Cô gái nhà nông thông minh

Ngày xưa có một bác nông dân nghèo, không có ruộng đất, chỉ có một túp nhà nhỏ và một cô con gái duy nhất. Cô con gái bảo cha:

— Mình nên xin đức vua một mảnh đất hoang để vỡ ruộng.

Nhà vua nghe nói hai cha con nghèo khổ, bèn ban cho một góc bãi cỏ. Hai cha con cuốc xới, định gieo ít lúa mạch và mấy thứ hạt khác. Cuốc gần hết thửa ruộng thì họ đào được dưới đất một cái cối giã bằng vàng ròng. Người cha bảo con gái:

— Này con, đức vua đã có lòng tốt ban cho nhà mình thửa ruộng này, vậy mình phải dâng cái cối lên ngài để tạ ơn.

Nhưng cô con gái không chịu, cô nói:

— Cha ơi, mình có cối mà không có chày, thế nào người ta cũng bắt mình đem nộp nốt cái chày. Thôi cha cứ im lặng là hơn.

Nhưng bác nông dân không nghe con, mang cái cối tới dâng vua, nói rằng mình đào được nó ngoài bãi hoang, xin vua nhận làm quà. Nhà vua nhận lấy cái cối, rồi hỏi bác còn tìm được thứ gì nữa không.

— Dạ không, — bác nông dân đáp.

Nhà vua bảo vậy thì bác phải mang nốt cái chày tới đây. Bác thưa rằng cái chày thì chẳng tìm thấy. Nhưng nói thế cũng như nói gió bay, bác bị tống vào ngục, phải ngồi đó cho tới khi nào nộp được cái chày.

Ngày ngày, người hầu mang tới cho bác nước lã và bánh mì, thứ người ta vẫn phát trong ngục. Họ nghe bác cứ kêu than mãi không thôi:

— Ôi, giá ta nghe lời con gái! Ôi, ôi, giá ta nghe lời con gái!

Người hầu tới tâu với vua rằng người tù cứ kêu mãi "Ôi, giá ta nghe lời con gái!", lại chẳng chịu ăn chịu uống gì. Vua bèn sai giải người tù tới, hỏi vì sao cứ kêu mãi "Ôi, giá ta nghe lời con gái!".

— Thế con gái ngươi đã nói gì?

— Dạ, nó bảo con đừng mang cái cối tới, không thì con sẽ phải nộp cả cái chày.

— Ngươi có cô con gái khôn ngoan thế, vậy cho nó tới đây xem.

Thế là cô gái phải tới trước mặt vua. Vua hỏi cô có thật khôn ngoan đến thế không, và bảo sẽ ra cho cô một câu đố, nếu cô giải được thì vua sẽ cưới cô làm vợ. Cô nhận lời ngay, bảo sẽ giải được. Vua nói:

— Hãy tới gặp ta, không mặc áo, mà cũng không để trần; không cưỡi ngựa, mà cũng không đi xe; không đi trên đường, mà cũng không đi ngoài đường. Làm được thế thì ta cưới ngươi.

Cô về nhà, cởi bỏ hết quần áo, thế là không mặc áo. Rồi cô lấy một tấm lưới đánh cá thật to, ngồi vào đó, quấn kín quanh người, thế là không để trần. Cô bỏ tiền thuê một con lừa, buộc tấm lưới vào đuôi lừa cho nó kéo đi, thế là không cưỡi ngựa mà cũng không đi xe. Con lừa kéo cô đi trong vệt bánh xe, chỉ có ngón chân cái của cô chạm đất, thế là không đi trên đường mà cũng không đi ngoài đường.

Cô tới nơi như thế, nhà vua bảo cô đã giải được câu đố, mọi điều kiện đều đủ cả. Vua tha cho cha cô ra khỏi ngục, cưới cô làm hoàng hậu, giao cho cô trông coi toàn bộ của cải trong cung.

Vài năm trôi qua. Một hôm nhà vua đi duyệt binh. Hôm ấy, trước cung có mấy bác nông dân dừng xe, họ vừa bán xong củi. Xe thì thắng bò, xe thì thắng ngựa. Có một bác có ba con ngựa, một con vừa đẻ được một chú ngựa non. Chú ngựa non chạy đi, nằm ngay giữa hai con bò đang kéo xe của một bác khác.

Các bác nông dân tụ lại, bắt đầu cãi nhau, ném đồ đạc, la hét ầm ĩ. Bác có bò muốn giữ chú ngựa non, bảo là bò của bác đẻ ra. Bác kia bảo không, ngựa của bác đẻ ra, chú ngựa non là của bác. Vụ tranh chấp được đưa tới trước mặt vua. Vua phán rằng ngựa non nằm ở đâu thì thuộc về chỗ ấy. Thế là bác có bò được chú ngựa non, dù nó chẳng phải của bác.

Bác kia ra về, khóc lóc than thở vì mất chú ngựa non. Nhưng bác nghe nói hoàng hậu rất nhân hậu, vì bà cũng xuất thân con nhà nông nghèo, bèn tới gặp hoàng hậu, xin bà giúp cho lấy lại chú ngựa non. Hoàng hậu nói:

— Được, nếu bác hứa không để lộ là tôi mách, thì tôi sẽ bày cho. Sáng mai, khi nhà vua đi duyệt đội cận vệ, bác hãy ra đứng giữa con đường vua sẽ đi qua, cầm một tấm lưới đánh cá thật to, làm như đang đánh cá. Bác cứ quăng lưới, rồi giũ lưới như thể kéo được đầy cá.

Bà còn dặn bác phải trả lời thế nào nếu nhà vua hỏi.

Hôm sau, bác nông dân ra đứng đánh cá trên một bãi đất khô. Nhà vua đi ngang, trông thấy, sai người chạy tin tới hỏi lão gàn kia định làm gì. Bác đáp:

— Tôi đánh cá.

Người chạy tin hỏi đánh cá kiểu gì, ở đây có nước đâu. Bác nông dân đáp:

— Hai con bò đẻ được ngựa non thế nào, thì tôi đánh được cá trên đất khô thế ấy.

Người chạy tin về tâu lại câu trả lời. Vua cho gọi bác nông dân tới, bảo rằng câu ấy bác không tự nghĩ ra được, phải khai ngay ai bày cho. Bác nông dân không chịu khai, cứ một mực nói: "Lạy trời, chính tôi nghĩ ra." Nhưng người ta đặt bác lên một bó rơm mà đánh, mà hành hạ, cho tới khi bác phải khai rằng hoàng hậu bày cho.

Nhà vua về cung, bảo vợ:

— Sao nàng lại lừa dối ta? Ta không muốn nàng làm vợ ta nữa. Hết thời của nàng rồi, nàng hãy về nơi nàng đã ra đi, về túp nhà nông của nàng.

Nhưng vua cho phép nàng một điều: nàng được mang theo thứ quý nhất, thứ nàng yêu nhất, coi như quà tiễn biệt. Nàng nói:

— Vâng, chàng yêu quý, chàng đã truyền như vậy thì thiếp xin vâng.

Nàng ôm lấy vua mà hôn, nói rằng nàng muốn từ biệt chàng. Rồi nàng sai mang tới một liều thuốc ngủ thật mạnh, để uống chén rượu tiễn biệt cùng chàng. Nhà vua uống một hơi dài, còn nàng chỉ nhấp một chút. Chẳng mấy chốc vua ngủ say. Thấy vậy, nàng gọi người hầu, lấy một tấm khăn vải trắng đẹp bọc vua lại, sai người hầu khiêng ra một cỗ xe đỗ trước cửa, rồi nàng chở vua về túp nhà của mình.

Nàng đặt vua nằm trên chiếc giường nhỏ của mình. Vua ngủ một mạch cả ngày lẫn đêm. Lúc tỉnh dậy, vua nhìn quanh mà nói:

— Trời ơi, ta đang ở đâu thế này?

Vua gọi người hầu, nhưng chẳng có ai. Cuối cùng, vợ vua tới bên giường mà thưa:

— Thưa đức vua yêu quý, chàng đã truyền cho thiếp được mang theo thứ quý nhất, thứ thiếp yêu nhất trong cung. Thiếp chẳng có gì quý hơn, yêu hơn chàng, nên thiếp đã mang chàng theo.

Nhà vua rưng rưng nước mắt mà nói:

— Nàng yêu quý, nàng sẽ là của ta, và ta là của nàng.

Rồi vua đưa nàng về cung, làm lễ cưới lại lần nữa. Có lẽ đến tận hôm nay, họ vẫn còn sống bên nhau.

— Hết —