Anh Nông Nhỏ

Có một làng nọ, ai cũng là nhà nông giàu có, chỉ trừ một người nghèo. Người ta gọi anh là Anh Nông Nhỏ. Anh không có lấy một con bò, càng không có tiền mà mua. Mà hai vợ chồng anh thì thèm có một con bò lắm.

Một hôm anh bảo vợ:

— Này, tôi nghĩ ra một kế hay. Bác thợ mộc là chỗ thân tình với nhà mình, mình nhờ bác ấy đẽo cho một con bê bằng gỗ, sơn màu nâu cho giống như bê thật. Rồi dần dần nó sẽ lớn thành bò.

Người vợ cũng ưng. Bác thợ mộc đẽo, bào, sơn con bê cho ra dáng, lại làm cho nó cúi đầu xuống như đang gặm cỏ.

Sáng hôm sau, lúc người ta lùa bò ra đồng, Anh Nông Nhỏ gọi bác chăn bò vào, bảo:

— Bác xem này, nhà tôi có một con bê con, nhưng nó còn bé quá, phải bế đi.

Bác chăn bò đáp:

— Được thôi.

Bác bế con bê, mang ra bãi cỏ, đặt nó xuống. Con bê cứ đứng nguyên một chỗ, như đang mải ăn. Bác chăn bò nói:

— Con này chẳng mấy chốc sẽ tự đi được thôi. Nhìn nó ăn kìa!

Chiều đến, lúc lùa đàn bò về, bác bảo con bê:

— Mày đứng đấy mà ăn no được thì cũng tự đi bằng bốn chân được. Tao không bế mày về nữa đâu.

Anh Nông Nhỏ đứng trước cửa chờ con bê. Thấy bác chăn bò lùa đàn qua làng mà không có con bê, anh hỏi. Bác chăn bò đáp:

— Nó vẫn đứng ngoài đồng ăn cỏ đấy. Nó không chịu thôi, không chịu đi theo.

Anh Nông Nhỏ nói:

— Ơ hay, tôi phải có lại con vật của tôi chứ.

Hai người cùng ra bãi cỏ. Nhưng có kẻ đã lấy trộm con bê, nó không còn ở đó nữa. Bác chăn bò bảo:

— Chắc nó đi lạc đâu đấy thôi.

Anh Nông Nhỏ đáp:

— Đừng hòng nói thế với tôi!

Rồi anh dẫn bác chăn bò tới trước mặt ông trưởng làng. Ông trưởng làng xử rằng bác chăn bò đã lơ là, phải đền cho Anh Nông Nhỏ một con bò thay cho con bê đã sổng mất.

Thế là vợ chồng Anh Nông Nhỏ có được con bò mong ước bấy lâu. Hai người mừng lắm. Nhưng nhà chẳng có cỏ khô, chẳng có gì cho bò ăn, nên chẳng bao lâu đành phải mổ. Thịt thì đem ướp muối. Còn Anh Nông Nhỏ mang tấm da lên thành bán, định lấy tiền đặt mua một con bê mới.

Dọc đường anh đi qua một cối xay, thấy một con quạ gãy cánh. Anh thương tình nhặt nó lên, bọc vào tấm da. Nhưng trời trở xấu, gió thổi mưa tuôn, anh không đi tiếp được, bèn ghé vào nhà cối xay xin nghỉ nhờ.

Bà vợ bác thợ xay ở nhà một mình. Bà bảo Anh Nông Nhỏ:

— Nằm tạm lên đống rơm kia mà ngủ.

Rồi bà đưa cho anh một miếng bánh mì với pho mát. Anh Nông Nhỏ ăn xong thì nằm xuống, tấm da đặt bên cạnh. Bà vợ nghĩ:

— Thằng cha này mệt rồi, ngủ say rồi.

Đúng lúc ấy ông cha xứ tới. Bà vợ bác thợ xay đón tiếp niềm nở, nói:

— Nhà tôi đi vắng, hai ta bày tiệc ăn cho vui.

Anh Nông Nhỏ dỏng tai nghe. Nghe nói bày tiệc, anh bực mình vì mình chỉ được miếng bánh mì pho mát. Bà vợ bưng ra bốn món, nào thịt quay, nào rau trộn, nào bánh ngọt, nào rượu vang.

Hai người vừa ngồi vào bàn định ăn thì có tiếng gõ cửa. Bà vợ kêu:

— Trời ơi, nhà tôi về!

Bà vội vàng giấu thịt quay vào trong lò sưởi, rượu vang xuống dưới gối, rau trộn lên trên giường, bánh ngọt xuống gầm giường, còn ông cha xứ thì giấu vào tủ ngoài hành lang. Xong bà mới ra mở cửa cho chồng, nói:

— Ơn trời mình đã về! Trời gì mà như sắp tận thế!

Bác thợ xay thấy Anh Nông Nhỏ nằm trên đống rơm, hỏi:

— Thằng cha kia làm gì ở đây?

Bà vợ đáp:

— Ôi, cái anh tội nghiệp ấy gặp mưa gió, xin trú nhờ. Tôi cho anh ta miếng bánh mì pho mát, chỉ chỗ đống rơm cho nằm.

Bác thợ xay nói:

— Thế thì tôi chẳng nói gì. Nhưng bà dọn ngay cho tôi cái gì ăn đi.

Bà vợ đáp:

— Nhưng nhà chỉ có bánh mì pho mát thôi.

Bác thợ xay bảo:

— Có gì tôi ăn nấy, bánh mì pho mát cũng được.

Rồi bác nhìn Anh Nông Nhỏ, gọi:

— Lại đây ăn thêm với tôi đi.

Anh Nông Nhỏ chẳng đợi mời tới lần thứ hai, đứng dậy ăn cùng. Lát sau bác thợ xay thấy tấm da nằm dưới đất, trong đó có con quạ, bèn hỏi:

— Anh có cái gì thế kia?

Anh Nông Nhỏ đáp:

— Trong đó tôi có một ông thầy bói.

Bác thợ xay hỏi:

— Ông ấy bói cho tôi được không?

Anh Nông Nhỏ đáp:

— Sao lại không? Có điều ông ấy chỉ nói bốn điều, điều thứ năm thì ông ấy giữ lại.

Bác thợ xay tò mò, bảo:

— Thế thì cho ông ấy bói thử xem.

Anh Nông Nhỏ ấn lên đầu con quạ, nó kêu quác quác, rồi kêu "cờ rờ, cờ rờ". Bác thợ xay hỏi:

— Ông ấy nói gì?

Anh Nông Nhỏ đáp:

— Một là, ông ấy nói có rượu vang dưới gối.

Bác thợ xay kêu lên:

— Thế thì lạ thật!

Bác đi xem, quả nhiên thấy rượu. Bác bảo:

— Nữa đi.

Anh Nông Nhỏ lại cho con quạ kêu, rồi nói:

— Hai là, ông ấy nói có thịt quay trong lò sưởi.

— Thế thì lạ thật!

Bác thợ xay đi xem, quả nhiên thấy thịt quay. Anh Nông Nhỏ lại cho con quạ bói tiếp, rồi nói:

— Ba là, ông ấy nói có rau trộn trên giường.

— Thế thì lạ thật!

Bác thợ xay đi xem, quả nhiên thấy rau trộn. Cuối cùng Anh Nông Nhỏ ấn con quạ thêm lần nữa, nó kêu ục ục, anh nói:

— Bốn là, ông ấy nói có bánh ngọt dưới gầm giường.

— Thế thì lạ thật!

Bác thợ xay đi xem, quả nhiên thấy bánh ngọt.

Thế là hai người ngồi vào bàn cùng ăn. Còn bà vợ bác thợ xay thì sợ chết khiếp, lên giường nằm, giữ hết chìa khoá bên mình.

Bác thợ xay còn muốn biết cả điều thứ năm. Nhưng Anh Nông Nhỏ bảo:

— Mình cứ ăn yên bốn món kia trước đã, vì điều thứ năm là điều chẳng lành.

Ăn xong, hai người mặc cả xem bác thợ xay phải trả bao nhiêu cho lời bói thứ năm. Cuối cùng hai bên thoả thuận ba trăm đồng bạc. Anh Nông Nhỏ ấn lên đầu con quạ thêm lần nữa, nó kêu quác thật to. Bác thợ xay hỏi:

— Ông ấy nói gì?

Anh Nông Nhỏ đáp:

— Ông ấy nói có con quỷ nấp trong cái tủ ngoài hành lang.

Bác thợ xay nói:

— Quỷ thì phải tống ra ngoài.

Bác mở toang cửa nhà. Bà vợ phải đưa chìa khoá ra, Anh Nông Nhỏ mở tủ. Ông cha xứ chạy vụt ra ngoài nhanh hết sức. Bác thợ xay nói:

— Tôi tận mắt thấy cái thằng đen sì ấy rồi. Đúng là nó thật.

Còn Anh Nông Nhỏ thì sáng hôm sau, lúc trời còn tờ mờ, đã cầm ba trăm đồng bạc chuồn mất.

Về làng, Anh Nông Nhỏ dần dần khấm khá, xây một ngôi nhà xinh xắn. Dân làng bảo nhau:

— Chắc Anh Nông Nhỏ đã tới cái xứ có tuyết vàng rơi, người ta xúc tiền từng thúng mang về.

Thế là Anh Nông Nhỏ bị gọi lên gặp ông trưởng làng, phải khai của cải ở đâu ra. Anh đáp:

— Tôi bán tấm da bò trên thành được ba trăm đồng bạc.

Nghe thế, dân làng cũng muốn được món hời lớn ấy. Họ chạy về nhà, giết sạch bò, lột da, định mang lên thành bán lấy lãi to. Ông trưởng làng bảo:

— Nhưng con hầu nhà ta phải đi trước.

Con hầu tới chỗ nhà buôn trên thành, ông ta chỉ trả cho nó ba đồng một tấm da. Đến lượt những người khác tới, ông ta còn chẳng trả được ngần ấy, lại bảo:

— Ta làm gì với ngần ấy da bây giờ?

Dân làng tức tối vì bị Anh Nông Nhỏ lừa, muốn trả thù anh, kiện anh lên ông trưởng làng về tội lừa đảo. Anh Nông Nhỏ vô tội bị cả làng đồng lòng xử tử. Anh sẽ bị bỏ vào một cái thùng đục thủng lỗ, lăn xuống nước.

Người ta dẫn Anh Nông Nhỏ ra ngoài, gọi một vị cha xứ tới làm lễ cầu hồn cho anh. Mọi người khác phải tránh ra xa. Anh Nông Nhỏ nhìn vị cha xứ, nhận ra chính là ông cha xứ hôm nọ ở nhà bà vợ bác thợ xay. Anh bảo ông:

— Tôi đã cứu ông ra khỏi cái tủ, giờ ông cứu tôi ra khỏi cái thùng đi.

Đúng lúc ấy có bác chăn cừu lùa một đàn cừu đi qua. Anh Nông Nhỏ biết bác này từ lâu đã ao ước được làm trưởng làng. Anh bèn gào lên hết sức:

— Không, tôi không làm đâu! Cả thế gian có muốn, tôi cũng không làm đâu!

Bác chăn cừu nghe thấy, lại gần hỏi:

— Anh định làm gì thế? Anh không chịu làm cái gì?

Anh Nông Nhỏ đáp:

— Người ta muốn đưa tôi lên làm trưởng làng, nếu tôi chịu ngồi vào cái thùng này. Nhưng tôi không làm đâu.

Bác chăn cừu nói:

— Nếu chỉ có thế thôi mà được làm trưởng làng, thì tôi ngồi vào thùng ngay.

Anh Nông Nhỏ bảo:

— Bác muốn ngồi vào thì bác sẽ được làm trưởng làng.

Bác chăn cừu ưng ngay, ngồi vào trong thùng. Anh Nông Nhỏ đóng nắp lại, rồi lùa đàn cừu của bác chăn cừu đi mất.

Ông cha xứ tới chỗ dân làng, bảo lễ cầu hồn đã làm xong. Dân làng kéo tới, lăn cái thùng về phía sông. Thùng vừa lăn, bác chăn cừu đã kêu lên:

— Tôi bằng lòng làm trưởng làng mà!

Dân làng cứ ngỡ đó là Anh Nông Nhỏ kêu, bèn bảo:

— Thì bọn ta cũng định thế. Nhưng trước hết mày xuống dưới kia mà ngó quanh đã.

Rồi họ lăn cái thùng xuống nước.

Xong việc, dân làng về nhà. Vừa vào tới làng, họ đã thấy Anh Nông Nhỏ đi tới, thong thả lùa một đàn cừu về, mặt mày mãn nguyện. Dân làng sửng sốt hỏi:

— Anh Nông Nhỏ, anh từ đâu tới? Anh từ dưới nước lên đấy à?

Anh Nông Nhỏ đáp:

— Đúng thế. Tôi chìm xuống sâu, sâu mãi, cuối cùng chạm đáy. Tôi đạp thủng đáy thùng, chui ra, thì thấy những bãi cỏ thật đẹp, có rất nhiều cừu non đang gặm cỏ. Tôi lùa một đàn về đây.

Dân làng hỏi:

— Dưới đó còn nữa không?

Anh Nông Nhỏ đáp:

— Còn chứ, nhiều hơn các bác cần.

Thế là dân làng hẹn nhau cùng xuống lấy cừu, mỗi người một đàn. Ông trưởng làng bảo:

— Ta đi đầu.

Mọi người cùng ra bờ sông. Đúng lúc ấy trên nền trời xanh có những đám mây nhỏ trắng xốp, người ta vẫn gọi là mây cừu non, soi bóng xuống mặt nước. Dân làng kêu lên:

— Kìa, ta thấy đàn cừu dưới đáy rồi!

Ông trưởng làng chen lên trước, nói:

— Để ta xuống trước xem sao. Nếu được, ta sẽ gọi các người.

Ông nhảy xuống. Nước kêu đánh "tõm" một tiếng. Dân làng nghe thành "xuống!", ngỡ ông gọi mình, thế là cả đám vội vã nhảy ùa xuống theo.

Từ đó làng ấy chẳng còn ai. Anh Nông Nhỏ là người thừa kế duy nhất, trở thành người giàu có.

— Hết —