Con quỷ và bà nội nó

Có một cuộc chiến tranh lớn. Nhà vua có rất nhiều lính nhưng trả lương ít ỏi, lính không sống nổi. Ba người lính bèn rủ nhau đào ngũ. Một người hỏi hai người kia:

— Nếu bị bắt, người ta sẽ treo cổ chúng ta lên giá. Làm thế nào bây giờ?

Người thứ hai nói:

— Kia, cánh đồng lúa lớn. Nấp trong đó thì không ai tìm ra chúng ta đâu. Quân lính không được giẫm vào ruộng, mà mai họ phải lên đường rồi.

Ba người chui vào giữa ruộng lúa. Nhưng đạo quân không đi, cứ đóng trại quanh đó. Ba người ngồi trong ruộng lúa hai ngày hai đêm, đói tới mức suýt chết. Mà ra khỏi ruộng thì chắc chắn phải chết. Họ than:

— Đào ngũ để làm gì, rốt cuộc cũng chết khổ chết sở ở đây.

Đúng lúc ấy một con rồng lửa bay ngang trời, sà xuống chỗ ba người, hỏi sao họ nấp ở đây. Họ đáp:

— Chúng tôi là ba người lính, đào ngũ vì lương ít quá. Giờ nằm đây thì chết đói, mà ra ngoài thì bị treo cổ.

— Các ngươi có chịu làm tôi tớ cho ta bảy năm không, con rồng hỏi, nếu ta đưa các ngươi đi qua giữa đạo quân mà không ai bắt được?

— Chúng tôi chẳng còn đường nào khác, đành phải nhận, ba người đáp.

Con rồng quắp ba người trong móng vuốt, bay qua trên đầu đạo quân, đặt họ xuống đất ở một nơi rất xa. Con rồng ấy chẳng phải ai khác, chính là quỷ.

Nó đưa cho họ một cây roi nhỏ, bảo:

— Các ngươi cầm roi này quất cho kêu đen đét, muốn bao nhiêu tiền thì có bấy nhiêu tiền nhảy ra trước mặt. Các ngươi sẽ được sống như những ông lớn, nuôi ngựa, đi xe. Nhưng hết bảy năm thì các ngươi thuộc về ta.

Rồi nó chìa ra một cuốn sổ, bắt cả ba ký tên vào.

— Nhưng ta sẽ ra cho các ngươi một câu đố, nó nói. Đoán được thì các ngươi được tự do, thoát khỏi tay ta.

Nói xong con rồng bay đi. Ba người lên đường với cây roi nhỏ, tiền nhiều vô kể. Họ may áo quần sang trọng, đi chu du khắp thiên hạ. Tới đâu họ cũng sống vui vẻ sang trọng, đi xe ngựa, ăn uống thoả thích, nhưng chẳng làm điều gì ác.

Thời gian trôi qua thật nhanh. Bảy năm sắp hết, hai người lo sợ cuống cuồng. Người thứ ba thì coi nhẹ, bảo:

— Các anh đừng sợ. Đầu tôi đâu phải rơm, tôi sẽ đoán ra câu đố.

Ba người ra đồng ngồi, hai người mặt buồn rười rượi. Có một bà cụ đi ngang, hỏi sao họ buồn thế.

— Ôi, bà quan tâm làm gì, bà có giúp gì được chúng cháu đâu.

— Biết đâu đấy, bà cụ đáp. Cứ kể nỗi lo của các cậu cho ta nghe.

Họ kể rằng họ đã làm tôi tớ cho quỷ gần bảy năm nay. Quỷ cho họ tiền nhiều như rơm như rạ, nhưng họ đã ký giấy bán mình. Hết bảy năm mà không giải được một câu đố thì họ thuộc về quỷ. Bà cụ nói:

— Muốn được cứu thì một người trong các cậu phải vào rừng. Đi tới một vách đá sụt lở trông như một căn nhà nhỏ, cứ bước vào trong, sẽ có người giúp.

Hai người rầu rĩ nghĩ: “Thế thì cứu được gì,” rồi cứ ngồi lì. Còn người thứ ba, người vui tính, đứng dậy đi sâu vào rừng, tới khi tìm thấy căn chòi đá.

Trong căn chòi có một bà già già khọm, chính là bà nội của quỷ. Bà hỏi anh từ đâu tới, tới đây làm gì. Anh kể lại hết mọi chuyện. Bà ưng anh, nên động lòng thương, bảo sẽ giúp anh. Bà nhấc một tảng đá lớn đậy trên một cái hầm, bảo:

— Nấp vào đây. Ở đây cháu nghe được hết những gì người ta nói. Cứ ngồi yên, đừng động đậy. Khi con rồng về, bà sẽ hỏi nó về câu đố. Với bà nó kể hết. Cháu chú ý nghe nó trả lời.

Mười hai giờ đêm, con rồng bay về, đòi ăn. Bà nội dọn bàn, bưng đồ ăn thức uống lên cho nó vui, rồi hai bà cháu cùng ăn uống. Giữa câu chuyện, bà hỏi hôm nay nó làm ăn ra sao, kiếm được bao nhiêu linh hồn.

— Hôm nay không được suôn sẻ lắm, nó đáp. Nhưng cháu đã tóm được ba thằng lính, chắc chắn chúng thuộc về cháu rồi.

— Ừ, ba thằng lính, bà nói. Lính tráng có ngón riêng của chúng, coi chừng chúng vẫn thoát đấy.

Con quỷ cười khẩy:

— Chúng là của cháu rồi. Cháu sẽ ra cho chúng một câu đố mà muôn đời chúng không đoán nổi.

— Câu đố gì thế? bà hỏi.

— Cháu nói bà nghe. Ở biển Bắc mênh mông có một con khỉ biển chết, đó sẽ là món thịt quay của chúng. Một cái xương sườn cá voi, đó sẽ là cái thìa bạc của chúng. Một cái móng ngựa già rỗng ruột, đó sẽ là cái cốc uống rượu của chúng.

Con quỷ đi ngủ rồi, bà nội già nhấc tảng đá lên, cho người lính ra.

— Cháu đã nghe kỹ cả chưa?

— Rồi ạ, anh đáp. Cháu biết đủ rồi, cháu sẽ tự xoay xở được.

Rồi anh phải lén trèo qua cửa sổ, đi đường khác, vội vã quay về chỗ hai người bạn. Anh kể cho họ nghe con quỷ đã bị bà nội nó lừa ra sao, và anh đã nghe được lời giải câu đố từ miệng nó thế nào. Cả ba vui mừng hớn hở, cầm roi quất ra thật nhiều tiền, tiền nhảy tung tăng khắp mặt đất.

Bảy năm vừa tròn, con quỷ mang cuốn sổ tới, chỉ vào chữ ký mà nói:

— Ta sẽ đưa các ngươi xuống địa ngục, ở đó các ngươi sẽ có một bữa tiệc. Nếu các ngươi đoán được các ngươi sẽ được ăn món thịt quay gì, các ngươi sẽ được tự do, lại được giữ cây roi.

Người lính thứ nhất nói:

— Ở biển Bắc mênh mông có một con khỉ biển chết, chắc đó là món thịt quay.

Con quỷ bực mình, hừ hừ hừ ba tiếng, rồi hỏi người thứ hai:

— Thế cái thìa của các ngươi là gì?

— Một cái xương sườn cá voi, đó sẽ là cái thìa bạc của chúng tôi.

Con quỷ nhăn mặt, lại gầm gừ ba tiếng hừ hừ hừ, rồi hỏi người thứ ba:

— Thế các ngươi có biết cốc uống rượu của các ngươi là gì không?

— Một cái móng ngựa già, đó sẽ là cốc uống rượu của chúng tôi.

Con quỷ rú lên một tiếng thật to rồi bay mất, không còn chút quyền phép nào với họ nữa. Ba người giữ lại cây roi nhỏ, muốn bao nhiêu tiền thì quất ra bấy nhiêu, và sống vui vẻ tới cuối đời.

— Hết —