tót vào ngăn kéo dưới bệ cửa sổ.

Trong ngăn kéo có ba bốn cỗ bài không đủ quân, và một sân khấu múa rối nhỏ dựng lên tạm bợ hết mức có thể. Ở đó đang diễn kịch. Tất cả các quý bà, cả rô lẫn cơ, cả nhép lẫn bích, đều ngồi hàng ghế đầu, phe phẩy bông uất kim hương làm quạt. Đằng sau họ là tất cả các chàng bồi, khoe rằng mình có đầu cả ở trên lẫn ở dưới, đúng như quân bài vẫn có. Vở kịch kể về hai người yêu nhau mà không được lấy nhau. Cô bé chăn cừu khóc, vì nó giống hệt chuyện của chính cô.

— Em không chịu nổi nữa! Cô nói. Em phải ra khỏi ngăn kéo thôi!

Nhưng vừa xuống tới sàn, ngước nhìn lên bàn, họ thấy ông lão Trung Hoa đã tỉnh dậy, đang lắc lư cả người, vì phần dưới thân ông là một khối liền.

— Ông lão Trung Hoa tới kìa! Cô bé chăn cừu kêu lên, rồi khuỵu xuống trên đôi đầu gối bằng sứ, buồn khổ biết bao.

— Anh có ý này. Anh thợ nạo ống khói nói. Hay là mình chui vào cái bình hoa khô lớn đặt trong góc kia? Mình sẽ nằm trên những cánh hồng và hoa oải hương, khi ông ấy tới thì ném muối vào mắt ông ấy.

— Thế không ăn thua đâu! Cô nói. Vả lại em biết ông lão Trung Hoa với cái bình hoa khô từng đính hôn với nhau, mà hễ đã từng có tình ý với nhau thì bao giờ cũng còn lại chút cảm tình. Không, chẳng còn cách nào khác ngoài đi ra thế giới bao la!

— Em thật sự có đủ can đảm đi cùng anh ra thế giới bao la sao? Anh thợ nạo ống khói hỏi. Em đã nghĩ kỹ thế giới rộng lớn thế nào chưa, và rằng chúng mình sẽ không bao giờ quay về đây được nữa?

— Em nghĩ kỹ rồi! Cô nói.

Anh thợ nạo ống khói nhìn cô chăm chăm, rồi nói:

— Đường của anh đi qua ống khói! Em có thật dám cùng anh bò qua lò sưởi, qua cả bầu lò lẫn ống dẫn không? Rồi ta sẽ ra tới ống khói, ở đó thì anh thạo việc lắm. Ta sẽ trèo lên thật cao, cao tới mức họ không với tới được, và trên tận cùng có một cái lỗ thông ra thế giới bao la!

Rồi anh dẫn cô tới cửa lò sưởi.

— Trong ấy đen quá! Cô nói.

Nhưng cô vẫn đi theo anh, qua bầu lò, qua ống dẫn, nơi tối đen như mực.

— Giờ ta vào tới ống khói rồi! Anh nói. Nhìn kìa, nhìn kìa! Phía trên kia có một ngôi sao đẹp tuyệt đang chiếu sáng!

Đó là một ngôi sao thật trên bầu trời, chiếu thẳng xuống chỗ họ, như thể muốn chỉ đường cho họ. Hai người bò, hai người trườn, con đường mới gian nan làm sao, cao quá, cao quá. Nhưng anh nâng đỡ, dìu dắt cô, chỉ cho cô những chỗ tốt nhất để đặt đôi bàn chân bằng sứ bé xíu. Và thế là họ lên tới tận miệng ống khói, ngồi xuống thành ống, vì họ mệt lử, mà mệt thế cũng phải thôi.

Trên đầu họ là bầu trời đầy sao, dưới chân họ là tất cả mái nhà của thành phố. Họ nhìn được xa lắm, xa tít ra thế giới. Cô bé chăn cừu tội nghiệp chưa bao giờ nghĩ thế giới lại như thế. Cô gục cái đầu nhỏ vào vai anh thợ nạo ống khói của mình, rồi khóc, khóc tới mức lớp vàng trên dải thắt lưng cô bong ra.

— Thế này thì nhiều quá! Cô nói. Em không chịu nổi! Thế giới rộng lớn quá! Ước gì em được trở về cái bàn nhỏ dưới tấm gương! Chưa về được đó thì em sẽ chẳng bao giờ vui được! Em đã theo anh ra thế giới bao la rồi, giờ nếu anh còn thương em thì anh đưa em về đi!

Anh thợ nạo ống khói nói lý lẽ với cô, nhắc tới ông lão Trung Hoa, tới ông Chân Dê Thượng Hạ Tổng Tư Lệnh Chiến Tranh Kiêm Trung Sĩ. Nhưng cô nức nở thảm thiết quá, lại hôn anh thợ nạo ống khói nhỏ của mình, nên anh đành chiều cô, dù biết thế là dại.

Thế là hai người lại vất vả bò xuống ống khói, chui qua bầu lò, qua ống dẫn, chẳng dễ chịu chút nào, rồi đứng trong lò sưởi tối om. Họ nấp sau cánh cửa lò nghe ngóng xem trong phòng thế nào. Mọi thứ im phăng phắc. Họ ghé mắt nhìn ra. Ôi chao! Giữa sàn nhà là ông lão Trung Hoa nằm đó. Ông đã ngã từ trên bàn xuống khi định đuổi theo họ, vỡ ra làm ba mảnh. Cả cái lưng gãy rời thành một khúc, còn cái đầu thì lăn tít vào một góc. Ông Chân Dê Thượng Hạ Tổng Tư Lệnh Chiến Tranh Kiêm Trung Sĩ vẫn đứng ở chỗ cũ, đăm chiêu suy nghĩ.

— Khủng khiếp quá! Cô bé chăn cừu nói. Ông nội vỡ tan rồi, mà lỗi là tại chúng mình! Em sống sao nổi đây!

Rồi cô vặn vẹo đôi bàn tay bé xíu.

— Vẫn gắn lại được mà! Anh thợ nạo ống khói nói. Gắn lại được dễ thôi! Em đừng cuống lên thế! Người ta dán keo vào lưng, đóng một cái đinh ghim chắc vào gáy, là ông lại tốt như mới, lại nói được với mình khối điều khó chịu!

— Anh nghĩ thế thật à? Cô nói.

Thế là hai người lại trèo lên bàn, về chỗ cũ.

— Thấy chưa, đi bao xa rồi lại về đúng chỗ này! Anh thợ nạo ống khói nói. Giá mà biết trước thì đỡ bao nhiêu công sức!

— Giá mà ông nội gắn lại được! Cô bé chăn cừu nói. Có đắt lắm không anh?

Và ông được gắn lại thật. Người trong nhà dán keo vào lưng ông, đóng một cái đinh ghim chắc vào cổ ông. Ông lại tốt như mới, chỉ có điều không gật đầu được nữa.

— Từ ngày bị vỡ, ông có vẻ kiêu kỳ ra đấy! Ông Chân Dê Thượng Hạ Tổng Tư Lệnh Chiến Tranh Kiêm Trung Sĩ nói. Tôi thấy chuyện ấy có gì mà phải làm cao thế! Thế tôi có được lấy cô ấy hay không?

Anh thợ nạo ống khói và cô bé chăn cừu nhìn ông lão Trung Hoa thật cảm động, chỉ sợ ông gật đầu. Nhưng ông không gật được nữa, mà kể cho người ngoài nghe chuyện mình có một cái đinh ghim đóng ở gáy thì ông thấy ngượng lắm. Thế là đôi bạn bằng sứ được ở bên nhau. Họ chúc phúc cho cái đinh ghim trên gáy ông nội, và yêu thương nhau cho tới ngày họ vỡ.

— Hết —