Kẻ nghiện rượu

Gió bấc thổi dữ như bão, cuốn trên trời những đám mây mùa đông khổng lồ, nặng trĩu và đen kịt, đi tới đâu trút xuống mặt đất những trận mưa giận dữ tới đó.

Biển động gầm gào, vật vã bờ đá, quăng lên bãi những con sóng khổng lồ, chậm chạp, sùi bọt, đổ sập xuống với những tiếng nổ như đại bác. Chúng kéo tới từ từ, con nọ sau con kia, cao như núi, tung vào không trung, trong gió giật, bọt trắng trên đầu chúng như mồ hôi của những con quái vật.

Cơn bão lùa vào thung lũng nhỏ I-po, rít lên, rên rỉ, bóc ngói trên mái, đập vỡ những cánh cửa chớp, quật đổ ống khói, phóng vào các con phố những luồng gió mạnh đến nỗi người ta chỉ đi được khi bám vào tường, và trẻ con hẳn sẽ bị cuốn đi như những chiếc lá, bị ném ra đồng qua nóc những ngôi nhà.

Người ta đã kéo thuyền đánh cá lên tận trong làng vì sợ biển sẽ quét sạch bãi lúc triều lên. Vài người thủy thủ nấp sau cái bụng tròn của những con thuyền nằm nghiêng, ngắm cơn thịnh nộ của trời và nước.

Rồi họ tản đi dần, vì đêm đang buông xuống trên cơn bão, trùm bóng tối lên đại dương điên loạn và lên mọi tiếng gầm thét của đất trời đang nổi giận.

Còn lại hai người, tay đút túi, lưng còng dưới những cơn gió giật, mũ len kéo sụp xuống tận mắt, hai gã dân chài Noóc-măng-đi cao lớn, bộ râu quai nón cứng như rễ tre, da cháy sạm vì gió mặn ngoài khơi, mắt xanh có chấm đen ở giữa, đôi mắt sắc của dân biển nhìn được tới tận chân trời như mắt chim săn mồi.

Một người nói:

"Thôi, đi nào, Giê-rê-mi. Ta đi đánh đô-mi-nô cho qua thì giờ. Tao trả tiền."

Người kia còn ngần ngừ, vừa thèm ván bài với ly rượu mạnh, vừa biết thừa là vào quán Pô-men thì thế nào cũng lại say bí tỉ, vừa bị giữ chân bởi ý nghĩ về vợ đang ở nhà một mình trong túp nhà tồi tàn.

Anh hỏi:

"Cứ như là mày đánh cuộc với ai để tối nào cũng chuốc cho tao say ấy. Nói tao nghe, mày được cái gì, khi tối nào mày cũng trả tiền?"

Vậy mà anh vẫn cười khi nghĩ tới chỗ rượu mạnh uống bằng tiền của người khác. Anh cười cái kiểu khoái chí của một gã Noóc-măng-đi được lợi.

Ma-tuy-ranh, bạn anh, vẫn cứ kéo tay anh.

"Thôi, đi nào, Giê-rê-mi. Tối thế này ai lại về nhà mà bụng chẳng có gì nóng. Mày sợ gì? Vợ mày không ủ ấm giường cho mày à?"

Giê-rê-mi đáp:

"Cái tối hôm nọ tao chẳng tìm ra được cửa nhà... Người ta suýt phải vớt tao lên từ cái rãnh nước trước nhà đấy!"

Anh lại cười khi nhớ lại chuyện say xỉn ấy, rồi anh từ từ đi về phía quán của Pô-men, ô kính sáng đèn của quán đang lấp lánh. Anh đi, bị Ma-tuy-ranh kéo và gió đẩy, không cưỡng nổi hai sức mạnh ấy.

Gian phòng thấp đầy thủy thủ, đầy khói và tiếng la hét. Tất cả những người đàn ông mặc áo len ấy, khuỷu tay chống lên bàn, gào lên cho người khác nghe được mình. Càng nhiều người vào uống, lại càng phải hét to hơn giữa tiếng ồn ào của giọng nói và tiếng quân đô-mi-nô đập xuống mặt đá hoa, như cốt để ồn ào thêm nữa.

Giê-rê-mi và Ma-tuy-ranh tới ngồi vào một góc và bắt đầu một ván, và những ly rượu nhỏ lần lượt biến mất trong cổ họng sâu hoắm của họ.

Rồi họ chơi những ván khác, uống những ly khác. Ma-tuy-ranh cứ rót mãi, lại nháy mắt với ông chủ quán, một người béo phị, đỏ như lửa, đang cười khùng khục như thể biết một trò đùa dài hơi nào đó. Còn Giê-rê-mi thì nốc rượu, lắc lư cái đầu, cười như gầm, nhìn bạn với vẻ ngây dại và khoái trá.

Khách khứa lần lượt ra về. Và mỗi lần có ai mở cửa ra ngoài, một luồng gió lại ùa vào quán, cuộn khói thuốc nặng nề lên như bão, làm những ngọn đèn treo trên đầu dây xích đung đưa và chao ngọn lửa. Và bỗng người ta nghe tiếng ầm trầm đục của một con sóng đổ sập, cùng tiếng gầm của cơn gió.

Giê-rê-mi, cổ áo nới lỏng, ngồi kiểu dân say, một chân duỗi dài, một tay buông thõng, còn tay kia cầm quân đô-mi-nô.

Giờ chỉ còn lại hai người với ông chủ quán, ông ta đã lại gần, có vẻ rất quan tâm.

Ông ta hỏi:

"Thế nào, Giê-rê-mi, trong bụng ổn cả chứ? Tưới mãi thế đã mát ruột chưa?"

Giê-rê-mi lè nhè:

"Càng chảy vào thì trong ấy lại càng khô."

Ông chủ quán nhìn Ma-tuy-ranh với vẻ ranh mãnh. Ông ta nói:

"Còn thằng em mày đâu, Ma-tuy-ranh, giờ này nó ở đâu?"

Gã thủy thủ cười không thành tiếng:

"Nó đang ở chỗ ấm áp, đừng lo."

Rồi cả hai cùng nhìn Giê-rê-mi, anh đang hể hả đặt con đôi sáu xuống, tuyên bố:

"Ông lý trưởng đây!"

Khi họ chơi xong ván ấy, ông chủ quán bảo:

"Các cậu biết đấy, tôi đi ngả lưng đây. Tôi để lại cho các cậu cái đèn với chai rượu. Còn chừng hai mươi xu trong chai. Ma-tuy-ranh, cậu khóa cửa ngoài rồi nhét chìa dưới mái hiên như đêm nọ nhé."

Ma-tuy-ranh đáp:

"Đừng lo. Rõ rồi."

Pô-men bắt tay hai người khách muộn, rồi nặng nề leo cái cầu thang gỗ. Trong mấy phút, bước chân nặng trịch của ông ta vang khắp căn nhà nhỏ. Rồi một tiếng giường cót két cho biết ông ta vừa lên giường.

Hai người vẫn tiếp tục chơi. Thỉnh thoảng một cơn gió dữ hơn lắc cánh cửa, làm rung các bức tường, và hai gã nhậu ngẩng đầu lên như thể có ai sắp bước vào. Rồi Ma-tuy-ranh lại cầm chai rót đầy ly cho Giê-rê-mi. Nhưng bỗng cái đồng hồ treo trên quầy điểm nửa đêm. Tiếng chuông khàn khàn của nó nghe như tiếng xoong nồi va nhau, và những tiếng đánh rung lên rất lâu, vang vang như sắt vụn.

Ma-tuy-ranh lập tức đứng dậy, như một thủy thủ vừa hết phiên gác:

"Thôi, Giê-rê-mi, phải chuồn thôi."

Người kia khó nhọc hơn mới cựa được mình, chống tay lên bàn lấy thăng bằng, rồi lần ra cửa, mở cửa, trong khi bạn anh tắt đèn.

Ra tới đường, Ma-tuy-ranh khóa cửa quán lại rồi nói:

"Thôi, chào mày, mai gặp."

Rồi gã biến vào bóng tối.

Giê-rê-mi đi được ba bước, rồi lảo đảo, giơ hai tay ra, chạm phải một bức tường đỡ cho anh đứng vững, rồi lại lảo đảo bước tiếp. Có những lúc một cơn gió giật lùa vào con phố hẹp đẩy anh về phía trước, khiến anh phải chạy mấy bước. Rồi khi cơn lốc dịu đi, anh đứng khựng lại, như mất người đẩy, rồi lại lắc lư trên đôi chân thất thường của kẻ say.

Anh đi theo bản năng về nhà mình, như chim tìm về tổ. Cuối cùng anh nhận ra cửa nhà mình, và bắt đầu sờ soạng tìm ổ khóa để tra chìa vào. Anh không tìm thấy lỗ khóa, chửi thề lẩm bẩm. Rồi anh đấm thình thình lên cửa, gọi vợ ra giúp:

"Mê-li-na! Này, Mê-li-na!"

Khi anh tựa vào cánh cửa cho khỏi ngã, nó bật ra, mở toang, và Giê-rê-mi, mất chỗ dựa, đổ sập vào nhà, lăn sấp mặt giữa nhà, và anh cảm thấy có cái gì nặng nề vừa giẫm qua người mình, rồi chạy biến vào đêm tối.

Anh nằm im không nhúc nhích, sợ đến mụ người, hoảng loạn, kinh hãi như gặp quỷ, gặp ma, gặp mọi thứ bí ẩn của bóng đêm. Và anh chờ rất lâu, không dám cựa quậy. Nhưng thấy chẳng còn gì động đậy nữa, anh tỉnh trí lại đôi chút, cái tỉnh trí lờ mờ của kẻ say.

Anh từ từ ngồi dậy. Anh lại chờ rất lâu, rồi cuối cùng, bạo dạn hơn, anh gọi:

"Mê-li-na!"

Vợ anh không đáp.

Thế rồi bỗng một mối ngờ vực lướt qua cái đầu óc mụ mẫm của anh, một mối ngờ chưa rõ ràng, một nỗi nghi hoặc mơ hồ. Anh không nhúc nhích. Anh cứ ngồi đó dưới đất, trong bóng tối, lần tìm ý nghĩ, bám vào những suy luận dở dang và loạng choạng như chính đôi chân mình.

Anh lại hỏi:

"Nói tao nghe ai đấy, Mê-li-na? Nói tao nghe ai đấy. Tao không làm gì mày đâu."

Anh chờ. Không một tiếng nói nào cất lên trong bóng tối. Giờ thì anh lý sự thành tiếng:

"Mình say thật rồi! Mình say thật rồi! Chính nó chuốc cho mình say thế này, cái thằng khốn ấy. Chính nó, để mình khỏi về nhà. Mình say thật rồi!"

Rồi anh lại nói:

"Nói tao nghe ai đấy, Mê-li-na, không thì tao làm điều dại bây giờ."

Lại chờ, rồi anh nói tiếp, với cái lý lẽ chậm chạp và lì lợm của người say:

"Chính nó giữ mình lại ở quán thằng Pô-men lười chảy thây ấy. Cả những tối khác cũng thế, để mình khỏi về nhà. Hẳn là bọn chúng thông đồng. A, đồ thối tha!"

Anh từ từ chống gối nhổm dậy. Một cơn giận âm ỉ dâng lên trong anh, trộn lẫn với men rượu đang sôi sục.

Anh nhắc lại:

"Nói tao nghe ai đấy, Mê-li-na, không thì tao đánh, tao báo trước đấy!"

Giờ anh đã đứng dậy, run lên vì một cơn giận như sét đánh, như thể chỗ rượu trong người anh vừa bốc cháy trong mạch máu. Anh bước một bước, va phải một cái ghế, chộp lấy nó, lại bước tiếp, chạm phải cái giường, sờ nắn, và cảm thấy trong ấy thân thể ấm áp của vợ mình.

Thế là, điên lên vì giận, anh gầm gừ:

"A, mày ở đây, đồ bẩn thỉu, mà mày không thèm trả lời."

Và giơ cái ghế lên trong nắm tay rắn chắc của dân biển, anh giáng xuống trước mặt với một cơn cuồng nộ tột cùng. Một tiếng thét vọt lên từ giường, một tiếng thét hãi hùng, xé lòng. Thế là anh bắt đầu đánh, như người đập lúa trong kho. Và chẳng mấy chốc, không còn gì cựa quậy nữa. Cái ghế vỡ tan thành từng mảnh, nhưng trong tay anh vẫn còn một cái chân ghế, và anh vẫn cứ đánh, thở hổn hển.

Rồi bỗng anh dừng lại để hỏi:

"Giờ thì mày có nói ai đấy không?"

Mê-li-na không đáp.

Thế là, mệt lả, đờ đẫn vì chính cơn hung bạo của mình, anh lại ngồi xuống đất, nằm dài ra và ngủ thiếp đi.

Khi trời sáng, một người hàng xóm thấy cửa nhà anh mở toang bèn bước vào. Ông thấy Giê-rê-mi đang ngáy trên nền nhà, giữa những mảnh vỡ của một cái ghế, và trên giường, một đống thịt và máu nhầy nhụa.

— Hết —