Hai mươi năm sau

Viên cảnh sát tuần tra bước dọc đại lộ, dáng điệu oai vệ. Cái oai vệ ấy là thói quen chứ chẳng phải để khoe, vì ngoài đường có mấy ai mà xem. Mới chừng mười giờ đêm, nhưng những cơn gió lạnh buốt mang theo hơi mưa đã quét gần sạch người trên phố.

Vừa đi anh vừa thử từng cánh cửa, xoay chiếc dùi cui thành những vòng điệu nghệ, rắc rối, thỉnh thoảng lại quay đầu đưa mắt canh chừng dọc con phố yên bình. Với vóc dáng vạm vỡ và dáng đi hơi nghênh ngang, người cảnh sát ấy đúng là hình ảnh đẹp của một người giữ gìn trật tự. Khu này là khu ngủ sớm. Đây đó còn le lói ánh đèn của một hiệu thuốc lá hay một quầy ăn mở thâu đêm, nhưng phần lớn các cánh cửa là của những cửa hàng đã đóng từ lâu.

Tới khoảng giữa một dãy phố, viên cảnh sát bỗng đi chậm lại. Trong ô cửa của một hiệu đồ sắt đã tắt đèn, có một người đàn ông đứng tựa, miệng ngậm điếu xì gà chưa châm. Viên cảnh sát vừa bước tới thì người kia đã vội lên tiếng.

— Không có gì đâu, anh cảnh sát, hắn nói, giọng trấn an. Tôi chỉ đang đợi một người bạn. Một cuộc hẹn từ hai mươi năm trước. Nghe hơi buồn cười phải không? Thôi được, nếu anh muốn biết chắc là chẳng có gì mờ ám thì tôi xin kể. Chừng ấy năm về trước, chỗ cửa hàng này là một quán ăn, quán của "Giô Bự" Brây-đi.

— Quán ấy còn tới tận năm năm trước, viên cảnh sát nói. Rồi người ta phá đi.

Người đàn ông trong ô cửa quẹt diêm châm xì gà. Ánh lửa soi rõ một khuôn mặt xanh xao, quai hàm vuông, đôi mắt sắc, và một vết sẹo nhỏ màu trắng gần lông mày bên phải. Chiếc ghim cài cà vạt của hắn đính một viên kim cương lớn, gắn theo kiểu lạ mắt.

— Đúng hai mươi năm trước, vào đêm nay, người đàn ông nói, tôi ăn tối ở quán "Giô Bự" Brây-đi này với Gim-mi Oen, người bạn thân nhất của tôi, và là người tốt nhất trên đời. Tôi với nó lớn lên ở New York này, cùng nhau, chẳng khác gì hai anh em ruột. Năm ấy tôi mười tám, Gim-mi hai mươi. Sáng hôm sau tôi lên đường sang miền Tây lập nghiệp. Còn Gim-mi thì có lôi cũng chẳng ra khỏi New York được, với nó, trên đời chỉ có mỗi chỗ này. Thế là đêm ấy chúng tôi hẹn nhau, đúng hai mươi năm sau, đúng ngày giờ ấy, sẽ gặp lại nhau ở đây, dù hoàn cảnh mỗi đứa ra sao, dù phải đi xa tới đâu. Chúng tôi tính rằng hai mươi năm là đủ để mỗi đứa định xong số phận, làm nên cơ nghiệp, dù cơ nghiệp ấy thế nào đi nữa.

— Nghe hay đấy, viên cảnh sát nói. Có điều tôi thấy hai lần gặp cách nhau hơi lâu. Từ hồi anh đi tới giờ, anh không nhận được tin gì của bạn à?

— Ồ, có chứ, một thời gian chúng tôi có thư từ, người kia nói. Nhưng được một hai năm thì mất liên lạc. Anh biết đấy, miền Tây rộng mênh mông, mà tôi thì cứ bôn ba khắp chốn. Nhưng tôi biết Gim-mi sẽ tới đây gặp tôi nếu nó còn sống, vì xưa nay nó vẫn là người chung thuỷ nhất, vững vàng nhất trên đời. Nó không bao giờ quên đâu. Tôi đã đi một nghìn dặm để đứng ở ô cửa này đêm nay, và chuyến đi ấy đáng lắm, nếu ông bạn cũ của tôi tới.

Người đàn ông đang đợi rút ra một chiếc đồng hồ đẹp, nắp đính những viên kim cương nhỏ.

— Mười giờ kém ba phút, hắn nói. Hồi chúng tôi chia tay nhau ở cửa quán này là đúng mười giờ.

— Anh làm ăn ở miền Tây khá lắm nhỉ? Viên cảnh sát hỏi.

— Còn phải nói! Tôi chỉ mong Gim-mi làm ăn được bằng nửa tôi. Nó tốt bụng thật, nhưng thuộc loại cần cù chậm chạp. Còn tôi, tôi đã phải đọ trí với những tay ranh ma nhất mới gom được vốn liếng. Ở New York, con người ta cứ mòn trong một rãnh. Phải ra miền Tây mới được mài sắc như dao cạo.

Viên cảnh sát xoay dùi cui, bước đi một hai bước.

— Tôi đi đây. Mong bạn anh tới đúng hẹn. Quá giờ là anh bỏ đi luôn à?

— Đâu có! Người kia nói. Ít nhất tôi cũng chờ nó nửa tiếng. Nếu Gim-mi còn sống trên đời thì trong nửa tiếng ấy nó sẽ tới. Chào anh cảnh sát nhé.

— Chào ông, viên cảnh sát nói, rồi đi tiếp đoạn đường tuần tra của mình, vừa đi vừa thử từng cánh cửa.

Giờ đã có một cơn mưa phùn lạnh lất phất, gió cũng thôi từng cơn thất thường mà thổi thành luồng đều đều. Mấy người đi bộ hiếm hoi trong khu phố rảo bước, lặng lẽ, ủ rũ, cổ áo dựng cao, tay đút túi. Còn trong ô cửa hiệu đồ sắt, người đàn ông đã đi một nghìn dặm để giữ một cuộc hẹn mong manh tới mức gần như vô lý với người bạn thời trai trẻ, vẫn hút xì gà và chờ.

Hắn chờ chừng hai mươi phút, thì có một người đàn ông cao lớn, mặc áo khoác dài, cổ áo dựng lên tới tận mang tai, vội vã băng qua đường từ phía bên kia. Người ấy đi thẳng tới chỗ người đàn ông đang đợi.

— Có phải cậu đấy không, Bốp? Người ấy hỏi, giọng ngờ ngợ.

— Có phải cậu đấy không, Gim-mi Oen? Người trong ô cửa reo lên.

— Trời đất ơi! Người mới tới kêu lên, nắm chặt cả hai tay người kia. Đúng là Bốp rồi, chắc như đinh đóng cột. Tôi biết chắc sẽ gặp cậu ở đây nếu cậu còn sống mà. Chà, chà, chà, hai mươi năm lâu thật đấy. Quán cũ không còn nữa rồi, Bốp ạ. Giá mà nó còn, để mình lại ăn với nhau một bữa ở đó. Miền Tây đối xử với cậu ra sao, ông bạn già?

— Tuyệt lắm. Tôi xin gì nó cho nấy. Cậu thay đổi nhiều quá, Gim-mi. Tôi đâu nhớ là cậu cao thế, hơn tôi tưởng tới năm bảy phân.

— Ồ, sau hai mươi tuổi tôi còn lớn thêm chút đỉnh.

— Ở New York làm ăn khá không, Gim-mi?

— Cũng tàm tạm. Tôi có một chân trong một sở của thành phố. Đi nào, Bốp. Mình tới một chỗ tôi biết, ngồi nói chuyện cho thoả về những ngày xưa.

Hai người khoác tay nhau đi ngược lên phố. Người từ miền Tây, cái tôi đã phình to vì thành đạt, bắt đầu kể sơ qua quãng đời lập nghiệp của mình. Người kia, ẩn mình trong chiếc áo khoác, chăm chú lắng nghe.

Ở góc phố có một hiệu thuốc sáng rực ánh đèn điện. Khi bước vào vùng sáng chói ấy, cả hai cùng lúc quay sang nhìn mặt nhau.

Người từ miền Tây đứng khựng lại, rút tay ra.

— Anh không phải Gim-mi Oen, hắn gắt. Hai mươi năm là lâu thật, nhưng chẳng đủ lâu để biến một cái mũi khoằm thành một cái mũi tẹt.

— Đôi khi nó đủ lâu để biến một người tốt thành kẻ xấu, người cao lớn nói. Anh đã bị bắt từ mười phút nay rồi, Bốp "Tay Mượt" ạ. Bên Si-ca-gô đoán anh có thể ghé sang bên này, nên đánh điện báo chúng tôi là họ muốn nói chuyện với anh. Anh đi êm thấm chứ? Thế là khôn đấy. Giờ, trước khi về đồn, đây là mảnh giấy người ta nhờ tôi đưa anh. Anh đọc ở đây, cạnh cửa sổ này cũng được. Của cảnh sát tuần tra Oen đấy.

Người từ miền Tây mở mảnh giấy nhỏ vừa được trao. Lúc bắt đầu đọc, tay hắn vẫn vững. Đọc xong, tay hắn hơi run. Mảnh giấy khá ngắn.

"Bốp. Tôi đã tới chỗ hẹn đúng giờ. Khi cậu quẹt diêm châm xì gà, tôi nhận ra đó là khuôn mặt của kẻ mà Si-ca-gô đang truy nã. Không hiểu sao tôi không tự tay làm được việc ấy, nên tôi quay đi, nhờ một anh cảnh sát mặc thường phục tới làm thay. Gim-mi."

— Hết —