Bà Hô-lê

Ngày xưa có một bà goá sống với hai cô con gái. Một cô là con đẻ, vừa xấu vừa lười. Cô kia là con riêng của chồng, xinh xắn và chăm chỉ. Nhưng bà chỉ thương đứa con ruột, còn cô con riêng thì phải làm hết mọi việc trong nhà, như cái lọ lem ngồi xó bếp.

Ngày nào cô gái cũng phải ngồi bên miệng giếng cạnh đường cái mà kéo sợi, kéo nhiều tới mức ngón tay rớm máu. Một hôm, con thoi dính máu, cô cúi xuống giếng định rửa thì con thoi tuột tay rơi tõm xuống đáy. Cô khóc chạy về kể với dì ghẻ. Bà ta mắng xối xả, rồi lạnh lùng nói:

— Mày làm rơi thì mày xuống mà lấy lên.

Cô gái quay lại bờ giếng, không biết làm sao, trong lúc hoảng hốt liền nhảy xuống giếng để tìm con thoi. Cô ngất đi.

Khi tỉnh lại, cô thấy mình nằm giữa một đồng cỏ đẹp, nắng chan hoà, hoa nở muôn sắc. Cô đứng dậy đi, gặp một cái lò bánh mì đầy bánh. Những ổ bánh trong lò kêu lên:

— Ôi, lấy chúng tôi ra, lấy ra đi, chúng tôi sắp cháy rồi, chúng tôi chín từ lâu rồi.

Cô gái cầm cái xẻng gỗ, lấy từng ổ bánh ra xếp ngay ngắn. Đi một quãng nữa, cô gặp một cây táo trĩu quả. Cây kêu lên:

— Ôi, rung tôi đi, rung tôi đi, táo của tôi chín cả rồi.

Cô rung cây, táo rơi lộp độp như mưa. Cô gom táo thành đống rồi mới đi tiếp.

Cuối đường là một ngôi nhà nhỏ. Một bà cụ ló đầu ra cửa sổ. Bà có những chiếc răng to tướng khiến cô gái sợ, toan bỏ chạy. Nhưng bà cụ gọi theo:

— Cháu sợ gì thế. Ở lại với bà. Nếu cháu chịu khó làm việc nhà cho tử tế thì cháu sẽ được sung sướng. Việc của cháu là giũ giường của bà cho thật kỹ, giũ cho lông vũ bay tung lên, vì mỗi khi lông bay là dưới trần gian có tuyết rơi. Bà là bà Hô-lê.

Nghe bà nói hiền hậu, cô gái yên lòng ở lại. Cô làm mọi việc chu đáo, sáng nào cũng giũ đệm lông thật mạnh, lông vũ bay trắng xoá như những bông tuyết. Bà Hô-lê chưa bao giờ nặng lời với cô, bữa nào cũng có thịt có canh.

Ở được một thời gian, cô gái thấy trong lòng buồn buồn. Mãi sau cô mới hiểu: mình nhớ nhà. Dù ở đây sướng hơn ở nhà gấp nghìn lần, cô vẫn muốn về. Cô thưa với bà:

— Bà ơi, cháu nhớ nhà quá. Ở dưới này bà thương cháu, nhưng cháu không ở lâu hơn được nữa. Cháu phải về với người nhà của cháu.

Bà Hô-lê gật đầu:

— Cháu nhớ nhà là phải. Cháu đã làm việc cho bà hết lòng, nên chính bà sẽ đưa cháu về.

Bà dắt cô tới trước một cánh cổng lớn. Cổng vừa mở, cô gái bước qua thì một trận mưa vàng trút xuống người cô. Vàng bám đầy áo, đầy tóc, lấp lánh từ đầu tới chân.

— Cái này là phần của cháu, vì cháu đã chăm chỉ.

Bà còn trả lại cho cô con thoi đã rơi xuống giếng. Cổng đóng lại, cô gái thấy mình đã đứng trên mặt đất, cách nhà không xa. Cô bước vào sân, con gà trống trên miệng giếng gáy vang:

— Ò ó o, cô gái vàng của chúng ta đã về.

Thấy cô mang về cả người đầy vàng, dì ghẻ và em gái niềm nở ra mặt. Cô kể lại mọi chuyện. Bà mẹ nghe xong liền muốn đứa con ruột cũng được giàu như thế. Bà bắt nó ra ngồi kéo sợi bên giếng. Nó không chịu làm cho ngón tay chảy máu, mà thò tay vào bụi gai cho rớm máu, ném con thoi xuống giếng rồi tự nhảy theo.

Nó cũng tỉnh dậy giữa đồng cỏ đẹp, cũng đi trên con đường ấy. Tới lò bánh, những ổ bánh lại kêu:

— Ôi, lấy chúng tôi ra, chúng tôi sắp cháy rồi.

Cô lười đáp:

— Ai mà thèm làm bẩn tay vì các người.

Rồi nó bỏ đi. Tới cây táo, cây kêu xin rung. Nó cũng đáp:

— Hay nhỉ, để táo rơi trúng đầu tôi à.

Tới nhà bà Hô-lê, nó không sợ hàm răng to vì đã nghe kể trước, nhận lời làm việc ngay. Ngày đầu nó cố gắng, chăm chỉ nghe lời, vì nghĩ tới đống vàng. Ngày thứ hai nó bắt đầu lười. Ngày thứ ba nó không buồn dậy. Nó không dọn giường, không giũ đệm cho lông bay. Bà Hô-lê chán ngán, bảo nó về.

Cô lười mừng rỡ, nghĩ thế nào trận mưa vàng cũng sắp tới. Bà dẫn nó ra cánh cổng. Nhưng khi nó bước qua, thứ đổ xuống người nó không phải là vàng, mà là cả một vạc nhựa đen kịt.

— Đấy là phần thưởng cho những việc cháu đã làm.

Cổng đóng lại. Cô lười về tới nhà, người đen nhẻm từ đầu tới chân. Con gà trống trên miệng giếng gáy:

— Ò ó o, cô gái nhọ nhem của chúng ta đã về.

Lớp nhựa ấy bám chặt lấy nó, gột mãi không ra, suốt đời không sạch.

— Hết —