Liêu Trai: Kẻ cuồng rượu

Mậu Vĩnh Định là cống sinh người Giang Tây, xưa nay nát rượu. Họ hàng làng xóm phần nhiều sợ, tránh mặt anh ta.

Một hôm anh tình cờ tới nhà ông chú họ, ngồi pha trò đùa cợt với khách, rồi cùng nhau uống say sưa. Mậu say, mượn rượu chửi cả bàn tiệc, xúc phạm khách. Khách nổi giận. Cả bàn ồn ào nhốn nháo. Ông chú đứng ra can, thì Mậu cho là chú bênh khách, lại càng quay sang giận chú.

Ông chú hết cách, chạy sang báo cho nhà anh. Người nhà tới, dìu anh về. Vừa đặt lên giường, tay chân anh đã lạnh ngắt. Sờ vào, thì đã tắt thở.

Mậu thấy có một người đội mũ đen trói mình dẫn đi. Một lúc sau tới một toà dinh thự, ngói lợp màu xanh biếc, dưới trần gian chẳng nơi nào tráng lệ bằng.

Tới dưới thềm, hình như sắp được đưa vào gặp quan. Anh nghĩ mình có tội gì đâu, chắc là ông khách kia kiện mình đánh nhau. Ngoảnh lại nhìn người đội mũ đen, thấy hắn trợn mắt như mắt trâu, lại không dám hỏi.

Bỗng trên công đường có một viên lại tuyên bố: những ai có việc kiện tụng, sáng mai tới sớm chờ. Thế là người dưới sân tản đi hết. Mậu cũng theo người đội mũ đen đi ra. Anh chẳng có chỗ nào mà về, đành rụt cổ đứng nép dưới mái hiên một cửa hàng.

Người đội mũ đen quát:

— Đồ vô lại say rượu! Trời sắp tối rồi, ai nấy đi tìm chỗ ăn chỗ ngủ, mày định đi đâu?

Mậu run lẩy bẩy:

— Tôi còn chưa biết có chuyện gì, cũng chưa kịp dặn người nhà, nên chẳng có đồng nào trong túi. Biết về đâu bây giờ?

Người đội mũ đen nói:

— Thằng giặc say! Mày mua rượu tu một mình thì có tiền tiêu đấy! Còn ấp úng nữa, ông cho một quả đấm vỡ cái sọ say của mày!

Mậu cúi đầu, không dám hé răng.

Bỗng có một người từ trong nhà bước ra, thấy Mậu, ngạc nhiên hỏi:

— Mày tới đây làm gì?

Mậu nhìn ra, thì là cậu mình, ông Giả, đã chết mấy năm rồi. Gặp cậu, Mậu mới hiểu ra là mình đã chết. Anh lại càng đau đớn sợ hãi, khóc lóc với cậu:

— Cậu ơi cứu cháu!

Ông Giả quay sang người đội mũ đen:

— Ông Đông Linh chẳng phải người lạ, xin mời ghé vào nhà tôi chơi.

Thế là cả ba cùng vào nhà. Ông Giả vái chào người đội mũ đen rất trọng thể, lại nhờ ông ta để mắt trông nom cho. Một lát, rượu và thức ăn bày ra, ba người ngồi quây quần cùng uống.

Ông Giả hỏi:

— Cháu tôi có chuyện gì mà phiền tới ông phải bắt tới đây?

Người đội mũ đen đáp:

— Đại vương đi sang chỗ Phù La quân, gặp cháu ông say rượu chửi bới, nên sai tôi bắt về.

Ông Giả hỏi:

— Đã được gặp Đại vương chưa?

Người đội mũ đen đáp:

— Phù La quân đang xử vụ án bọn ăn mày, Đại vương chưa về.

Ông Giả lại hỏi:

— Cháu tôi sẽ bị tội gì?

Hắn đáp:

— Chưa biết được. Nhưng Đại vương ghét bọn người này lắm.

Mậu ngồi bên, nghe hai người nói, run cầm cập, mồ hôi vã ra, không nhấc nổi chén đũa.

Một lúc sau, người đội mũ đen đứng dậy cảm tạ:

— Được ông đãi chu đáo, tôi say rồi. Tôi giao cháu ông cho ông trông. Đợi Đại vương về, tôi lại tới thăm.

Rồi ông ta đi. Ông Giả bảo Mậu:

— Cháu không có anh em trai, cha mẹ thương như ngọc trong tay, chẳng nỡ mắng lấy một câu. Mười sáu mười bảy tuổi, cứ ba chén vào là lải nhải bới lông tìm vết người ta. Hơi trái ý một chút là đập cửa, cởi áo ra chửi. Hồi ấy còn bảo là tuổi còn non. Không ngờ xa nhau mười mấy năm, cháu chẳng tiến bộ chút nào. Bây giờ biết làm sao đây!

Mậu nằm rạp xuống đất mà khóc, hối hận thì đã muộn. Ông Giả kéo anh dậy:

— Cậu ở đây làm nghề bán rượu, cũng có chút tiếng tăm, thế nào cũng hết sức lo cho cháu. Người vừa uống rượu với cậu là sứ giả Đông Linh. Cậu thường mời ông ấy uống, nên cũng khá thân. Đại vương một ngày lo trăm nghìn việc, chưa chắc đã nhớ ra cháu. Cậu sẽ khéo léo nói với ông ấy, nhờ ông ấy lấy tình riêng mà thả cháu về. Có khi ông ấy chịu đấy.

Rồi ông lại nghĩ một lúc, nói:

— Có điều việc này gánh trách nhiệm nặng lắm, không có mười vạn thì không xong.

Mậu cảm tạ, nhận lời. Đêm ấy anh ngủ lại nhà cậu.

Hôm sau, người đội mũ đen tới sớm để xem chừng. Ông Giả xin nói chuyện riêng. Nói một hồi lâu, ông quay lại bảo Mậu:

— Xong rồi. Lát nữa ông ấy sẽ quay lại. Cậu dốc hết những gì cậu có để làm tiền đặt cọc trước, còn lại đợi cháu về rồi từ từ gom góp mà trả.

Mậu mừng rỡ:

— Tất cả bao nhiêu ạ?

Ông Giả đáp:

— Mười vạn.

Mậu hoảng:

— Cháu lấy đâu ra nhiều thế?

Ông Giả nói:

— Chỉ cần một trăm xâu tiền giấy vàng bạc là đủ.

Mậu mừng:

— Thế thì dễ thôi.

Đợi tới gần trưa, vẫn chưa thấy người đội mũ đen tới. Mậu muốn ra phố dạo xem một chút. Ông Giả dặn đừng đi xa. Anh vâng dạ rồi ra đi.

Thấy ngoài đường phố người buôn kẻ bán, chẳng khác gì dưới trần. Tới một chỗ, có bức tường rào gai cao vút, hình như là nhà ngục. Trước cửa là một quán rượu, người ra vào khá đông. Ngoài quán có một dòng suối dài, nước đen ngòm cuồn cuộn, sâu không thấy đáy.

Anh đang đứng lại nhòm xuống, thì nghe trong quán có người gọi:

— Anh Mậu tới đây làm gì thế?

Mậu vội nhìn, thì là anh Ông ở làng bên, bạn văn chương với anh từ mười năm trước. Anh ta chạy ra nắm tay Mậu, vui mừng như thuở nào. Hai người liền vào quán uống vài chén, kể chuyện xa cách bấy lâu.

Mậu đang mừng vì giữa lúc gặp nạn lại được gặp bạn cũ, bèn dốc lòng uống cạn hết chén này tới chén khác. Say khướt rồi, anh quên béng mất mình đã chết. Tật cũ lại nổi lên. Anh bắt đầu lải nhải chê bai anh Ông. Anh Ông nói:

— Mấy năm không gặp, anh vẫn còn thế à?

Mậu xưa nay vốn ghét ai nói tới cái nết rượu của mình. Nghe vậy, anh càng tức, đập bàn chửi ầm lên. Anh Ông liếc Mậu một cái, phẩy tay áo bỏ đi. Mậu lại đuổi theo tới bờ suối, giật mũ anh ta. Anh Ông giận dữ:

— Đúng là đồ điên!

Rồi anh ta đẩy Mậu một cái, ngã lộn xuống suối.

Nước suối không sâu lắm, nhưng dưới nước dao nhọn dày đặc như rừng gai, đâm thủng sườn, xuyên qua bắp chân, cứng ngắc không lay chuyển nổi. Đau buốt tận xương tận óc. Nước đen lẫn cả nước tiểu phân dơ, cứ theo hơi thở mà tràn vào cổ họng, khó chịu không sao tả xiết. Trên bờ người đứng xem đông như bức tường, cười cợt, chẳng một ai chịu đưa tay kéo lên.

Đang lúc nguy cấp, ông Giả bỗng tới. Trông thấy cảnh ấy, ông kinh hãi, lôi anh lên, đưa về nhà, rồi nói:

— Mày đúng là hết thuốc chữa! Chết rồi mà còn chưa tỉnh ngộ, không đáng làm người nữa! Thôi, cứ để cho Đông Linh đem mày đi chém!

Mậu sợ quá, khóc lóc vái lạy nhận tội. Ông Giả bấy giờ mới nói:

— Vừa rồi Đông Linh tới, chờ mày làm giấy cam kết, thế mà mày cứ rong chơi uống rượu không về. Ông ấy vội không đợi được. Cậu đã đứng ra làm giấy, đưa trước một nghìn xâu cho ông ấy đi rồi. Số còn lại hẹn trong vòng mười ngày. Mày về thì phải lo liệu gấp. Ban đêm ra chỗ đồng hoang ngoài làng, gọi tên cậu mà đốt đi. Thế là vụ này xong.

Mậu nhất nhất vâng lời. Ông Giả giục anh đi, tiễn ra tới ngoài cánh đồng, lại dặn:

— Nhất định đừng nuốt lời. Làm liên luỵ tới cậu thì chẳng có ích gì đâu.

Rồi ông chỉ đường cho anh về.

Lúc ấy Mậu đã nằm cứng đờ ba ngày rồi. Người nhà tưởng anh say rượu mà chết, nhưng hơi thở ở mũi vẫn còn thoi thóp như sợi tơ. Hôm ấy anh tỉnh lại, nôn thốc nôn tháo, nôn ra mấy đấu nước đen đặc, hôi không chịu nổi. Nôn xong, mồ hôi ướt sũng cả chăn đệm, mùi hôi xông lên, chẳng khác gì đống nôn. Bấy giờ người anh mới mát mẻ trở lại. Anh kể cho người nhà nghe chuyện lạ.

Chẳng bao lâu, những chỗ bị dao đâm bắt đầu sưng đau, qua một đêm thành mụn lở. Cũng may là không bị lở loét nặng. Mười ngày sau, anh mới chống gậy đi được.

Người nhà ai cũng xin anh trả món nợ âm phủ. Mậu tính số tiền phải tiêu, không có mấy lạng bạc thì không xong, nên đâm tiếc của, bảo:

— Biết đâu đó chỉ là cảnh ảo trong cơn say. Mà dẫu có thật, thì ông kia lén thả tao về, còn dám để cho Diêm vương biết hay sao?

Người nhà khuyên, anh không nghe. Nhưng trong bụng anh vẫn nơm nớp, không dám uống rượu bừa bãi nữa. Làng xóm ai cũng mừng anh đã sửa tính, lại dần dần ngồi uống rượu với anh.

Hơn một năm sau, chuyện báo ứng dưới âm phủ dần quên đi. Anh lại dần buông thả, tật cũ lại manh nha.

Một hôm uống rượu ở nhà con cháu trong họ, anh lại chửi cả bàn tiệc. Chủ nhà đuổi ra, đóng sập cửa lại rồi bỏ vào. Mậu đứng ngoài gào thét hồi lâu. Mãi sau con trai anh mới biết, tới dìu về nhà.

Vào tới buồng, anh quay mặt vào tường quỳ thẳng lưng, tự lao đầu mình vào tường không biết bao nhiêu lần, miệng nói:

— Trả nợ cho mày đây! Trả nợ cho mày đây!

Nói xong, anh ngã vật xuống đất. Người nhà xem thì đã tắt thở rồi.

— Hết —