Vương quốc quân bài

Ngày xửa ngày xưa, giữa một vùng biển xa có một hòn đảo vắng vẻ. Trên đảo là Vương quốc Quân bài, nơi sinh sống của các ông Già, các bà Đầm, các quân Át và các quân Bồi. Các quân Mười, quân Chín, cùng các quân Hai, quân Ba và tất cả những thành viên khác cũng đã định cư ở đó từ lâu lắm rồi. Nhưng những quân này không thuộc dòng dõi cao quý như các quân Mặt người lừng danh.

Át, Già và Bồi là ba đẳng cấp cao nhất. Đẳng cấp thứ tư gồm đủ thứ quân bài thấp hèn trộn lẫn với nhau. Thấp nhất trong số đó là các quân Hai và quân Ba. Những quân bài hạ đẳng ấy không bao giờ được phép ngồi cùng hàng với các quân Mặt người cao sang.

Luật lệ và quy củ của vương quốc trên đảo ấy thật kỳ lạ. Thứ bậc của từng người đã được định sẵn từ thuở nào không ai nhớ. Ai cũng có việc riêng được giao cho mình, và không bao giờ làm việc gì khác. Dường như có một bàn tay vô hình đang điều khiển họ đi bất cứ đâu, theo đúng Luật lệ.

Ở Vương quốc Quân bài, chẳng ai có dịp phải suy nghĩ. Chẳng ai cần phải quyết định điều gì. Chẳng bao giờ ai phải bàn bạc về một chuyện gì mới. Thần dân cứ thế lặng lẽ đi trong một cái rãnh uể oải, không nói một lời. Khi ngã xuống, họ chẳng gây ra tiếng động nào. Họ nằm ngửa ra, mắt nhìn lên trời, từng đường nét nghiêm trang trên mặt cố định mãi mãi.

Vương quốc Quân bài lặng lẽ một cách lạ lùng. Sự hài lòng và mãn nguyện ở đó tròn trịa, trọn vẹn. Chẳng bao giờ có ồn ào hay bạo động. Chẳng bao giờ có náo nức hay hăng say.

Đại dương mênh mông ngân nga khúc hát ru chỉ một giai điệu không dứt, đưa hòn đảo vào giấc ngủ bằng nghìn cái vuốt ve nhẹ nhàng của những bàn tay sóng trắng. Bầu trời bao la như đôi cánh xanh biếc dang rộng của chim mẹ đang ấp, ôm ấp hòn đảo trong bộ lông tơ mềm mại. Phía chân trời xa có một vệt xanh thẫm báo hiệu một bờ đất khác. Nhưng chẳng có tiếng cãi cọ hay xung đột nào vọng tới được Đảo Quân bài để phá vỡ sự yên nghỉ êm đềm của nó.

Ở xứ sở xa xôi bên kia biển, có một chàng hoàng tử trẻ, mẹ chàng là một hoàng hậu buồn khổ. Bà hoàng hậu đã bị thất sủng, đang sống cùng đứa con trai duy nhất bên bờ biển. Hoàng tử trải qua thời thơ ấu một mình, buồn bã, ngồi bên người mẹ buồn bã, dệt nên tấm lưới của những khát vọng lớn lao. Chàng mong được đi tìm Ngựa Bay, tìm Viên Ngọc trên mào rắn hổ mang, tìm Bông Hồng Thiên Đường, tìm những Con Đường Thần Diệu, hoặc tìm xem nàng Công chúa Xinh đẹp đang ngủ ở đâu trong lâu đài của yêu tinh, bên kia mười ba con sông và bảy biển cả.

Ở trường, hoàng tử được Con trai nhà Lái buôn kể cho nghe chuyện về những vương quốc xa lạ. Chàng được Con trai quan Coi thành kể cho nghe những cuộc phiêu lưu của hai vị Thần Đèn. Và khi mưa ào ào trút xuống, mây đen phủ kín bầu trời, chàng lại ngồi trên bậc cửa nhìn ra biển, nói với người mẹ buồn khổ:

"Mẹ ơi, mẹ kể cho con nghe chuyện về một xứ sở thật xa đi."

Và mẹ chàng kể một câu chuyện dài không dứt, mà bà đã nghe hồi còn thơ bé, về một xứ sở kỳ diệu bên kia biển, nơi nàng Công chúa Xinh đẹp đang sống. Ngồi trên bậc cửa nhìn ra đại dương, nghe mẹ kể câu chuyện kỳ diệu, trong khi bên ngoài mưa ào ào trút xuống và mây xám phủ kín trời, trái tim chàng hoàng tử trẻ cồn cào vì khát khao.

Một hôm, Con trai nhà Lái buôn đến gặp hoàng tử, mạnh dạn nói:

"Bạn ơi, tôi học xong rồi. Giờ tôi sắp lên đường ra biển tìm vận may. Tôi đến chào bạn."

Hoàng tử nói:

"Tôi sẽ đi với bạn."

Con trai quan Coi thành cũng nói:

"Hai bạn trung thành của tôi ơi, các bạn đừng bỏ tôi lại. Tôi cũng sẽ đi cùng các bạn."

Thế là chàng hoàng tử trẻ nói với người mẹ buồn khổ:

"Mẹ ơi, con sắp lên đường đi tìm vận may. Khi con trở về, chắc chắn con sẽ tìm được cách xua tan hết mọi nỗi buồn của mẹ."

Thế là Ba Người Bạn cùng nhau lên đường. Trong cảng có mười hai con tàu của nhà lái buôn đang neo đậu, và Ba Người Bạn bước lên tàu. Gió nam thổi tới, mười hai con tàu giương buồm ra khơi, nhanh như những khát vọng đang dâng lên trong lồng ngực hoàng tử.

Đến Đảo Vỏ Ốc, họ chất đầy một tàu vỏ ốc. Đến Đảo Gỗ Đàn Hương, họ chất đầy chiếc tàu thứ hai gỗ đàn hương. Đến Đảo San Hô, họ chất đầy chiếc tàu thứ ba san hô.

Bốn năm trôi qua, họ chất đầy thêm bốn chiếc tàu nữa: một tàu ngà voi, một tàu xạ hương, một tàu đinh hương, và một tàu nhục đậu khấu.

Nhưng khi tất cả các con tàu đã chở đầy hàng, thì một trận bão khủng khiếp nổi lên. Tất cả các con tàu đều chìm, cùng với đinh hương và nhục đậu khấu, xạ hương và ngà voi, san hô, gỗ đàn hương và vỏ ốc. Chỉ có chiếc tàu chở Ba Người Bạn va vào bãi đá ngầm của một hòn đảo, quăng họ lên bờ an toàn, rồi vỡ tan tành.

Đó chính là Đảo Quân bài lừng danh, nơi sinh sống của Át, Già, Đầm và Bồi, cùng các quân Chín, quân Mười và tất cả các thành viên khác, theo đúng Luật lệ.

Cho tới lúc ấy, chưa có gì khuấy động được sự yên lặng của hòn đảo. Chưa từng có chuyện gì mới xảy ra. Chưa từng có cuộc bàn bạc nào.

Vậy mà bỗng nhiên Ba Người Bạn xuất hiện, bị biển hất lên bờ, và Cuộc Tranh luận Lớn bắt đầu. Có ba điểm tranh cãi chính.

Thứ nhất, những người lạ không rõ thứ bậc này thuộc đẳng cấp nào? Có được xếp ngang hàng với các quân Mặt người không? Hay họ chỉ là dân hạ đẳng, phải xếp chung với các quân Chín quân Mười? Chẳng có tiền lệ nào để mà phân xử câu hỏi hệ trọng ấy.

Thứ hai, họ thuộc dòng họ nào? Họ có nước da sáng sủa, rạng rỡ của họ Cơ, hay nước da sẫm màu của họ Nhép? Chuyện này cãi nhau mãi không dứt. Cả hệ thống hôn nhân trên đảo, với những quy định rắc rối, đều tuỳ thuộc vào việc phân định cho thật khéo điều này.

Thứ ba, họ nên ăn gì? Họ nên ở với ai, ngủ với ai? Và khi nằm thì đầu họ phải quay về hướng tây nam, tây bắc, hay chỉ được quay về đông bắc? Trong khắp Vương quốc Quân bài, chưa bao giờ người ta phải bàn đến một loạt vấn đề sống còn, gay cấn đến thế.

Nhưng Ba Người Bạn đói cồn cào. Họ phải kiếm cái ăn bằng cách này hay cách khác. Thế là trong khi cuộc tranh luận cứ kéo dài, với những khoảng im lặng và ngập ngừng bất tận, trong khi các quân Át triệu tập hội nghị riêng, lập thành một Uỷ ban để tìm xem có điều luật cổ nào nói về chuyện này, thì Ba Người Bạn cứ ăn hết mọi thứ họ tìm được, uống từ mọi cái bình, và phá tan mọi quy định.

Ngay cả các quân Hai quân Ba cũng phải sửng sốt trước cách cư xử quá quắt ấy. Các quân Ba nói:

"Anh em Hai ơi, bọn này trơ tráo ra mặt!"

Các quân Hai nói:

"Anh em Ba ơi, rõ ràng chúng thuộc đẳng cấp còn thấp hơn chúng ta!"

Ăn xong, Ba Người Bạn đi dạo một vòng trong thành phố.

Khi trông thấy những con người nặng nề đi thành những đoàn rước ủ rũ, mặt mũi nghiêm trang, khô cứng, hoàng tử quay sang Con trai nhà Lái buôn và Con trai quan Coi thành, ngửa đầu ra sau, cười một tràng vang dội.

Dọc Phố Hoàng Gia, băng qua Quảng trường Át, dọc theo Kè Bồi, tràng cười lạ lùng chưa ai từng nghe ấy rung lên, rồi chính nó cũng kinh ngạc về mình mà tắt lịm trong khoảng chân không mênh mông của im lặng.

Con trai quan Coi thành và Con trai nhà Lái buôn lạnh buốt đến tận xương vì cái im lặng như cõi ma quanh mình. Họ quay sang hoàng tử mà nói:

"Bạn ơi, ta đi thôi. Đừng dừng lại một giây nào ở cái xứ ma quỷ khủng khiếp này."

Nhưng hoàng tử nói:

"Các bạn ơi, những người này trông giống người. Vậy nên tôi sẽ lắc ngược họ, lộn trái họ, để xem trong huyết quản họ còn được một giọt máu nóng của sự sống hay không."

Ngày nối ngày trôi qua, cuộc sống phẳng lặng trên đảo vẫn trôi đi gần như không một gợn sóng. Ba Người Bạn chẳng tuân theo luật lệ hay quy định nào. Họ chẳng bao giờ làm đúng phép bất cứ việc gì, dù là ngồi, là đứng, là xoay người hay nằm ngửa. Trái lại, hễ thấy những việc ấy được làm đúng răm rắp theo Luật lệ, họ lại phá lên cười không nhịn được. Cái nghiêm trang muôn đời của những quy định muôn đời ấy chẳng làm họ nao núng chút nào.

Một hôm, các quân Mặt người cao sang đến gặp Con trai quan Coi thành, Con trai nhà Lái buôn và hoàng tử.

"Tại sao," họ chậm rãi hỏi, "các người không đi đứng theo đúng Luật lệ?"

Ba Người Bạn đáp:

"Vì đó là Ích-cha của chúng tôi."

Trong tiếng nói của ba người, Ích-cha nghĩa là ý muốn.

Các quân Mặt người cao sang, bằng những giọng trống rỗng, âm u như trong hang, như thể đang từ từ tỉnh dậy sau một giấc mộng dài muôn thuở, đồng thanh nói:

"Ích-cha! Thế xin hỏi Ích-cha là ai?"

Lúc ấy họ không hiểu Ích-cha là ai, nhưng rồi dần dần cả hòn đảo sẽ hiểu. Tia sáng le lói đầu tiên lọt qua ngưỡng cửa tâm trí họ là khi nhìn hoàng tử hành động, họ phát hiện ra rằng mình có thể đi theo một đường thẳng, nhưng ngược với cái hướng mình vẫn đi xưa nay. Rồi họ lại có một phát hiện kinh ngạc khác: các quân bài còn một mặt nữa, mặt sau, mà xưa nay họ chưa bao giờ để ý cho kỹ. Đó là khởi đầu của cuộc đổi thay.

Giờ đây cuộc đổi thay đã bắt đầu, Ba Người Bạn có thể dẫn họ đi ngày càng sâu hơn vào những bí ẩn của Ích-cha. Các quân bài dần dần nhận ra rằng cuộc sống không bị trói buộc bởi những quy định. Họ bắt đầu thấy một niềm khoái trá thầm kín trong cái quyền năng vương giả được tự mình lựa chọn.

Nhưng với cú va chạm đầu tiên của Ích-cha, cả cỗ bài bắt đầu chao đảo từ từ, rồi đổ sụp xuống đất. Cảnh tượng ấy giống như một con trăn khổng lồ tỉnh dậy sau giấc ngủ dài, từ từ duỗi ra vô số vòng cuộn, một cơn rùng mình chạy khắp thân nó.

Cho tới bấy giờ, các bà Đầm Pích, Đầm Nhép, Đầm Rô và Đầm Cơ vẫn ở sau rèm, đôi mắt nhìn trống rỗng vào khoảng không, hoặc cứ dán xuống đất.

Thế rồi, bất ngờ, vào một buổi chiều mùa xuân, từ trên ban công, bà Đầm Cơ khẽ nhướng đôi lông mày đen trong thoáng chốc, và đưa khoé mắt liếc hoàng tử một cái.

"Trời đất ơi," hoàng tử kêu lên, "ta cứ tưởng họ toàn là những bức hình vẽ. Nhưng ta lầm. Rốt cuộc họ vẫn là đàn bà."

Rồi chàng hoàng tử trẻ gọi hai người bạn đến bên, trầm ngâm nói:

"Các bạn ơi! Những người đàn bà này có một sức quyến rũ mà trước đây ta không hề để ý. Khi ta thấy cái liếc mắt của đôi mắt đen long lanh của bà Đầm, bừng sáng lên một xúc cảm mới, ta tưởng như đó là vệt sáng mờ đầu tiên của bình minh trong một thế giới vừa mới tạo dựng."

Hai người bạn mỉm cười ra vẻ hiểu ý, mà rằng:

"Thật thế sao, hoàng tử?"

Và từ hôm ấy, bà Đầm Cơ tội nghiệp mỗi ngày một tệ hơn. Bà bắt đầu quên hết mọi luật lệ, đến mức thật là tai tiếng. Chẳng hạn, chỗ của bà trong hàng là bên cạnh quân Bồi, thì bỗng nhiên, tình cờ thế nào, bà lại thấy mình đứng cạnh hoàng tử. Thấy vậy, quân Bồi mặt không nhúc nhích, giọng trang nghiêm, liền nói:

"Thưa bà Đầm, bà nhầm rồi."

Và đôi má đỏ của bà Đầm Cơ tội nghiệp lại càng đỏ hơn bao giờ hết. Nhưng hoàng tử hào hiệp ra tay cứu bà mà rằng:

"Không! Chẳng có nhầm lẫn gì cả. Từ hôm nay, ta sẽ làm quân Bồi!"

Thế rồi xảy ra chuyện này: trong khi ai nấy đều cố sửa những điều sai phép của bà Đầm Cơ tội lỗi, thì chính họ lại bắt đầu nhầm lẫn. Các quân Át thấy mình bị các ông Già hích khuỷu tay đẩy ra. Các ông Già lẫn lộn với các quân Bồi. Các quân Chín quân Mười làm bộ như thể mình thuộc hàng Mặt người cao sang. Các quân Hai quân Ba bị bắt gặp lén chiếm những chỗ dành riêng cho quân Bốn quân Năm. Chưa bao giờ cảnh hỗn loạn lại hỗn loạn đến thế.

Biết bao mùa xuân đã đến rồi đi trên Đảo Quân bài. Chim cu cu, loài chim của mùa xuân, năm này qua năm khác vẫn hót khúc ca của nó. Nhưng chưa bao giờ nó khuấy động máu trong người như bây giờ. Ngày trước, biển cũng vẫn hát khúc ca không mỏi của mình. Nhưng khi ấy, nó chỉ ca ngợi sự đơn điệu cứng nhắc của Luật lệ. Thế mà bỗng nhiên, những con sóng của nó, qua tất cả ánh sáng lấp lánh, bóng tối long lanh và muôn vàn giọng nói, đang kể lại những khát khao sâu thẳm nhất của trái tim đang yêu!

Đâu rồi những gương mặt nghiêm trang, tròn trịa, đều đặn, tự mãn ngày trước? Đây là một gương mặt đầy khắc khoải tương tư. Đây là một trái tim đập cuồng loạn vì nuối tiếc. Đây là một tâm trí bị dằn vặt đau đớn vì ngờ vực. Tiếng nhạc và tiếng thở dài, nụ cười và nước mắt tràn ngập không gian. Sự sống đang rộn ràng, những trái tim đang tan vỡ, những đam mê đang bùng cháy.

Giờ đây ai cũng chăm chút đến dáng vẻ của mình, và so mình với người khác. Quân Át Nhép tự nhủ rằng ông Già Pích cũng có thể gọi là tạm được về mặt nhan sắc.

"Nhưng mà," hắn bảo, "cứ thử nhìn xem khi ta đi trên phố, mắt người ta ngoái theo ta thế nào."

Ông Già Pích thì nói:

"Cái thằng Át Nhép kia sao lúc nào cũng nghển cổ lên, vênh váo như con công thế nhỉ? Nó tưởng các bà Đầm đều chết mê chết mệt vì nó, trong khi sự thật thì..."

Đến đây ông ngừng lại, soi mặt mình trong gương.

Nhưng các bà Đầm mới là tệ nhất. Họ bắt đầu dành hết thì giờ để trang điểm, ăn diện lộng lẫy. Còn các quân Chín thì trở thành những tên nô lệ tuyệt vọng, hèn mọn của họ. Nhưng những lời châm chọc cay độc họ nói về nhau thì còn kinh khủng hơn nữa.

Thế là các chàng trai ngồi uể oải trên lớp lá dưới gốc cây, nằm dài duỗi chân trong bóng rừng. Còn các cô gái, mặc áo xanh nhạt, tình cờ thế nào lại đi đến đúng bóng râm ấy, trong đúng khu rừng ấy, bên đúng những cái cây ấy. Họ đưa mắt nhìn đi chỗ khác như thể chẳng thấy ai ở đó, và làm ra vẻ như mình ra ngoài chẳng để xem gì cả. Rồi một chàng trai bạo dạn hơn những người khác, trong một cơn điên rồ, dám tiến lại gần một cô gái áo xanh. Nhưng đến gần thì lời nói bỏ chàng mà đi. Chàng đứng đó, cứng lưỡi, ngớ ngẩn, và thời cơ thuận lợi cứ thế trôi qua.

Chim cu cu hót trên cành cây trên đầu. Gió nam tinh nghịch thổi, làm rối tóc, thì thầm bên tai, khơi dậy tiếng nhạc trong máu. Lá cây xào xạc vui sướng. Và tiếng biển không ngừng làm cho mọi khát khao câm lặng trong trái tim các chàng trai cô gái dâng lên rút xuống trên đợt triều cường mùa xuân của tình yêu.

Ba Người Bạn đã đem đến cho những lòng kênh khô cạn của Vương quốc Quân bài cả một đợt triều dâng đầy ắp của cuộc sống mới.

Thế nhưng, tuy triều đã lên đầy, mọi thứ vẫn như đứng sững lại, như thể nước dâng mà không chịu vỡ thành bọt sóng, cứ treo lơ lửng mãi mãi. Chẳng có lời nào được nói ra, chỉ có rón rén tiến một bước rồi lùi hai bước. Ai nấy dường như đều đang bận chất chồng những khát vọng chưa được thoả của mình thành những lâu đài trên mây, những pháo đài bằng cát. Họ xanh xao, câm lặng, mắt rực cháy, môi run run vì những bí mật chưa nói ra.

Hoàng tử thấy điều không ổn. Chàng triệu tập mọi người trên đảo lại mà bảo:

"Hãy mang sáo và chũm chọe, kèn và trống tới đây. Hãy cùng tấu lên một lượt, và hò reo thật to mừng vui. Vì đêm nay, bà Đầm Cơ sẽ chọn người bạn đời của mình!"

Thế là các quân Mười quân Chín bắt đầu thổi sáo thổi kèn. Các quân Tám quân Bảy kéo đàn, thổi kèn đồng. Ngay cả các quân Hai quân Ba cũng bắt đầu đánh trống như điên.

Khi cơn lốc âm nhạc ầm ĩ ấy ập tới, nó quét sạch trong một hơi tất cả những tiếng thở dài và những vẻ ủ ê. Và rồi biết bao tiếng cười, tiếng nói tuôn ra như thác! Có những lời ngỏ ý táo bạo và những lời chối từ đỏng đảnh, có chuyện phiếm và chuyện gẫu, có đùa cợt và vui vẻ. Giống như cả triệu cành lá trong lòng một khu rừng nguyên sinh đang nghiêng ngả, rung rinh, xào xạc, rì rào trong một cơn gió hè.

Nhưng bà Đầm Cơ, trong chiếc áo màu hồng đỏ, ngồi im lặng trong bóng tối của gian buồng kín, lắng nghe tiếng nhạc, tiếng cười vui ầm ĩ đang vọng tới. Bà nhắm mắt lại, mơ giấc mơ tình yêu của mình. Khi bà mở mắt ra, bà thấy hoàng tử đang ngồi dưới đất trước mặt mình, ngước nhìn lên mặt bà. Bà lấy hai tay che mắt, lùi lại, run lên vì niềm vui đang dậy sóng trong lòng.

Còn hoàng tử thì suốt ngày hôm ấy một mình đi dạo bên bờ biển đang dâng sóng. Chàng mang trong tâm trí cái nhìn giật mình ấy, cái cử chỉ e ấp lùi lại ấy của bà Đầm, và tim chàng đập rộn ràng hy vọng.

Đêm ấy, những hàng trai gái ăn mặc rực rỡ đứng san sát, tươi cười chờ ở Cổng Cung điện. Đại sảnh Cung điện thắp sáng những ngọn đèn thần tiên, treo kết hoa mùa xuân. Bà Đầm Cơ chậm rãi bước vào, cả hội trường đứng dậy chào đón. Tay cầm một vòng hoa nhài, bà đứng trước hoàng tử, mắt nhìn xuống. Vì e thẹn khiêm nhường, bà gần như không nâng nổi vòng hoa lên cổ người bạn đời mình đã chọn. Nhưng hoàng tử cúi đầu xuống, và vòng hoa trượt vào đúng chỗ của nó.

Đám đông trai gái đã nín thở háo hức chờ đợi sự lựa chọn của bà. Và khi bà đã chọn xong, cả đám đông mênh mông ấy chao đảo, nghiêng ngả trong một cơn vui sướng cuồng nhiệt. Tiếng hò reo của họ vang khắp mọi nơi trên đảo, vang tới cả những con tàu ngoài khơi xa. Chưa bao giờ Vương quốc Quân bài vang lên một tiếng hò reo như thế.

Rồi họ khiêng hoàng tử và cô dâu của chàng, đặt lên ngai vàng, và đội vương miện cho hai người ngay tại chỗ, trên Đảo Quân bài cổ xưa.

Còn bà hoàng hậu mẹ buồn khổ, từ bờ đảo xa xôi bên kia biển, cũng giương buồm tới vương quốc mới của con trai, trên một con tàu dát vàng.

Và giờ đây, thần dân không còn bị cai quản theo Luật lệ nữa, mà tốt hay xấu, hoặc vừa tốt vừa xấu, là tuỳ theo Ích-cha của mình.

— Hết —