Trên mái ngôi nhà cuối cùng của một thị trấn nhỏ có một tổ cò. Cò mẹ ngồi trong tổ với bốn đứa con nhỏ. Lũ cò con thò đầu ra, chiếc mỏ bé xíu vẫn còn đen, vì chưa kịp đỏ. Cách đó một quãng ngắn, trên nóc nhà, cò bố đứng thẳng đuột, cứng đơ. Cò bố co một chân lên, giấu dưới bụng, để lúc đứng gác cũng có chút gì vất vả. Nó đứng im đến nỗi ai nhìn cũng tưởng là con cò tạc bằng gỗ.
Cò bố nghĩ bụng: "Vợ mình có lính đứng gác bên tổ, trông thật là sang trọng! Người ta đâu biết mình là chồng cô ấy, chắc họ tưởng mình được lệnh đứng gác ở đây. Trông oai ra phết!"
Thế là cò bố cứ đứng mãi trên một chân.
Dưới phố có một đám trẻ con đang chơi. Thấy đàn cò, một thằng bé bạo dạn nhất cất giọng hát, rồi cả bọn hát theo bài vè cũ về con cò. Nhưng chúng chỉ hát theo kiểu thằng bé kia nhớ được mà thôi:
Cò ơi cò, cò chân cao,
Bay về nhà, về mau nào!
Vợ cò nằm ở trong tổ,
Bốn con to bên cạnh mẹ.
Con thứ nhất sẽ bị treo,
Con thứ hai sẽ bị nhốt,
Con thứ ba sẽ bị đốt,
Con thứ tư lộn ngược đầu!
Lũ cò con kêu lên:
— Mẹ nghe bọn con trai hát kìa! Chúng bảo chúng con sẽ bị treo, sẽ bị đốt!
Cò mẹ bảo:
— Các con đừng để tâm tới chuyện ấy! Cứ việc không nghe, thế là chẳng sao cả.
Nhưng lũ trẻ vẫn cứ hát, lại còn chỉ trỏ vào đàn cò. Chỉ có một cậu bé tên là Pê-tơ bảo rằng chế giễu loài vật là có tội, và nhất định không chịu hát theo. Cò mẹ vẫn dỗ các con:
— Đừng để tâm tới chúng nó. Các con xem bố các con kìa, đứng yên chưa, mà lại đứng có một chân thôi đấy!
Lũ cò con nói:
— Chúng con sợ lắm!
Rồi chúng rụt đầu sâu xuống tận đáy tổ.
Hôm sau, lũ trẻ lại tụ tập chơi, thấy đàn cò là chúng lại hát bài vè:
Con thứ nhất sẽ bị treo,
Con thứ hai sẽ bị đốt!
Lũ cò con hỏi:
— Chúng con sẽ bị treo, bị đốt thật hả mẹ?
Cò mẹ đáp:
— Không đời nào! Các con sẽ học bay. Mẹ sẽ luyện tập cho các con. Rồi mình sẽ ra đồng cỏ thăm nhà ếch. Lũ ếch sẽ cúi chào mình dưới nước, chúng hát "ộp oạp, ộp oạp", thế rồi mình ăn thịt chúng. Vui lắm đấy!
Lũ cò con hỏi:
— Rồi sao nữa hả mẹ?
— Rồi tất cả loài cò trong cả nước sẽ tụ họp lại, và cuộc tập trận mùa thu bắt đầu. Lúc ấy phải bay cho thật giỏi, chuyện hệ trọng lắm đấy. Vì đứa nào không biết bay, ông tướng sẽ lấy mỏ đâm chết. Cho nên khi cuộc tập luyện bắt đầu, các con phải chịu khó mà học lấy nghề.
— Thế thì rốt cuộc chúng con vẫn bị giết như bọn con trai nói! Mẹ nghe kìa, chúng lại hát nữa rồi!
Cò mẹ bảo:
— Các con nghe mẹ, đừng nghe chúng nó. Sau cuộc tập trận lớn, chúng ta sẽ bay tới những xứ nóng, xa ơi là xa, vượt qua núi, qua rừng. Mình sẽ bay tới Ai Cập. Ở đó có những ngôi nhà bằng đá hình tam giác, đỉnh nhọn vươn lên tận mây, gọi là kim tự tháp, cổ xưa hơn bất cứ con cò nào có thể tưởng tượng ra. Ở đó có một con sông, hằng năm nước tràn bờ, cả vùng đất biến thành bùn. Mình cứ việc lội bùn mà ăn ếch.
Cả lũ cò con kêu lên:
— Ôi!
— Phải, ở đó sung sướng lắm! Suốt ngày chẳng phải làm gì ngoài ăn. Trong lúc mình sung sướng như thế thì ở xứ này, trên cây chẳng còn lấy một chiếc lá xanh. Ở đây lạnh đến nỗi mây đông cứng lại, vỡ ra từng mảnh, rơi xuống thành những miếng trắng li ti!
Cò mẹ muốn nói đến tuyết, nhưng nó không biết giải thích sao cho rõ hơn.
Lũ cò con hỏi:
— Thế bọn con trai hư đốn có bị đông cứng vỡ ra từng mảnh không mẹ?
— Không, chúng không vỡ ra từng mảnh. Nhưng cũng suýt soát như thế, và chúng phải ngồi thu lu trong căn phòng tối om. Còn các con thì được bay khắp những xứ lạ, nơi có hoa thơm và nắng ấm!
Thời gian trôi qua. Lũ cò con đã lớn, có thể đứng thẳng dậy trong tổ mà nhìn ra xa. Ngày nào cò bố cũng bay về, mang theo những con ếch ngon lành, những con rắn nước nho nhỏ, và đủ thứ quà vặt của loài cò mà nó kiếm được. Ôi, trông cò bố làm trò cho các con xem mới vui làm sao! Nó ngoặt đầu ra sau tận đuôi, gõ mỏ lách cách như một cái mõ con. Rồi nó kể chuyện cho các con nghe, toàn chuyện ngoài đầm lầy.
Một hôm, cò mẹ bảo:
— Nào, giờ các con phải học bay!
Thế là cả bốn đứa phải ra đứng trên nóc nhà. Ôi, chúng lảo đảo, chúng dang cánh giữ thăng bằng, thế mà vẫn suýt ngã nhào!
Cò mẹ nói:
— Nhìn mẹ đây này! Đầu phải giữ thế này! Chân phải đặt thế này! Một, hai! Một, hai! Đó là cái giúp các con đi khắp thế gian đấy!
Rồi cò mẹ bay một quãng ngắn. Lũ cò con nhảy theo một bước vụng về. Bịch! Thế là chúng nằm lăn ra, vì người còn nặng quá.
Một con cò con nói:
— Con không muốn bay đâu! Con chẳng thiết tới xứ nóng làm gì!
Rồi nó lại bò vào trong tổ.
— Thế con muốn chết cóng ở đây khi mùa đông tới à? Con muốn bọn con trai tới treo con, đốt con, nhốt con à? Để mẹ gọi chúng nó tới nhé!
Con cò con kêu:
— Ôi, đừng mẹ!
Rồi nó lại nhảy ra nóc nhà như các anh chị. Tới ngày thứ ba thì chúng đã bay được một chút ra trò. Chúng tưởng mình có thể ngồi nghỉ ngay trên không trung. Chúng thử làm thế, nhưng bịch! Thế là rơi xuống, đành phải vỗ cánh trở lại. Lúc ấy, lũ trẻ dưới phố lại kéo tới, hát bài vè của chúng:
Cò ơi cò, cò chân cao!
Lũ cò con hỏi:
— Chúng mình có nên bay xuống mổ mắt bọn chúng không?
Cò mẹ bảo:
— Không, đừng làm thế! Cứ nghe lời mẹ, thế quan trọng hơn. Một, hai, ba! Giờ ta bay sang phải! Một, hai, ba! Giờ vòng sang trái quanh ống khói! Đấy, giỏi lắm! Cái vỗ cánh cuối cùng đẹp và đúng đến nỗi mai mẹ sẽ cho các con theo mẹ ra đầm. Ở đó có nhiều gia đình cò tử tế dẫn con tới. Cho mẹ thấy con mẹ là đẹp nhất nhé. Nhớ ngẩng cao đầu lên, trông như thế mới đẹp, mới được người ta nể!
Lũ cò con hỏi:
— Nhưng chúng con không trả thù bọn con trai hư đốn sao?
— Cứ để chúng gào thét gì thì gào! Các con sẽ bay lên tận mây, tới xứ có kim tự tháp, còn chúng phải chịu rét, chẳng có lấy một chiếc lá xanh hay một quả táo ngọt!
Lũ cò con thì thầm với nhau:
— Phải, nhất định phải trả thù!
Rồi chúng lại tiếp tục tập luyện.
Trong tất cả lũ trẻ dưới phố, chẳng đứa nào hát bài vè chế giễu hăng hơn chính cái thằng bé đã khơi ra trước. Mà nó còn nhỏ xíu, chắc chưa quá sáu tuổi. Thế nhưng lũ cò con lại tưởng nó đã trăm tuổi, vì nó to hơn bố mẹ chúng nhiều lắm. Chúng biết đâu được trẻ con với người lớn già bao nhiêu tuổi. Cả mối thù của chúng đều dồn vào thằng bé ấy, vì nó là đứa khơi ra trước, mà lại cứ hát mãi không thôi. Lũ cò con tức lắm, càng lớn chúng càng không chịu nổi. Cuối cùng cò mẹ đành phải hứa là chúng sẽ được trả thù, nhưng phải đợi tới ngày cuối cùng trước khi rời xứ này.
— Trước hết mẹ phải xem các con làm ăn ra sao trong cuộc tập trận lớn đã! Nếu các con làm hỏng, ông tướng lấy mỏ đâm vào ngực các con, thì bọn con trai nói đúng còn gì, ít ra là đúng theo một kiểu. Để xem nào!
Lũ cò con đáp:
— Vâng, mẹ cứ xem!
Rồi chúng ra sức tập luyện. Ngày nào chúng cũng tập, và chẳng mấy chốc chúng đã bay nhẹ nhàng, khéo léo, trông thật là thích mắt.
Rồi mùa thu tới. Đàn cò khắp nơi bắt đầu tụ họp để bay về xứ nóng, trong lúc ở đây ta đang mùa đông. Đó mới thật là một cuộc tập trận! Chúng phải bay qua rừng, qua các thành phố, chỉ để xem bay giỏi đến đâu, vì trước mắt là cả một chuyến đi xa. Lũ cò con làm tốt đến nỗi được điểm "Rất xuất sắc, kèm ếch và rắn". Đó là hạng cao nhất, mà ếch với rắn thì chúng được ăn luôn. Và chúng ăn thật.
Chúng nói:
— Giờ thì đến lúc trả thù rồi!
Cò mẹ đáp:
— Phải đấy! Cái mẹ nghĩ ra chính là cách hay nhất. Mẹ biết cái ao nơi tất cả những em bé loài người nằm chờ, cho tới khi cò tới đón mang về cho bố mẹ chúng. Những em bé xinh xắn ấy ngủ say và mơ những giấc mơ đẹp, đẹp hơn mọi giấc mơ chúng sẽ mơ về sau. Bố mẹ nào cũng mong có một em bé như thế, đứa trẻ nào cũng mong có một em trai hay em gái. Giờ ta sẽ bay tới ao, đón mỗi em bé về cho mỗi đứa trẻ nào không hát bài vè độc ác, không chế giễu loài cò. Còn những đứa đã hát thì chẳng được đứa nào cả!
Lũ cò con kêu ầm lên:
— Nhưng còn cái thằng đã khơi ra bài hát, cái thằng xấu xa đáng ghét ấy, mình làm gì nó?
— Dưới ao có một em bé đã chết, em đã mơ mãi cho tới chết. Ta sẽ mang em bé ấy tới cho nó. Thế là nó sẽ phải khóc, vì ta mang tới cho nó một đứa em trai đã chết. Nhưng còn cậu bé tốt bụng, các con chưa quên cậu ấy chứ, cậu bé đã nói: "Chế giễu loài vật là có tội!" Ta sẽ mang tới cho cậu cả một em trai lẫn một em gái. Và vì cậu bé ấy tên là Pê-tơ, nên tất cả các con cũng sẽ mang tên Pê-tơ!
Mọi chuyện xảy ra đúng như cò mẹ nói. Từ đó, tất cả loài cò đều mang tên Pê-tơ, và cho đến bây giờ người ta vẫn gọi chúng như thế.
— Hết —
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích
🏰 Cổ tích