Ba cái đầu dưới giếng

Từ rất lâu, trước cả thời vua Ác-tuya và các hiệp sĩ Bàn Tròn, ở miền đông nước Anh có một ông vua đóng triều đình tại thành Côn-chét-xtơ. Đang lúc vinh hoa nhất, hoàng hậu qua đời, để lại một cô con gái duy nhất chừng mười lăm tuổi. Cô xinh đẹp, hiền hậu, ai biết cô cũng phải trầm trồ.

Nhưng nhà vua nghe nói có một bà quả phụ cũng có một cô con gái duy nhất, bèn muốn lấy bà ta vì của cải, dù bà ta đã già, xấu xí, mũi khoằm, lưng gù. Con gái bà ta là một cô nàng vàng vọt, lôi thôi, đầy lòng đố kỵ và tính tình xấu xa. Nói tóm lại, mẹ nào con nấy.

Vài tuần sau, nhà vua cùng các quý tộc và hiệp sĩ rước cô dâu xấu xí lưng gù về cung, làm lễ cưới. Hai mẹ con vào cung chưa được bao lâu đã đặt điều nói xấu, khiến nhà vua quay lưng với chính cô con gái xinh đẹp của mình.

Nàng công chúa trẻ mất lòng thương của cha, chán ngán chốn cung đình. Một hôm gặp cha ngoài vườn, nàng rưng rưng nước mắt xin cha cho đi tìm vận may. Nhà vua bằng lòng, bảo mẹ kế nàng muốn cho nàng gì thì cho.

Nàng đến gặp hoàng hậu. Mụ cho nàng một túi vải bạt đựng bánh mì đen và phó mát cứng, cùng một chai bia. Thật là một món hồi môn thảm hại cho con gái của một ông vua. Nàng cầm lấy, cảm ơn, rồi lên đường. Nàng đi qua những lùm cây, những khu rừng, những thung lũng, cho tới khi thấy một ông lão ngồi trên hòn đá trước cửa một cái hang. Ông lão hỏi:

— Chào cô gái xinh đẹp, cô đi đâu mà vội thế?

— Thưa ông, — nàng đáp, — cháu đi tìm vận may.

— Trong túi và trong chai cô có gì thế?

— Trong túi cháu có bánh mì với phó mát, trong chai có bia nhẹ ngon lắm. Ông có muốn dùng một chút không ạ?

— Có chứ, — ông lão nói, — lòng ta muốn lắm.

Nàng bèn lấy đồ ăn ra, mời ông lão cứ tự nhiên. Ông lão ăn, cảm ơn nàng rối rít, rồi bảo:

— Phía trước cô có một bờ rào gai rậm, cô không qua được đâu. Nhưng cô cầm lấy cây gậy này, gõ vào rào ba lần, và nói: "Rào ơi, xin cho tôi qua," nó sẽ mở ra ngay. Đi thêm một quãng nữa, cô sẽ thấy một cái giếng. Cô ngồi xuống thành giếng, sẽ có ba cái đầu bằng vàng nhô lên, chúng sẽ nói. Chúng bảo gì, cô cứ làm nấy.

Nàng hứa sẽ làm theo, rồi chào từ biệt ông lão.

Tới bờ rào, nàng dùng cây gậy của ông lão, bờ rào rẽ ra cho nàng đi qua. Tới cái giếng, nàng vừa ngồi xuống thì một cái đầu bằng vàng nhô lên, cất tiếng hát:

Rửa cho tôi, chải cho tôi,
Đặt tôi xuống thật nhẹ nhàng,
Đặt tôi lên bờ cỏ cho khô,
Để tôi được xinh xắn,
Khi có người đi ngang qua.

— Vâng, — nàng nói.

Nàng đặt cái đầu vào lòng, lấy lược bạc chải tóc cho nó, rồi đặt nó lên một bờ cỏ đầy hoa anh thảo. Rồi cái đầu thứ hai, cái đầu thứ ba nhô lên, hát y như cái đầu trước. Nàng cũng làm như thế với chúng, rồi lấy đồ ăn ra ngồi ăn trưa.

Ba cái đầu bèn bảo nhau:

— Cô gái này đối xử với chúng ta tử tế như vậy, ta ban cho cô điều gì đây?

Cái đầu thứ nhất nói:

— Ta ban cho cô sắc đẹp làm say mê ông hoàng quyền thế nhất trần đời.

Cái đầu thứ hai nói:

— Ta ban cho cô giọng nói ngọt ngào, hơn xa cả chim họa mi.

Cái đầu thứ ba nói:

— Quà của ta cũng chẳng kém đâu. Cô là con gái một ông vua, ta ban cho cô vận may được làm hoàng hậu của ông hoàng vĩ đại nhất đang trị vì.

Nàng thả ba cái đầu xuống giếng, rồi tiếp tục lên đường.

Đi chưa được bao lâu, nàng thấy một ông vua đang đi săn trong khu vườn ngự uyển cùng các quý tộc. Nàng định tránh đi, nhưng nhà vua đã nhìn thấy nàng, bèn tiến lại. Mê vì nhan sắc và giọng nói ngọt ngào của nàng, vua yêu nàng say đắm, và chẳng mấy chốc thuyết phục được nàng lấy mình.

Khi biết nàng là con gái vua thành Côn-chét-xtơ, nhà vua sai chuẩn bị mấy cỗ xe để sang thăm vua cha vợ. Cỗ xe chở vua và hoàng hậu được trang hoàng bằng vàng và đá quý lộng lẫy. Lúc đầu vua cha sửng sốt không hiểu sao con gái mình lại gặp may đến thế, cho tới khi vị vua trẻ kể cho ông nghe mọi chuyện. Cả triều đình vui mừng khôn xiết, trừ hoàng hậu và cô con gái chân khoèo của mụ, hai mẹ con tức như muốn vỡ bụng. Tiệc tùng, khiêu vũ kéo dài nhiều ngày. Cuối cùng vợ chồng nàng trở về, mang theo của hồi môn vua cha ban cho.

Nàng công chúa lưng gù thấy chị mình đi tìm vận may mà gặp may như thế, cũng muốn làm y như vậy. Ả nói với mẹ. Mọi thứ được sửa soạn chu đáo. Ả được sắm váy áo sang trọng, mang theo thật nhiều đường, hạnh nhân, mứt kẹo, và một chai rượu vang Ma-la-ga to. Ả đi đúng con đường chị đã đi. Tới gần cái hang, ông lão hỏi:

— Cô gái, cô đi đâu mà vội thế?

— Việc gì đến ông? — ả đáp.

— Thế thì, — ông lão nói, — trong túi và trong chai cô có gì?

Ả đáp:

— Toàn của ngon, chẳng đến lượt ông đâu.

— Cô không cho ta một ít à? — ông lão hỏi.

— Không, một miếng cũng không, một giọt cũng không. Có cho thì cho ông nghẹn chết!

Ông lão cau mày, nói:

— Cầu cho vận rủi theo cô!

Đi tiếp, ả tới bờ rào, thấy có một chỗ hở, bèn định chui qua. Nhưng bờ rào khép lại, gai đâm vào da thịt ả, ả phải chật vật lắm mới qua được. Máu me khắp người, ả đi tìm nước để rửa. Nhìn quanh, ả thấy cái giếng. Ả ngồi xuống thành giếng, một cái đầu nhô lên, hát: "Rửa cho tôi, chải cho tôi, đặt tôi xuống thật nhẹ nhàng," như lần trước. Nhưng ả lấy chai rượu đập vào nó, nói:

— Này, rửa cho mày đây!

Cái đầu thứ hai, thứ ba nhô lên, cũng chẳng được đối xử tử tế hơn cái thứ nhất. Thế là ba cái đầu bàn nhau xem nên giáng tai hoạ gì cho ả vì cách cư xử ấy.

Cái đầu thứ nhất nói:

— Cho mặt nó nổi đầy mụn lở loét.

Cái thứ hai nói:

— Cho giọng nó the thé chói tai như chim cuốc.

Cái thứ ba nói:

— Cho nó chỉ lấy được một anh thợ giày quê nghèo khổ.

Ả đi tiếp, tới một thị trấn. Hôm ấy là phiên chợ. Người ta nhìn ả, thấy cái mặt lở loét, nghe cái giọng the thé, ai nấy bỏ chạy hết, chỉ trừ một anh thợ giày quê nghèo.

Mới đây anh vừa vá giày cho một ông lão ẩn tu. Ông lão không có tiền, bèn cho anh một hộp thuốc mỡ chữa lở loét và một chai rượu thuốc chữa giọng the thé. Anh thợ giày muốn làm một việc thiện, bèn đến gần hỏi ả là ai.

— Ta là con gái riêng của hoàng hậu thành Côn-chét-xtơ, — ả nói.

— Thế này nhé, — anh thợ giày nói, — nếu tôi làm cho da mặt cô trở lại như xưa, chữa lành hẳn cả mặt lẫn giọng, thì cô có chịu lấy tôi làm chồng để trả công không?

— Có chứ, anh bạn, — ả đáp, — ta bằng lòng lắm!

Thế là anh thợ giày đem thuốc ra chữa. Vài tuần sau ả khỏi hẳn. Rồi hai người cưới nhau, cùng lên đường về triều đình thành Côn-chét-xtơ.

Hoàng hậu thấy con gái mình lấy phải một anh thợ giày nghèo, tức quá mà thắt cổ chết. Cái chết của hoàng hậu làm nhà vua mừng thầm, vì ngài được thoát khỏi mụ sớm như vậy. Ngài cho anh thợ giày một trăm bảng, bảo đưa vợ rời khỏi triều, về một vùng xa xôi trong vương quốc. Anh sống ở đó nhiều năm, làm nghề vá giày, còn vợ anh thì kéo chỉ cho anh khâu.

— Hết —