Pai-tơ, Pê-tơ và Pia

Trẻ con thời nay biết nhiều điều đến không ngờ! Người ta gần như chẳng còn biết có điều gì chúng không biết nữa. Chuyện con cò vớt chúng lên từ giếng hay từ ao cối xay, rồi mang tới cho bố mẹ khi chúng còn bé xíu, giờ đã thành chuyện cũ tới mức chúng chẳng tin. Vậy mà đó lại là chuyện duy nhất đúng.

Nhưng làm sao các em bé lại ở dưới ao cối xay, dưới giếng? Điều ấy thì không phải ai cũng biết, nhưng vẫn có người biết. Bạn đã bao giờ ngắm kỹ bầu trời trong một đêm đầy sao chưa? Bạn có thấy những vì sao băng không, cứ như một ngôi sao rơi xuống rồi biến mất? Những người thông thái nhất cũng không giải thích được điều mà chính họ không biết. Nhưng chuyện ấy giải thích được, khi người ta biết. Nó giống như một ngọn nến Nô-en nhỏ rơi từ trời xuống rồi tắt đi. Đó là một tia linh hồn của Chúa lao xuống mặt đất. Khi nó lọt vào bầu không khí dày và nặng của chúng ta, ánh sáng của nó tắt đi, chỉ còn lại thứ mà mắt ta không nhìn thấy được, vì nó mỏng manh hơn không khí của ta rất nhiều. Đó là một đứa con của trời được gửi xuống, một thiên thần nhỏ, nhưng không có cánh, vì em bé ấy sẽ phải thành người. Em lặng lẽ lướt qua không trung, và gió đưa em vào một bông hoa. Có thể là một bông hoa tím đêm, một bông bồ công anh, một bông hồng hay một bông cẩm chướng. Em nằm ở đó và tự hồi sức lại. Em nhẹ tênh như không khí, một con ruồi cũng mang em đi được, một con ong thì càng dễ. Ruồi và ong thay phiên nhau tới tìm mật trong hoa. Nếu đứa bé của không trung nằm chắn đường, chúng không nỡ đá em ra. Chúng đặt em lên một chiếc lá súng giữa nắng, và từ đó em bò, em trườn xuống nước. Em ngủ và lớn lên ở đó, cho tới khi con cò nhìn thấy, vớt em lên mang tới cho một gia đình người đang mong có một đứa con bé bỏng dễ thương. Nhưng đứa bé sẽ dễ thương hay không, điều ấy tuỳ ở chỗ em đã uống nước suối trong, hay đã lỡ nuốt phải bùn và bèo tấm. Thứ đó làm người ta trần tục đi nhiều lắm. Con cò thì chẳng kén chọn gì, gặp đứa nào trước là nó vớt đứa ấy. Đứa thì được tới một ngôi nhà tốt, có những bậc cha mẹ tuyệt vời. Đứa thì rơi vào tay những người cay nghiệt, trong cảnh khốn cùng. Giá mà nó cứ ở lại dưới ao cối xay thì còn hơn.

Các em bé chẳng nhớ gì về những giấc mơ của mình dưới lá súng, nơi mỗi tối lũ ếch hát cho các em nghe: "Ộp ộp! Ngủ ngay! Ộp ộp! Ngủ ngay!", mà trong tiếng người thì có nghĩa là: "Các con xem này, các con ngủ được và mơ được rồi đấy!". Các em cũng chẳng nhớ lúc đầu mình nằm trong bông hoa nào, hay bông hoa ấy thơm ra sao. Vậy mà khi đã thành người lớn, trong các em vẫn có cái gì đó cứ bảo: "Bông hoa này là bông ta thích nhất!". Đó chính là bông hoa các em đã nằm khi còn là những đứa bé của không trung.

Con cò sống rất lâu. Bao giờ nó cũng để ý xem những đứa bé nó đã mang tới sống ra sao, cư xử thế nào ở trên đời. Nó chẳng làm được gì cho chúng, cũng chẳng đổi được số phận của chúng, vì nó còn có gia đình riêng phải lo, nhưng nó không bao giờ thôi nghĩ tới chúng.

Tôi quen một con cò già rất đáng kính, hiểu biết rộng. Nó đã vớt nhiều em bé và biết chuyện đời của từng đứa, mà chuyện nào cũng lẫn chút bùn với bèo tấm từ ao cối xay. Tôi xin nó kể cho một tiểu sử ngắn của một đứa trong số đó, nó bảo sẽ cho tôi những ba chuyện thay vì một, cả ba đều ở nhà Pai-tơ-xen.

Nhà Pai-tơ-xen là một gia đình hết sức đàng hoàng. Ông chồng là một trong Ba mươi hai Người của thành phố, và đó là một vinh dự. Ông sống vì hội đồng Ba mươi hai Người, đi đâu cũng là đi vì hội đồng Ba mươi hai Người. Cò bay tới nhà này, mang tới một bé Pai-tơ, người ta gọi đứa bé như thế. Năm sau cò lại tới, mang thêm một đứa, người ta gọi nó là Pê-tơ. Và khi đứa thứ ba được mang tới, nó được đặt tên là Pia, vì trong ba cái tên Pai-tơ, Pê-tơ, Pia có chứa cái tên Pai-tơ-xen.

Vậy là có ba anh em, ba vì sao băng, mỗi đứa được ru trong một bông hoa, được đặt dưới lá súng trong ao cối xay, rồi từ đó được cò mang tới nhà Pai-tơ-xen, ngôi nhà ở góc phố, chỗ mà bạn biết rồi đấy.

Chúng lớn lên cả về thân thể lẫn trí óc, và chúng muốn trở thành cái gì đó còn hơn cả Ba mươi hai Người.

Pai-tơ bảo nó muốn làm tướng cướp. Nó đã xem vở kịch Phra Đi-a-vô-lô, và quyết định rằng nghề cướp là nghề tuyệt nhất trên đời.

Pê-tơ muốn làm người gom rác, cái người vẫn quay cái lúc lắc inh ỏi đi khắp phố. Còn Pia, một cậu bé thật hiền, thật ngoan, mũm mĩm tròn trịa, chỉ mỗi tội hay cắn móng tay, Pia muốn làm bố. Mỗi khi có ai hỏi lớn lên muốn làm gì, đứa nào cũng trả lời đúng như thế.

Rồi chúng đi học. Một đứa đứng đầu lớp, một đứa đứng bét lớp, một đứa đứng giữa. Nhưng thế không có nghĩa là chúng không giỏi như nhau, không khôn như nhau. Mà chúng giỏi như nhau thật, cha mẹ chúng, những người rất sáng suốt, bảo vậy.

Chúng đi dự vũ hội trẻ em. Chúng hút xì gà khi không có ai nhìn thấy. Chúng ngày càng hiểu biết nhiều, quen biết rộng.

Ngay từ bé Pai-tơ đã bướng bỉnh, mà một tướng cướp thì phải bướng bỉnh chứ. Nó là một đứa rất hư, nhưng mẹ nó bảo ấy là vì nó có giun. Trẻ hư bao giờ cũng có giun, tức là có bùn trong bụng. Một hôm, tính ương bướng của nó trút cả lên chiếc váy lụa mới của mẹ.

Bà mẹ đã dặn:

— Đừng có đụng vào bàn cà phê, con chiên ngoan của mẹ! Con mà làm đổ bình kem thì mẹ bị bắn vào chiếc váy lụa mới mất!

Thế là con chiên ngoan ấy đưa bàn tay chắc nịch nắm lấy bình kem, rồi cũng bằng bàn tay chắc nịch ấy, dốc cả bình kem vào lòng mẹ. Bà mẹ chẳng nhịn được, phải kêu lên:

— Con chiên! Con chiên! Thế là không chín chắn đâu, con chiên ạ!

Nhưng bà phải công nhận đứa bé có ý chí. Có ý chí là có cá tính, mà với một người mẹ thì thế là rất hứa hẹn.

Lẽ ra nó cũng đã thành tướng cướp thật, nhưng nó không thành tướng cướp theo đúng nghĩa đen. Nó chỉ trông giống tướng cướp thôi: đội mũ méo, để cổ trần, tóc dài lòa xòa. Nó định làm nghệ sĩ, nhưng mới chỉ được cái quần áo. Thêm nữa, trông nó cứ như một cây thục quỳ. Những người nó vẽ cũng đều trông như cây thục quỳ, dài nghêu là dài. Nó rất thích loài hoa ấy, mà nó cũng đã từng nằm trong một bông thục quỳ, con cò bảo thế.

Pê-tơ thì đã nằm trong một bông mao lương vàng. Khoé miệng nó trông lúc nào cũng như dính bơ, da nó vàng vàng, người ta cứ ngỡ nếu rạch má nó ra thì bơ sẽ chảy ra. Nó sinh ra như để làm người bán bơ, nó có thể tự làm biển hiệu cho cửa hàng của chính mình. Nhưng trong thâm tâm, tận sâu bên trong, nó vẫn là kẻ quay lúc lắc. Nó là phần âm nhạc của gia đình Pai-tơ-xen, "nhưng một mình nó là đủ cho cả nhà rồi!", hàng xóm bảo thế. Trong một tuần nó sáng tác mười bảy điệu pôn-ca mới, rồi ghép tất cả lại thành một vở nhạc kịch có kèn trôm-pét và lúc lắc. Trời ơi, vở ấy mới hay làm sao!

Pia thì trắng trẻo, hồng hào, nhỏ bé và bình thường. Nó đã nằm trong một bông cúc trắng. Các đứa trẻ khác đánh nó, nó không bao giờ đánh lại. Nó bảo nó là người biết lẽ phải nhất, mà người biết lẽ phải nhất bao giờ cũng nhường. Mới đầu nó sưu tầm bút đá, sau đến dấu niêm phong, rồi nó lập hẳn một tủ trưng bày vật tự nhiên nho nhỏ, trong đó có bộ xương một con cá gai, ba con chuột con mới đẻ còn mù ngâm trong rượu, và một con chuột chũi nhồi bông. Pia có năng khiếu khoa học và có con mắt nhìn thiên nhiên, điều ấy làm cha mẹ vui, mà Pia cũng vui. Nó thích vào rừng hơn tới trường, thích thiên nhiên hơn khuôn phép. Hai anh nó đã đính hôn cả rồi mà nó vẫn còn sống chỉ để làm cho đủ bộ sưu tập trứng chim nước. Chẳng bao lâu nó đã biết về loài vật nhiều hơn hẳn về loài người. Thậm chí nó còn cho rằng ở cái điều mà chúng ta coi trọng nhất là tình yêu, chúng ta không theo kịp được loài vật. Nó thấy khi chim họa mi mái ấp trứng, thì họa mi bố ngồi hát suốt đêm cho người vợ bé nhỏ của mình nghe: "Líu lo! Chíp chíp! Lô lô li!". Pia thì chẳng bao giờ làm nổi chuyện ấy, chẳng bao giờ dâng hiến mình được như vậy. Khi cò mẹ nằm với con trong tổ, cò bố đứng một chân suốt đêm trên nóc nhà. Pia thì không đứng được như thế lấy một giờ. Rồi một hôm, ngắm một tấm mạng nhện và những gì mắc trong đó, nó từ bỏ hẳn chuyện lấy vợ. Ông nhện giăng tơ để bắt những con ruồi vô ý, ruồi non lẫn ruồi già, ruồi căng máu lẫn ruồi khô đét. Ông sống để giăng tơ và nuôi gia đình. Nhưng bà nhện thì sống duy nhất vì chồng. Bà ăn thịt ông chỉ vì yêu ông quá, bà ăn trái tim ông, cái đầu ông, cái bụng ông, chỉ còn lại mấy cái chân dài khẳng khiu trên tấm mạng, nơi ông từng ngồi lo cơm áo cho cả nhà. Đó là sự thật trăm phần trăm, lấy thẳng từ sách vạn vật học. Pia nhìn thấy cảnh ấy, và nó ngẫm nghĩ:

— Được vợ yêu đến thế, bị vợ ăn thịt vì yêu mãnh liệt quá. Không! Chẳng con người nào đi xa tới mức ấy. Mà như thế liệu có đáng mong không?

Pia quyết định không bao giờ lấy vợ! Không bao giờ trao hay nhận một nụ hôn, vì hôn có thể là bước đầu tiên dẫn tới hôn nhân. Nhưng rồi nó vẫn nhận một nụ hôn, cái nụ hôn mà ai trong chúng ta rồi cũng nhận, nụ hôn kêu chụt thật to của Thần Chết. Khi ta đã sống đủ lâu rồi, Thần Chết nhận được lệnh: "Hôn đi!", thế là con người đi mất. Từ nơi Chúa loé lên một tia nắng, mạnh tới mức mắt ta tối sầm lại. Linh hồn con người đã tới như một vì sao băng, nay lại bay đi như một vì sao băng, nhưng không phải để nằm nghỉ trong một bông hoa, hay để mơ dưới một chiếc lá súng. Nó có việc quan trọng hơn. Nó bay vào cõi vĩnh hằng mênh mông, nhưng ở đấy ra sao, trông thế nào, thì không ai nói được. Chưa ai từng nhìn vào được nơi ấy, kể cả con cò, dù nó nhìn xa tới đâu, biết nhiều tới đâu. Mà về Pia thì nó cũng chẳng biết thêm gì nữa, còn về Pai-tơ và Pê-tơ thì nó biết. Nhưng chuyện hai người ấy tôi nghe đã đủ rồi, chắc bạn cũng vậy. Thế nên lần này tôi cảm ơn con cò và thôi. Nhưng giờ, cho câu chuyện nhỏ, bình thường này, nó đòi ba con ếch và một con rắn nước con, nó nhận tiền công bằng đồ ăn. Bạn có trả không? Tôi thì không đâu! Tôi chẳng có ếch, mà cũng chẳng có rắn nước con.

— Hết —