Tám nén bạc buộc chỉ đỏ

Chương 1: Tám nén bạc buộc chỉ đỏ

Ngày ngày rượu đầy chén, sớm sớm vườn nhỏ hoa nở, tự ca tự múa tự vui, mừng được thong dong chẳng vướng bận. Sử xanh mấy lần là giấc mộng xuân, cõi đời biết bao kỳ tài. Chẳng cần tính toán sắp đặt, cứ nhận lấy cái đang có trước mắt! Bài từ ấy là của Chu Hy Chân đời Tống, nói rằng công danh phú quý ở đời đều có số trời, chẳng bằng lo lấy cái vui trước mắt.

Thử xem từ xưa đến nay, trong mười bảy bộ sử, biết bao anh hùng hào kiệt, đáng giàu mà không được giàu, đáng sang mà không được sang. Người giỏi văn tựa ngựa viết nghìn lời, khi không gặp thời thì mấy tờ giấy cũng chẳng đủ đậy vò tương. Người giỏi võ trăm bước bắn xuyên lá liễu, khi không gặp thời thì mấy bó tên cũng chẳng đủ nấu chín nồi cơm. Đến kẻ ngây ngô đần độn mà sinh ra có phúc, dẫu văn học nông cạn cũng đỗ đạt, dẫu võ nghệ tầm thường cũng được trọng dụng. Thật là thời, là vận, là mệnh! Tục ngữ có hai câu nói rất hay: số nghèo thì đào được vàng cũng hoá đồng, số giàu thì nhặt tờ giấy trắng cũng hoá vải.

Các vị danh nhân nói tới nói lui đều một ý ấy, rốt cuộc chẳng bằng câu cổ ngữ: muôn việc đã định phần, kiếp phù sinh chỉ bận rộn uổng công.

Người kể chuyện nói thế, có vị sẽ hỏi: vậy chẳng cần giỏi văn giỏi võ, kẻ lười cũng chỉ chờ trời rơi xuống tiền đồ; chẳng cần buôn bán lập nghiệp, kẻ phá gia cũng chỉ chờ trời làm ra gia sản cho, chẳng làm nguội hết lòng hướng thượng của người đời sao? Các vị có điều chưa biết. Nhà ai sinh ra kẻ lười, ấy là số nó đáng hèn. Sinh ra kẻ phá, ấy là số nó đáng nghèo, đó là lẽ thường. Nhưng lại cũng có chuyện giàu nghèo đảo trong chớp mắt, ngoài sức tưởng của người, việc trước mắt chẳng tính được mảy may.

Hãy nghe chuyện một người đời Tống, người Biện Kinh, họ Kim tên Hùng Hậu, làm nghề buôn bán. Ông tất nhiên phải sáng dậy sớm, tối ngủ muộn, tỉnh giấc là nghìn nghĩ vạn tính, chỉ chọn việc có lời mới làm. Về sau gia sản khá giả, ông nghĩ ra một cách lâu dài. Tiền tiêu hằng ngày chỉ dùng bạc vụn, hễ có thỏi bạc tốt thì cất giữ không động đến. Góp được chừng trăm lạng thì nấu thành một nén lớn, lấy một chùm chỉ đỏ thắt thành dây, buộc ngang lưng nén bạc, đặt bên gối. Tối nào cũng sờ mó một lượt rồi mới ngủ. Góp cả đời được đúng tám nén, về sau tiền đến lại đi, không góp thêm được đủ trăm lạng nữa, ông cũng thôi.

Ông Kim sinh được bốn con trai. Một hôm là ngày mừng thọ bảy mươi, bốn con bày rượu chúc thọ. Ông thấy bốn con đông đủ tươi vui, trong lòng mừng lắm, bèn nói:

— Ta nhờ trời che chở, tuy vất vả cả đời, gia sản cũng đủ sống. Lại nhờ ngày thường để tâm, có nấu được tám nén bạc lớn không bao giờ động đến, để bên gối ta, buộc dây chỉ thành từng đôi. Nay ta sẽ chọn ngày tốt chia cho các con, mỗi người một đôi, làm báu vật giữ nhà.

Bốn con mừng rỡ cảm tạ, vui hết mức rồi tan.

Đêm ấy, ông Kim ngà ngà say, thắp đèn lên giường, mắt say mờ mờ nhìn tám nén bạc lớn trắng sáng xếp bên gối, sờ mấy cái, cười ha hả một tiếng rồi nằm xuống. Ngủ chưa yên giấc, chỉ nghe trước giường có tiếng chân người đi, ông ngờ là có trộm. Nghe kỹ lại, thì như muốn tiến lại không tiến, như đang nhường nhau. Đèn trước giường leo lét, ông vén màn nhìn, chỉ thấy tám người đàn ông to lớn mặc áo trắng, lưng thắt dây đỏ, khom mình tiến lên, nói:

— Anh em chúng tôi theo số trời định, phải ở nhà ông nghe lệnh. Nay được ông quá thương, nâng đỡ nên người, chẳng phiền sai khiến, nâng niu nhiều năm, số âm đã sắp mãn. Đợi ông về trời rồi sẽ tìm nơi khác. Nay ông sắp đem chúng tôi chia cho các cậu. Chúng tôi với các cậu vốn không có duyên trước, nên đến từ biệt, đi đến nhà người họ Vương ở làng kia, huyện kia mà nương thân. Duyên sau chưa hết, còn gặp mặt được một lần.

Nói xong quay người đi ngay. Ông Kim không biết chuyện gì, giật mình, nhảy xuống giường, không kịp đi giày, chân đất đuổi theo. Xa xa thấy tám người ra khỏi cửa phòng. Ông đuổi gấp quá, vấp ngưỡng cửa ngã sấp, giật mình tỉnh dậy, thì ra là một giấc mộng. Ông vội dậy khêu đèn sáng, soi bên gối, đã không thấy tám nén bạc lớn đâu nữa.

Ngẫm kỹ lời trong mộng, câu nào cũng thật. Ông thở dài một tiếng, nghẹn ngào một lúc, nói:

— Chẳng lẽ ta khổ công góp cả đời, lại không có phần cho con cái hưởng, mà là của nhà người khác? Đã nói rõ ràng chỗ ở tên họ, ta cứ thong thả đi tìm xem.

Rồi cả đêm không ngủ.

Sáng hôm sau, ông kể với các con. Trong các con, có đứa kinh sợ, có đứa ngờ vực. Đứa kinh sợ nói:

— Không phải của trong tay mình, rõ ràng là chuyện quái.

Đứa ngờ vực nói:

— Cụ lúc vui buột miệng hứa với mình, nghĩ lại một lúc không nỡ chia, bèn bịa chuyện ma ra, cũng chưa biết chừng.

Ông Kim thấy các con tin ngờ khác nhau, nóng lòng muốn biết thực hư, bèn đi tìm đến làng ấy huyện ấy, quả có một người họ Vương như thế. Gõ cửa vào, chỉ thấy trong nhà đèn đuốc sáng trưng, đang bày lễ tam sinh cúng thần. Ông Kim mở lời hỏi:

— Quý nhà có việc gì mà cúng lễ thế?

Người nhà vào báo, mời chủ nhà ra. Chủ nhà là ông Vương gặp ông Kim, chào mời ngồi, hỏi đến có việc gì. Ông Kim nói:

— Lão có một việc ngờ, đặc biệt đến quý nhà hỏi tin. Nay thấy quý nhà đang cúng thần, ắt có duyên cớ, dám xin chỉ rõ.

Ông Vương nói:

— Lão nhân vợ có bệnh nhẹ, đi xem bói, thầy bảo dời giường là khỏi. Hôm qua bà nhà trong cơn bệnh, mơ màng thấy tám người đàn ông to lớn áo trắng thắt lưng dây đỏ, nói với bà: chúng tôi vốn ở nhà họ Kim, nay duyên ở đó đã hết, đến nương thân ở quý nhà. Nói xong đều chui xuống gầm giường. Bà nhà sợ toát mồ hôi lạnh, người lại khoẻ ra. Đến lúc dời giường, trong đống bụi tìm được tám nén bạc lớn, đều buộc chỉ đỏ ngang lưng, không biết từ đâu đến. Đó là thần trời ban phúc, nên mua lễ vật tạ ơn. Nay ông đến hỏi, hay là ông biết lai lịch?

Ông Kim giậm chân nói:

— Đó là thứ lão góp cả đời. Hôm trước lão cũng nằm mộng, rồi mất luôn. Trong mộng cũng nói rõ tên họ chỗ ở của ông, nên mới tìm được đến đây. Đủ thấy số trời đã định, lão cũng chẳng oán được. Chỉ xin ông lấy ra cho xem một lần, cho lão yên lòng.

Ông Vương nói:

— Dễ thôi.

Rồi tươi cười đi vào, gọi bốn đứa tiểu đồng bưng ra bốn cái mâm, mỗi mâm hai nén, đều buộc chỉ đỏ, đúng là đồ nhà họ Kim. Ông Kim nhìn, mắt trừng trừng chẳng biết làm sao, bất giác nước mắt lã chã rơi. Ông vuốt ve một hồi, nói:

— Lão bạc mệnh đến thế, không hưởng được.

Ông Vương tuy bảo tiểu đồng bưng vào như cũ, nhưng thấy ông Kim như vậy, trong lòng rất không nỡ. Ông lấy riêng ba lạng bạc vụn gói lại, tặng ông Kim lúc chia tay. Ông Kim nói:

— Của nhà mình còn không có phúc, cần gì ông cho?

Từ chối mãi, nhất định không nhận. Ông Vương cố nhét vào tay áo ông Kim. Ông Kim định móc ra trả, nhất thời móc không thấy, mặt đỏ bừng, lại bị ông Vương nài mãi, đành vái chào ra về.

Về đến nhà, ông kể lại từng chuyện cho các con nghe, mọi người than thở một hồi. Nhân nói ông Vương tốt bụng, lúc về còn tặng ba lạng bạc. Sờ khắp tay áo chẳng thấy đâu, chỉ nói là rơi dọc đường.

Thì ra lúc ông Kim từ chối, ông Vương nhét bừa vào tay áo, lại rơi vào lớp tay áo ngoài. Tay áo chỗ ấy đứt chỉ, lúc còn ở nhà ông Vương sờ tìm, gói bạc đã lọt qua chỗ sứt chỉ rơi xuống bên ngưỡng cửa. Khách đi rồi quét cửa, lại vẫn là ông Vương nhặt được. Đủ thấy một miếng ăn miếng uống đều đã định trước. Không phải của mình thì đừng nói tám trăm lạng, đến ba lạng cũng chẳng mang đi được. Đã là của mình thì đừng nói tám trăm lạng, đến ba lạng cũng chẳng đẩy đi được. Vốn có lại hoá không, vốn không lại hoá có, chẳng do người tính toán.

— Hết chương 1 —