Con quỷ nhỏ chuộc mẩu bánh

Có một bác nông dân nghèo ra đồng cày, bụng chưa ăn gì, mang theo từ nhà một mẩu bánh mì. Bác lật ngược cái cày, tháo dây kéo ra, đặt dưới một bụi cây. Bác để mẩu bánh ngay đó, lấy áo khoác trùm lên. Con ngựa mệt, bác nông dân cũng đói. Bác cắm cày xuống, tháo ngựa cho nó đi gặm cỏ, còn mình thì đi lại chỗ cái áo để ăn trưa. Bác nhấc áo lên thì không thấy mẩu bánh đâu. Bác tìm mãi, tìm mãi, lật cái áo qua lại, giũ giũ, vẫn chẳng thấy mẩu bánh. Bác nông dân lấy làm lạ, nghĩ bụng:

"Chuyện lạ thật. Chẳng thấy ai cả, thế mà có người mang mất mẩu bánh."

Té ra trong lúc bác cày, có một con quỷ nhỏ đã lấy trộm mẩu bánh, rồi ngồi nấp sau bụi cây, chờ nghe bác nông dân chửi rủa, réo tên nó, tên quỷ.

Bác nông dân tiếc một lúc, rồi nói:

— Thôi, chẳng chết đói được đâu. Chắc ai lấy thì người ấy cần. Cứ ăn cho ngon miệng.

Rồi bác đi ra giếng, uống nước, nghỉ một lát, bắt ngựa về, đóng ách, lại cày tiếp.

Con quỷ nhỏ cụt hứng vì không khiến được bác nông dân phạm tội, bèn đi trình với quỷ lớn. Nó tới gặp quỷ lớn, kể chuyện nó đã lấy mẩu bánh của bác nông dân ra sao, mà bác ấy thay vì chửi rủa lại nói: "Cứ ăn cho ngon miệng." Quỷ lớn nổi giận, bảo:

— Bác nông dân thắng mày trong vụ này là lỗi tại mày, mày không biết cách. Nếu nông dân, rồi cả đàn bà nữa, đều nhiễm cái thói ấy, thì bọn ta còn sống làm sao được. Không thể để thế được. Mày đi ngay tới chỗ bác nông dân ấy, chuộc lại mẩu bánh cho tao. Nếu trong ba năm mà mày không thắng nổi bác ta, tao sẽ đem mày nhúng vào nước thánh.

Con quỷ nhỏ sợ quá, chạy về trần gian, nghĩ cách chuộc lỗi. Nó nghĩ mãi, nghĩ mãi, rồi nghĩ ra. Nó hoá thành một người tử tế, tới nhà bác nông dân nghèo xin ở làm thuê. Năm ấy trời hạn, nó bảo bác nông dân gieo lúa dưới đầm lầy. Bác nông dân nghe lời người làm, đem gieo lúa dưới đầm. Ruộng nhà khác bị nắng thiêu cháy hết, còn ruộng nhà bác nông dân nghèo thì lúa mọc dày, cao, bông nặng trĩu. Bác nông dân ăn đủ tới vụ sau mà vẫn còn dư nhiều thóc. Sang năm, người làm lại bảo bác gieo lúa trên đồi. Năm ấy mưa dầm. Lúa nhà người ta đổ rạp, thối rữa, hạt không chắc, còn lúa của bác nông dân trên đồi thì được mùa to. Bác nông dân lại càng dư nhiều thóc hơn nữa, chẳng biết làm gì cho hết.

Người làm bèn dạy bác đem thóc ủ men mà cất rượu. Bác nông dân cất được rượu, tự mình uống, lại mời người khác uống. Con quỷ nhỏ tới gặp quỷ lớn, khoe rằng nó đã chuộc được mẩu bánh. Quỷ lớn bèn đi xem.

Tới nhà bác nông dân, quỷ lớn thấy bác đang mời những người giàu trong làng tới uống rượu. Bà chủ nhà rót rượu mời khách. Vừa bưng đi một vòng thì bà vướng phải góc bàn, làm đổ mất một cốc. Bác nông dân nổi cáu, chửi vợ:

— Con mụ ngu như quỷ. Nước gạo đấy hả, mà cái đồ chân vòng kiềng nhà mày đổ của quý xuống đất như thế?

Con quỷ nhỏ huých khuỷu tay vào quỷ lớn, bảo:

— Ông để ý xem, bây giờ hắn có còn coi nhẹ mẩu bánh nữa không.

Chửi vợ xong, chủ nhà tự tay đi rót rượu. Có một bác nông dân nghèo đi làm về, không ai mời mà ghé vào. Bác chào hỏi, ngồi xuống, thấy mọi người đang uống rượu, mệt nhọc cả ngày nên cũng thèm một chút. Bác ngồi mãi, ngồi mãi, nuốt nước bọt mãi, mà chủ nhà vẫn không rót mời, chỉ lầm bầm trong miệng:

— Đâu ra lắm rượu thế mà mời hết lượt chúng mày.

Quỷ lớn thấy thế cũng thích. Còn con quỷ nhỏ thì khoe:

— Ông cứ chờ xem, còn hay hơn nữa kia.

Những bác nông dân giàu uống rượu, chủ nhà cũng uống. Rồi họ bắt đầu nịnh bợ nhau, tâng bốc nhau, nói với nhau toàn những lời ngọt xớt mà giả dối.

Quỷ lớn nghe mãi, nghe mãi, lại khen cả chuyện này nữa:

— Thứ nước này mà làm chúng nó xu nịnh, lừa lọc lẫn nhau như thế thì chúng nó sẽ nằm gọn trong tay bọn ta.

Con quỷ nhỏ bảo:

— Ông cứ chờ xem rồi ra sao. Để chúng nó uống thêm cốc nữa đã. Bây giờ chúng nó như những con cáo, vẫy đuôi với nhau, chực lừa nhau. Ông xem, lát nữa chúng nó sẽ hoá thành những con sói dữ.

Mấy bác nông dân uống thêm một cốc nữa, tiếng nói mỗi lúc một to, một thô lỗ. Lời ngọt xớt biến đâu mất, họ quay ra chửi nhau, cáu kỉnh với nhau, rồi xông vào đánh nhau, cào nát mũi nhau. Chủ nhà cũng nhảy vào đánh, bị người ta đánh cho một trận.

Quỷ lớn nhìn, lại thích cả chuyện này nữa, bảo:

— Thế này thì tốt.

Con quỷ nhỏ nói:

— Ông cứ chờ xem, còn hay hơn nữa kia. Để chúng nó uống cốc thứ ba. Bây giờ chúng nó hung hăng như sói, nhưng ông chờ một chút, uống cốc thứ ba vào là chúng nó hoá ra lợn ngay.

Mấy bác nông dân uống cốc thứ ba. Thế là say mềm. Họ lảm nhảm, gào thét, chính mình cũng chẳng biết mình nói gì, không ai nghe ai. Rồi họ kéo nhau ra về, người đi một mình, người đi hai, người đi ba, ngã lăn lóc khắp đường làng. Chủ nhà ra tiễn khách, ngã sấp mặt xuống vũng bùn, lấm lem khắp người, nằm đó như một con lợn, ụt ịt ụt ịt.

Quỷ lớn càng thích hơn nữa, nói:

— Được, mày nghĩ ra thứ nước uống ấy hay lắm, mày chuộc được mẩu bánh rồi đấy. Nhưng mày bảo tao xem, mày làm thứ nước ấy bằng cách nào? Chắc hẳn mày cho vào đấy trước tiên là máu cáo, nên bác nông dân mới hoá ra ranh mãnh như cáo. Rồi tới máu sói, nên hắn mới hung dữ như sói. Cuối cùng chắc mày cho thêm máu lợn, nên hắn mới hoá thành lợn.

— Không phải, con quỷ nhỏ nói, tôi không làm thế đâu. Tôi chỉ làm mỗi một việc là cho hắn được dư thóc lúa. Cái máu thú vật ấy lúc nào cũng có sẵn trong người hắn, nhưng nó không có đường mà ra, khi thóc lúa chỉ vừa đủ ăn. Hồi ấy đến mẩu bánh cuối cùng hắn cũng chẳng tiếc. Nhưng khi thóc lúa bắt đầu dư thừa, hắn nghĩ cách tìm thú vui cho mình. Và tôi đã dạy hắn một thú vui, là uống rượu. Khi hắn đem lộc trời mà cất thành rượu để mua vui, thì máu cáo, máu sói, máu lợn trong người hắn đều trỗi dậy cả. Giờ hắn cứ uống rượu thì sẽ mãi mãi là một con thú.

Quỷ lớn khen con quỷ nhỏ, tha cho nó cái tội để mất mẩu bánh, lại cất nó lên làm một chức lớn bên mình.

— Hết —