Liêu Trai: Hình Tử Nghi

Ở đất Đằng có một người họ Dương, theo bè đảng giáo phái Bạch Liên, học được tà thuật. Sau khi Từ Hồng Nho bị giết, Dương may mắn lọt lưới, bèn mang tà thuật đi ngao du khắp nơi. Nhà hắn ruộng vườn, lầu gác, giàu có lắm.

Một lần hắn tới nhà một vị thân sĩ ở Tứ Thượng, làm trò ảo thuật mua vui. Đàn bà con gái trong nhà ra xem trộm. Dương liếc thấy con gái nhà ấy đẹp, về nhà bèn tính kế bắt về.

Vợ kế của hắn là Chu thị cũng là người có nhan sắc. Hắn cho Chu thị ăn mặc lộng lẫy, giả làm tiên nữ. Hắn lại trao cho ả một con chim gỗ, dạy cách dùng. Rồi hắn đẩy ả từ trên lầu xuống.

Chu thị thấy người nhẹ như chiếc lá, bồng bềnh bay lên mây. Chẳng bao lâu tới một nơi, mây dừng lại không đi nữa. Ả biết là đã tới nơi.

Đêm ấy trăng sáng trong vắt, nhìn xuống thấy rất rõ. Ả lấy con chim gỗ thả xuống. Chim vỗ cánh bay đi, bay thẳng vào phòng cô gái.

Cô gái thấy một con chim sặc sỡ bay vào, gọi a hoàn tới bắt. Chim đã vụt qua rèm bay ra. Cô gái đuổi theo. Chim rơi xuống đất, vỗ cánh phành phạch. Cô lại gần, chim liền chui tọt vào dưới váy. Trong lúc cô xoay xở, chim đã cõng cô bay vút lên, thẳng tận trời mây.

A hoàn gào thét. Chu thị ở trong mây nói vọng xuống:

— Người dưới trần đừng sợ hãi. Ta là Hằng Nga ở cung trăng. Cô ấy là con gái thứ chín của Tây Vương Mẫu, ngẫu nhiên bị đày xuống trần. Vương Mẫu ngày đêm thương nhớ, nên tạm gọi về gặp mặt, xong sẽ đưa trả lại ngay.

Rồi ả buộc vạt áo mình vào áo cô gái mà bay đi.

Vừa tới địa phận sông Tứ, đúng lúc có người đốt pháo thăng thiên. Pháo bay chéo trúng cánh chim. Chim hoảng hốt rơi xuống, kéo theo cả Chu thị cùng rơi. Họ rơi xuống nhà một anh tú tài.

Anh tú tài ấy là Hình Tử Nghi, nhà nghèo xơ xác, nhưng tính tình ngay thẳng cứng cỏi. Có lần một người đàn bà hàng xóm đêm khuya tìm tới, anh cự tuyệt không cho vào. Người đàn bà ôm hận bỏ về, quay ra vu cho anh với chồng mình, nói anh ghẹo mình. Người chồng vốn là tay vô lại, sớm tối tới cửa chửi bới nhục mạ. Hình đành bán nhà, sang làng khác thuê nhà ở.

Có thầy tướng họ Cố, xem phúc thọ người ta rất tài. Hình tới tận cửa nhờ xem. Cố vừa trông thấy đã cười:

— Ông giàu tới nghìn chung thóc, sao lại mặc áo bông rách mà gặp người? Hay ông cho là tôi không có mắt?

Hình cười khẩy, cho là nói nhảm. Cố nhìn kỹ lại, nói:

— Phải rồi. Tuy nay còn nghèo, nhưng hũ vàng cũng chẳng còn xa nữa.

Hình lại cho là nói nhảm. Cố nói:

— Không chỉ giàu to đâu, mà còn được người đẹp nữa.

Hình rốt cuộc vẫn không tin. Cố đẩy anh ra cửa:

— Thôi về đi, về đi. Bao giờ ứng nghiệm, tôi mới đòi tiền tạ.

Đêm ấy, Hình một mình ngồi dưới trăng. Bỗng có hai người con gái từ trên trời rơi xuống. Nhìn kỹ, cả hai đều xinh đẹp. Hình ngạc nhiên, ngờ là yêu quái, gặng hỏi. Lúc đầu họ không chịu nói.

Hình định gọi người trong làng tới. Chu thị sợ, mới kể thật, lại dặn đừng tiết lộ, xin được theo anh suốt đời.

Hình nghĩ con gái nhà thế gia, không thể giữ lại như vợ của tên phù thuỷ được. Anh bèn sai người báo cho nhà cô gái biết.

Cha mẹ cô gái từ khi con bay lên trời, khóc lóc rối bời. Bỗng nhận được tin, mừng quá sức tưởng tượng, lập tức sai xe ngựa phi như bay tới. Họ tạ Hình một trăm lạng bạc, rồi đón con về.

Hình được vợ đẹp, đang lo nhà bốn bức vách trống trơn, được số bạc ấy thì mừng lắm. Anh tới tạ ơn Cố. Cố lại nhìn kỹ, nói:

— Chưa đâu, chưa đâu. Vận tốt của ông mới bắt đầu, trăm lạng bạc có đáng gì!

Rồi ông không nhận tiền tạ.

Trước đó, vị thân sĩ về nhà, đã xin quan trên bắt Dương. Dương chạy trốn trước, không biết đi đâu. Quan bèn tịch biên nhà hắn, ra trát truy bắt Chu thị.

Chu thị sợ, níu áo Hình mà khóc. Hình cũng cùng đường. Anh bèn đút lót cho người cầm trát, thuê xe ngựa đưa Chu thị tới nhà vị thân sĩ, van xin cứu giúp. Vị thân sĩ cảm nghĩa khí của anh, ra sức lo liệu, xin được chuộc tội cho Chu thị. Ông giữ hai vợ chồng ở lại nhà khách, vui vẻ như người thân.

Cô con gái nhà thân sĩ từ nhỏ đã nhận lời hứa hôn với nhà họ Lưu. Họ Lưu là nhà quan lớn. Nghe tin cô gái đã ngủ lại nhà họ Hình hai đêm, họ cho là nhục, trả lại thư hôn, cắt đứt hôn ước.

Vị thân sĩ định gả con cho nhà khác. Cô gái thưa với cha mẹ, thề sẽ lấy Hình. Hình nghe tin mừng lắm. Chu thị cũng mừng, tự nguyện nhận phận dưới, để cô gái làm vợ cả.

Vị thân sĩ lo Hình không có nhà cửa. Bấy giờ nhà cũ của Dương đang bị quan đem bán, ông bèn mua giúp. Hai vợ chồng dọn về ở. Họ lấy số bạc cũ ra, sắm sửa qua loa đồ đạc, nuôi a hoàn đầy tớ. Chưa tới mười ngày đã tiêu hết sạch. Chỉ mong cô gái về, lại được nhà vợ giúp đỡ.

Một tối, Chu thị nói với Hình:

— Tên chồng tội lỗi của thiếp là Dương từng chôn nghìn lạng vàng dưới lầu, chỉ có thiếp biết. Vừa rồi thiếp tới xem chỗ ấy, gạch đá vẫn nguyên như cũ. Có lẽ hầm vàng vẫn còn.

Hai người cùng tới đào lên, quả nhiên được vàng. Từ đó Hình càng tin tài xem tướng của Cố là thần, đem lễ hậu tới tạ ơn.

Về sau cô gái về nhà chồng, của hồi môn rất nhiều. Chẳng mấy năm, Hình giàu nhất cả một quận.

— Hết —