Bắt nhầm hồn

Ở Quý Châu có người tên là Doãn Đình Hiệp. Sáng sớm ngày rằm tháng tám, anh ta dậy làm lễ trước bàn thờ Thổ địa. Thắp hương xong, vừa định mở cửa thì thấy hai tên áo xanh đẩy cửa xông vào, lấy tay xô anh ta ngã xuống đất, tròng dây vào cổ rồi dắt đi.

Doãn đang hoảng hốt, thì thấy ông Thổ địa mà anh ta vẫn thờ bước ra hỏi duyên cớ. Hai tên áo xanh giơ tấm thẻ bài ra, trên có ghi ba chữ Doãn Đình Hiệp. Ông Thổ địa cười, không nói gì, chỉ lẳng lặng đi theo sau Doãn chừng một dặm.

Bên đường có một quán rượu cơm. Ông Thổ địa gọi hai tên áo xanh vào uống rượu, nhân lúc rảnh, nói nhỏ với Doãn:

— Chuyến đi này có chỗ nhầm. Ta sẽ hộ vệ anh đi trước. Nếu gặp thần Phật nào, anh cứ kêu oan thật to, ta sẽ tìm cách gỡ tai hoạ cho anh.

Doãn gật đầu, vẫn đi theo hai tên áo xanh. Đi chừng hơn nửa ngày, tới một nơi sóng nước mênh mông, nhìn không thấy bờ. Tên áo xanh nói:

— Đây là biển Bạc. Phải đợi đêm khuya mới qua được, hãy nghỉ một lát.

Chốc lát, ông Thổ địa cũng chống gậy tới. Hai tên áo xanh lấy làm lạ. Ông Thổ địa nói:

— Ta với hắn ở với nhau lâu ngày, tình không đành, nên đưa thêm một đoạn. Đến chỗ kia thì chia tay thôi.

Đang chuyện trò, bỗng nơi chân trời hiện ra mây ngũ sắc, cờ xí phấp phới, quân hầu đông đúc. Ông Thổ địa ghé tai Doãn:

— Đó là các vị thần lên chầu trời trở về. Gặp dịp thì anh kêu oan đi.

Doãn trông thấy trong xe có một vị thần, mặt mũi dữ tợn, mắt loé ánh vàng, mặt rộng chừng hai thước, liền kêu oan thật to. Vị thần gọi anh ta lại gần, đồng thời truyền đoàn đi dừng lại một chút, hỏi oan gì. Doãn kể mình bị hai tên áo xanh bắt đi. Vị thần hỏi:

— Có thẻ bài không?

Doãn đáp:

— Có ạ.

Vị thần lại hỏi:

— Có tên ngươi không?

Doãn đáp:

— Có ạ.

Vị thần nói:

— Đã có thẻ bài, lại có tên ngươi, thì là đúng người phải bắt, còn oan gì nữa?

Vị thần quát lớn. Doãn đuối lý, không biết nói gì.

Ông Thổ địa vội bước tới quỳ tâu:

— Việc này có chỗ đáng ngờ. Chính tiểu thần bảo hắn kêu oan.

Vị thần hỏi:

— Ngờ chỗ nào?

Ông Thổ địa thưa:

— Tiểu thần làm thần giữ nhà cho nhà hắn. Mỗi người lúc mới sinh ra, tiểu thần đều nhận được giấy báo của Đông Nhạc, ghi người ấy sẽ là người thế nào, sẽ chết vào năm tháng ngày nào, sống trên dương thế tất cả bao nhiêu năm, rành rành không sai. Lúc Doãn Đình Hiệp mới sinh, giấy của Đông Nhạc ghi là được bảy mươi hai tuổi. Nay hắn chưa đầy năm mươi, tiểu thần lại chưa nhận được giấy báo giảm thọ, sao bỗng dưng lại bị bắt? Vì thế tiểu thần sợ có chuyện oan.

Vị thần nghe xong cũng ngần ngừ hồi lâu, rồi bảo ông Thổ địa:

— Việc này không thuộc chức phận của ta. Nhưng mạng người hệ trọng, một vị thần nhỏ như ngươi còn chịu để tâm như thế, ta sao có thể làm ngơ. Tiếc rằng từ đây tới phủ Đông Nhạc đi về xa xôi quá, phải từ thiên phủ gửi công văn xuống đó mới nhanh.

Ngài bèn gọi một viên lại viết công văn, đọc cho viết:

— Trong công văn chỉ cần hỏi việc bắt hồn dân Doãn Đình Hiệp có chỗ đáng ngờ, xin gấp gửi phù trời xuống Đông Nhạc, cho tới biển Bạc tra xét, gấp gấp chớ chậm.

Doãn đứng bên cạnh, thấy viên lại lấy giấy viết thư, niêm phong đóng ấn chẳng khác gì cõi người, chỉ là đều dùng giấy vàng. Niêm phong xong, giao cho một vị thần mặc giáp vàng mang lên cửa trời. Vị thần lại gọi thần biển Bạc tới. Có một người mặc áo bào thêu bước nhanh vào. Ngài truyền:

— Hãy trông giữ hồn sống của Doãn mỗ, đợi thần Đông Nhạc tra xét, chớ để lầm lỡ.

Người áo thêu dập đầu, dẫn Doãn lui ra. Vị thần thì thoắt cái đã vào trong mây mù.

Lúc ấy Doãn nghỉ dưới một gốc liễu lớn. Hai tên áo xanh không biết đã đi đâu. Doãn hỏi ông Thổ địa:

— Vị thần mặt rộng hai thước là thần gì thế ạ?

Ông Thổ địa đáp:

— Đó là Sư Tử đại vương ở Tây Thiên.

Một lát, người áo thêu bảo ông Thổ địa:

— Ông dẫn Doãn mỗ tới chỗ tối ngồi một lát, đừng để gió đêm thổi vào hắn. Ta đi đón các vị thiên thần ở phía trước, nghe gọi thì ra trả lời ngay.

Doãn theo ông Thổ địa men bờ biển đi chừng nửa dặm, thấy một con thuyền vỡ nằm nghiêng trên bãi, bèn nấp vào trong. Nghe tiếng người hò, ngựa hí, tiếng trống kèn nối nhau không dứt, hồi lâu mới lặng. Ông Thổ địa nói:

— Ra được rồi.

Doãn ra, thấy người áo thêu cùng vị thần giáp vàng mang công văn ban nãy dẫn mình tới một chỗ trống trải trên bờ, nói:

— Đứng đây đợi một chút, quan bên Đông Nhạc sắp tới.

Chốc lát, mấy chục người cưỡi ngựa từ trên biển phi tới như bay. Ông Thổ địa kéo Doãn nằm rạp xuống đất. Mấy chục người đều xuống ngựa. Một vị mặc áo bào hoa đoàn, đội mũ sa ngồi trên. Bốn người mặc áo lại, hơn mười người ăn mặc như võ sĩ, còn lại đều dữ tợn như mặt quỷ trong miếu, đứng hầu vây quanh.

Vị quan ngồi trên gọi thần biển, thần biển bước nhanh tới, hỏi đáp mấy câu rồi lui xuống, đỡ Doãn lên. Doãn chưa kịp quỳ, ông Thổ địa đã tiến lên dập đầu, kể lại từng điều như lúc trước. Vị quan ngồi trên dáng mặt khá hiền hậu, nhưng nghe ông Thổ địa nói xong thì nổi giận, trợn mắt dựng mày, quát hỏi hai tên áo xanh đâu. Ông Thổ địa thưa:

— Đã lâu không biết chúng đi đâu.

Vị quan ngồi trên nói:

— Yêu tinh đi một vòng không quá nghìn dặm, quỷ đi một vòng không quá năm trăm dặm. Thần Tứ Sát lập tức đi tra bắt.

Có bốn tên quỷ tốt dạ một tiếng rồi vụt bay lên, mỗi tên lấy trong ngực ra một chiếc gương nhỏ, chia nhau soi bốn phương, rồi cùng bay về phía đông. Chốc lát, chúng cắp hai tên áo xanh về, ném xuống đất, nói:

— Bắt được trong một cây hoè khô cách đây ba trăm dặm.

Vị quan ngồi trên tra hỏi vì sao bắt nhầm. Hai tên áo xanh trình thẻ bài lên, kêu:

— Thẻ bài là do bên trên phát xuống, chúng con chỉ là sai dịch, cứ theo thẻ mà làm. Nếu có sai sót thì phải hỏi quan lại, không dính dáng gì tới sai dịch.

Vị quan quát:

— Nếu không phải các ngươi gian lận, sao các ngươi lại bỏ trốn đi xa?

Hai tên áo xanh dập đầu thưa:

— Hôm qua thấy Sư Tử đại vương ngự giá tới, cả đoàn người đều toả hào quang Phật. Ông Thổ địa tuy là chức nhỏ, nhưng còn có dương khí. Doãn mỗ tuy đã chết, nhưng chưa qua cõi âm, vẫn còn là hồn sống, nên lại gần hào quang Phật được. Còn chúng con là quỷ sai, khí âm u tối tăm, làm sao lại gần hào quang Phật được, cho nên phải trốn ra xa. Đến khi Sư Tử đại vương đi qua rồi, chúng con mới định lần đường tìm lại, thì lại gặp các vị thần thánh chầu trời nối nhau đi qua, nên không dám ló ra. Chúng con cũng không hề biết trong thẻ bài có điều gian dối gì.

Vị quan ngồi trên nói:

— Nếu vậy thì phải đích thân tới điện Sâm La phân xử một phen.

Ngài sai lực sĩ cắp Doãn qua biển trước, rồi lập tức cho xe ngựa dàn hàng mà đi. Doãn sợ lắm, nhắm mắt không dám mở, chỉ thấy gió sấm ầm ầm, hồn vía rụng rời.

Chốc lát, tiếng động xa dần, lực sĩ cũng đi chậm lại. Doãn mở mắt thì đã rơi xuống đất. Anh ta thấy một toà dinh quan, có một vị đội mũ miện mặc áo lễ ra đón. Vị quan ban nãy vào trong, hai vị ngồi đối diện hai bên án.

Trên điện, trước nghe tiếng bàn bạc thì thầm, sau nghe tiếng truyền gọi. Hai tên áo xanh và ông Thổ địa đều bước nhanh vào. Ông Thổ địa vào lạy xong, đứng dưới thềm. Hai tên áo xanh bị hỏi xong cũng được đứng dậy đi ra. Có quỷ tốt từ dưới hành lang trói một viên lại dẫn vào. Trên điện quát hỏi. Viên lại dập đầu biện bạch, như đang chờ đợi gì đó.

Lại có mấy tên quỷ từ dưới hành lang bắt thêm một viên lại khác, ôm theo hồ sơ vào. Doãn nhìn từ xa, thấy người ấy rất giống người chú họ của mình là Doãn Tín. Vào tới điện, vị đội mũ miện lấy sổ ra tra xét. Hồi lâu, ngài ném xuống một cuốn sổ, bảo viên lại thứ nhất cầm đưa cho viên lại thứ hai xem. Viên lại thứ hai chỉ biết dập đầu van xin. Vị thần trong điện quát:

— Đánh!

Mấy tên quỷ lôi viên lại thứ nhất xuống thềm, đánh bốn mươi gậy. Lại thấy mấy tên quỷ cầm tờ lệnh đỏ đi xuống, lột khăn áo của viên lại thứ hai, khoá xích dắt đi. Lúc đi ngang qua Doãn, đúng là người chú họ. Gọi mà ông ta không thưa. Doãn hỏi đi đâu, quỷ tốt nói:

— Đày xuống địa ngục lửa chịu tội.

Doãn đang ngờ sợ, thì liền được gọi vào điện. Vị quan mặc áo bào hoa đoàn ban nãy nói:

— Vụ của ngươi đã rõ. Người ty ta cần bắt là Doãn Đình Trị. Viên lại kia không hề gian lận. Có một viên lại cùng phòng họ Doãn, là chú ruột của Đình Trị, muốn cứu cháu mình, biết trong họ có tên ngươi gần giống, có thể đánh tráo được, bèn nhân lúc viên lại của ty ta vắng mặt, sửa chữ trị trên thẻ bài thành chữ hiệp, lại đánh tráo cả sổ sách trong phòng, nên mới phát thẻ bài nhầm. Nay đã chiểu luật trị tội. Ngươi được sống trở về.

Ngài quay sang bảo ông Thổ địa:

— Việc ngươi làm rất tốt. Nhưng lẽ ra chỉ cần tới ty ta xét kỹ, không nên kêu với Sư Tử đại vương dọc đường, khiến bọn ta đều bị khiển trách vì không xét kỹ. Nay ty ta một mặt làm phù trình lên, một mặt sai đi bắt đúng người. Ngươi mau đưa Doãn Đình Hiệp về dương thế.

Ông Thổ địa và Doãn dập đầu tạ ơn đi ra. Ở cửa gặp vị thần giáp vàng ban nãy, ông ta chúc mừng:

— Mừng cho các ngươi! Bọn ta còn phải đợi công văn trả lời mới về được.

Doãn theo ông Thổ địa đi ra, không phải con đường lúc tới. Phố chợ y như cõi người. Doãn đói muốn ăn, khát muốn uống, ông Thổ địa ra sức ngăn, không cho. Ra ngoài thành đi được mấy dặm, lên một ngọn núi cao, nhìn xuống thấy có một người nằm cứng đờ, mấy người ngồi bên cạnh mà khóc. Doãn hỏi ông Thổ địa:

— Chỗ này là đâu thế ạ?

Ông Thổ địa quát:

— Còn chưa nhận ra sao!

Rồi lấy gậy đánh một cái. Doãn ngã một cái thì tỉnh dậy. Anh ta đã chết hai ngày hai đêm rồi. Quan tài đã bày sẵn, chỉ vì thấy dưới ngực còn hơi ấm nên chưa khâm liệm.

Doãn bèn ngồi dậy, uống chút nước trà, rồi vội gọi con trai chạy sang nhà Doãn Đình Trị xem thử. Con trai về nói:

— Ông ấy ốm đã khỏi được hai hôm, vừa rồi lại chết rồi.

— Hết —