Đoàn quân cột điện đêm trăng

Một tối, Ki-ô-i-chi đi dép rơm, rảo bước trên khoảng đất phẳng bên cạnh đường tàu.

Thế này chắc chắn là bị phạt tiền. Lại thêm nếu tàu chạy tới, mà từ cửa sổ có ai thò ra một cây gậy dài, thì cậu đã bị quật chết ngay lập tức.

Nhưng tối ấy, chẳng có bác thợ tuần đường nào đi qua, cũng chẳng gặp chuyến tàu nào thò gậy ra cửa sổ. Bù lại, cậu đã thấy một chuyện thật là kỳ cục.

Vầng trăng mồng chín treo trên trời. Và mây vảy cá phủ kín bầu trời. Những đám mây vảy cá đều như đã bị ánh trăng thấm tới tận đáy ruột, lảo đảo cả. Từ những kẽ mây, thỉnh thoảng những ngôi sao lạnh lẽo lại ló mặt ra, nhấp nháy nhấp nháy.

Ki-ô-i-chi rảo bước, đã tới chỗ trông thấy rõ những ngọn đèn nhà ga đằng kia đẹp đẽ. Nào đèn đỏ rực lẻ loi, nào đèn tím mờ mờ như ngọn lửa lưu huỳnh, nheo mắt mà nhìn thì như có cả một toà lâu đài to lớn.

Bỗng nhiên, cột tín hiệu bên phải rung người đánh cạch một cái, thanh ngang trắng trên đầu xệ chéo xuống. Chuyện này chẳng có gì lạ.

Chỉ là cột tín hiệu hạ xuống thôi. Một đêm có tới mười bốn lần như thế.

Nhưng chuyện tiếp theo mới ghê gớm.

Hàng cột điện bên trái đường tàu, nãy giờ vẫn kêu u u, u u, cùng một lúc vênh váo bước đi về phía bắc. Cột nào cũng đeo sáu chiếc cầu vai bằng sứ, đội chiếc mũ bằng kẽm có cắm ngọn giáo dây thép trên chóp, cứ một chân mà nhảy tưng tưng. Lại còn liếc nhìn Ki-ô-i-chi như coi thường cậu lắm, rồi đi qua.

Tiếng u u mỗi lúc một to, giờ đã hoá thành một bài quân ca kiểu xưa thật oai hùng.

"Đốt tê tê đốt tê tê, đốt tê tê đố,
đoàn quân cột điện chúng ta,
nhanh nhất thế gian chẳng ai bằng.
Đốt tê tê đốt tê tê, đốt tê tê đố,
đoàn quân cột điện chúng ta,
kỷ luật thế gian chẳng ai sánh."

Có một cây cột điện vênh vai đặc biệt, đi qua mà thanh xà ngang kêu răng rắc.

Nhìn ra đằng xa, một hàng cột điện sáu xà ngang đeo hai mươi hai chiếc cầu vai bằng sứ cũng đang cùng hát quân ca mà tiến bước.

"Đốt tê tê đốt tê tê, đốt tê tê đố,
hai xà ngang là đội công binh,
sáu xà ngang là đội kỵ binh.
Đốt tê tê đốt tê tê, đốt tê tê đố,
một hàng một vạn năm nghìn quân,
dây thép buộc chặt tay nhau."

Chẳng hiểu vì sao, có hai cây cột khoác xà ngang vào nhau, khập khiễng đi cùng. Trông chúng mệt mỏi lắm, đầu lắc lư, rồi méo miệng thở phù một cái, loạng choạng như sắp ngã.

Thế là một cây cột khoẻ khoắn ngay phía sau quát:

— Này, đi nhanh lên. Dây thép chùng cả rồi kìa.

Hai cây cột cùng đáp, khổ sở lắm:

— Bọn tớ mệt quá không đi nổi nữa. Đầu chân bắt đầu mục rồi. Hắc ín trên đôi ủng cũng nát bét cả rồi.

Cây cột phía sau sốt ruột kêu lên:

— Đi nhanh lên, đi đi. Trong hai đứa mày, một đứa mà gục, là cả một vạn năm nghìn quân đều phải chịu trách nhiệm đấy. Đi đi chứ.

Hai cây cột đành loạng choạng bước đi, cột này tới cột khác cứ ùn ùn kéo tới.

"Đốt tê tê đốt tê tê, đốt tê tê đố,
mũ kẽm cắm ngọn giáo cao,
ống chân thì như cây cột.
Đốt tê tê đốt tê tê, đốt tê tê đố,
cầu vai đeo trên vai,
tỏ ra nhiệm vụ nặng nề."

Bóng hai cây cột kia đã đi khuất về phía khu rừng màu gỉ đồng xa tít, mặt trăng vụt ló ra khỏi mây vảy cá, chung quanh bỗng sáng bừng.

Cột điện đều đang vui vẻ lắm. Tới trước mặt Ki-ô-i-chi, chúng cố ý vênh vai, hay liếc mắt cười mà đi qua.

Nhưng điều đáng kinh ngạc là, ở phía bên kia hàng cột sáu xà ngang, còn có những người lính ba xà ngang đeo cầu vai đỏ rực đang đi. Bài quân ca của họ hình như cả điệu lẫn lời đều khác với bên này, nhưng tiếng bên này to quá, nên chẳng nghe ra họ hát gì. Bên này vẫn ùn ùn tiến bước.

"Đốt tê tê đốt tê tê, đốt tê tê đố,
dẫu giá rét xé da thịt,
cớ sao lại hạ xà ngang.
Đốt tê tê đốt tê tê, đốt tê tê đố,
dẫu nóng bức chảy lưu huỳnh,
lẽ nào đánh rơi cầu vai."

Cứ ùn ùn ùn ùn tiến bước, đến nỗi Ki-ô-i-chi nhìn thôi cũng hơi mệt, đâm ra thẫn thờ.

Cột điện cứ lớp này tới lớp khác kéo tới như nước sông. Cột nào cũng nhìn Ki-ô-i-chi mà đi qua, nhưng Ki-ô-i-chi đã nhức đầu, im lặng nhìn xuống đất.

Bỗng từ xa, lẫn trong tiếng quân ca, có một giọng khàn khàn:

— Một hai, một hai.

Ki-ô-i-chi giật mình ngẩng lên, thì thấy dọc theo hàng quân, có một ông lão thấp lè tè mặt vàng vọt, mặc chiếc áo choàng màu tro rách tả tơi, vừa đi vừa nhìn khắp hàng cột điện, hô:

— Một hai, một hai.

Cột nào bị ông nhìn tới là cứng đờ như gỗ, chân duỗi thẳng đơ, chẳng dám liếc ngang mà tiến bước, và ông lão kỳ cục ấy đã tới ngay trước mặt Ki-ô-i-chi. Ông liếc nhìn Ki-ô-i-chi một lúc, rồi quay về phía hàng cột điện mà hô:

— Đi thường. Bước!

Thế là cột điện hơi đi lệch nhịp, nhưng vẫn hát quân ca mà đi.

"Đốt tê tê đốt tê tê, đốt tê tê đố,
gươm đeo bên phải bên trái,
mảnh mai chẳng ai sánh bằng."

Ông lão dừng trước mặt Ki-ô-i-chi, hơi cúi người:

— Chào cháu, cháu đứng xem cuộc hành quân từ nãy à?

— Vâng, cháu xem ạ.

— Thế à, thế thì đành vậy. Ta làm bạn nhé, nào, bắt tay nào.

Ông lão phủi tay áo choàng rách, chìa bàn tay to vàng ra. Ki-ô-i-chi cũng đành chìa tay ra. Ông lão "Hây!" một tiếng, nắm lấy tay cậu.

Thế là từ con mắt ông lão loé lên những tia lửa xanh như mắt hổ, tách tách, rồi Ki-ô-i-chi thấy người tê rần, suýt ngã ngửa ra sau.

— Chà chà, giật mạnh nhỉ, thế này còn là nhẹ nhất đấy. Bắt tay ta mạnh hơn chút nữa thì cháy đen thui.

Lính vẫn cứ ùn ùn bước đi.

"Đốt tê tê đốt tê tê, đốt tê tê đố,
ủng dài bôi hắc ín,
một bước dài ba trăm sáu mươi thước."

Ki-ô-i-chi sợ hết hồn, răng va vào nhau lập cập. Ông lão ngắm trăng ngắm mây một lúc, thấy Ki-ô-i-chi mặt tái mét run lẩy bẩy quá, hình như thấy tội nghiệp, bèn nói khẽ hơn:

— Ta là Tổng Trưởng Điện đây.

Ki-ô-i-chi cũng hơi yên tâm:

— Tổng Trưởng Điện là một thứ điện ạ?

Ông lão lại sa sầm mặt:

— Thằng bé này chẳng hiểu gì cả. Đâu phải điện thường. Nghĩa là trưởng của tất cả các thứ điện, trưởng là đứng đầu. Tức là đại tướng của điện đấy.

— Làm đại tướng chắc vui lắm ạ.

Ki-ô-i-chi thẫn thờ hỏi, ông lão mừng rỡ, mặt mũi nhăn nhúm cả lại:

— Ha ha ha, vui chứ. Kìa, đội công binh kia, đội kỵ binh kia, đội lính ném lựu đạn đằng kia, đều là lính của ta cả.

Ông lão làm bộ điềm nhiên, phồng một bên má, ngửa nhìn trời. Rồi quát một cây cột điện vừa đi ngang trước mặt:

— Này này, sao lại nhìn ngang?

Cây cột ấy giật nảy mình như sắp nhảy dựng lên, chân mềm oặt ra, vội vàng nhìn thẳng mà đi. Cột này cột khác cứ ùn ùn kéo tới.

— Chuyện nổi tiếng chắc cháu biết rồi chứ. Đấy, cậu con trai ở Luân Đôn nước Anh, ông bố ở một vùng quê bên Xcốt-len. Cậu con đánh điện cho bố, ta có ghi cẩn thận vào sổ đây.

Ông lão lấy sổ tay ra, rồi lấy cặp kính to ra đeo vào, ra vẻ nghiêm trang lắm, lại nói:

— Cháu có biết tiếng Anh không, này, "Gửi ngay đôi ủng cho con", thế thì ông bố ở quê kia cuống cuồng, đem đôi ủng treo lên dây điện của ta đấy. Ha ha ha, đến khổ. Mà đâu chỉ bên Anh, tháng chạp mà tới doanh trại xem, cứ bị ngài thượng đẳng binh bảo đi tắt đèn, là năm nào cũng có năm sáu chú lính mới chụm môi thổi phù phù vào bóng đèn điện mà định tắt. Lính của ta thì chẳng có đứa nào như thế. Thị trấn của cháu cũng vậy, hồi mới có đèn điện, ai cũng hay bảo, chắc công ty điện mỗi tháng dùng tới trăm thùng dầu. Ha ha ha, thế nào, nhưng hiểu được định luật bảo toàn năng lượng với định luật thứ hai của nhiệt động học như ta thì cũng chẳng buồn cười lắm. Thế nào, quân đội của ta kỷ luật tốt chứ. Quân ca cũng nói rõ thế rồi đấy.

Cột điện đều nhìn thẳng, làm bộ nghiêm trang đi qua, rồi cất cao giọng hô:

"Đốt tê tê đốt tê tê, đốt tê tê đố,
đoàn quân cột điện chúng ta,
tiếng tăm vang dội khắp thế gian."

Lúc ấy, xa xa trên đường tàu, thấy hai đốm lửa đỏ nhỏ. Ông lão cuống cả lên:

— A, chết, tàu tới. Ai mà trông thấy thì nguy. Phải thôi hành quân ngay.

Ông lão giơ cao một tay, quay về phía hàng cột điện mà hô:

— Toàn quân, đứng lại! Nghiêm!

Cột điện đều dừng phắt lại, trở về y như thường ngày. Bài quân ca hoá thành tiếng u u u u thường lệ.

Đoàn tàu ầm ầm tới. Than trong đầu máy cháy đỏ rực, trước lò người đốt lò đứng giạng chân, đen thui.

Nhưng cửa sổ các toa hành khách đều tối om. Ông lão bỗng nói:

— Ơ, đèn tắt cả rồi. Chết thật. Thế này là không được.

Rồi ông khom lưng tròn như con thỏ, chui tọt vào dưới đoàn tàu đang chạy.

— Nguy hiểm!

Ki-ô-i-chi vừa toan ngăn, thì cửa sổ các toa bừng sáng, một đứa bé giơ tay lên reo:

— Sáng rồi, a ha!

Rồi đi qua mất.

Cột điện lặng lẽ kêu u u, cột tín hiệu đánh cạch một cái giơ lên, mặt trăng lại khuất vào mây vảy cá.

Và đoàn tàu hình như đã tới ga rồi.

— Hết —