Đoạn thứ hai (phần 2)

Chương 4: Đoạn thứ hai (phần 2)

Bà Đồ T. thấy tình hình hai người thế, bèn giả dạng đi ra ngoài, rồi để hai người đó. Bạc-Sở hiểu ý liền láy bà một cái, rồi ngồi xuống. Mợ cả thì cứ gục đầu ngồi im, coi bộ thẹn thùng lắm. Bạc-Sở càng trông mợ cả bao nhiêu càng nồng tấm yêu, bèn lên tiếng hỏi mợ cả rằng:

«Tôi nghe thấy nói cậu cả nhà mợ độ này chơi bời cờ bạc, mang công mắc nợ nhiều lắm, nghe đâu có người đã kiện, cậu phải ngồi tù rồi:»

Ngồi tù rồi: Mợ cả nghe nói vừa ngửng mặt lên nhìn, chưa kịp hỏi thì Bạc-Sở lại nói luôn:

Tôi lại nghe nói cậu ấy hại về lấy một người nhà trò thì phải.»

Bạc-Sở nói bấy nhiều điều, làm cho mợ Cả mặt mày đổi sắc, mày liễu dựng ngược, hạt lệ trong con mắt từ từ mà giỏ xuống trên yếm mợ:

«Ngồi tù rồi: Hại về nhà trò: Trời ôi, không biết nhà vô phúc đến thế nào mà sui tai hại đến thế? Ngờ đâu bây giờ:

Mợ cả vừa kêu vừa khóc; Bạc-Sở ngồi đó cũng cảm-động sốn sắng không yên. Chàng liền khe khẽ nói với Mợ Cả:

«Mợ ơi, những đồ vô-ân-bạc-nghĩa thì mợ thương tiếc làm chi, mợ thương cậu cả mà giả nợ cho bấy nhiêu lần nhưng cậu cả có biết thương mợ đâu, nếu cậu cả có bụng tưởng đến mợ thì khi nào lưu luyến lấy nhà trò mà không đoái hoài đến mẹ con mợ. Thôi chẳng qua đời bây giờ toàn là những kẻ phụ-nghĩa bạc bẽo cả. Mợ chớ khóc hoài mà vô ích, như mợ có bụng thương:»

Nói đến đó Bạc-Sở nín hơi, ngẹn cổ không nói được một tiếng, song cố làm gan mà tán:

«Như Mợ có bụng thương tôi là đứa tài sơ đức bạc, thì tôi nguyện đem mẹ con mợ ra khỏi vòng khổ hải này, tôi trước cũng đã có hỏi mợ, nhưng vì không xong, nên từ bấy đến nay tôi chưa lấy ai. Nay được gặp mợ đây thật là duyên giời sui khiến, để cho tôi được ngồi hầu chuyện mợ mà bộc-bạch với mợ vài nhời.

Mợ ơi! Kẻ chung tình ở đời bây giờ có mấy, mà những phường không biết thương hoa tiếc ngọc bây giờ thì nhiều, mợ chả xem biết bao trai bỏ vợ hay sao? Như mợ bây giờ còn xuân xanh nhan sắc thế mà ở một mình hiu quạnh sao đành, có khác chi bông hoa tươi tốt mà đem bỏ trong buồng ẩm thấp tối tăm. Vẫn biết gái chính chuyên lấy một đời chồng, nhưng mợ già cả sấu xa gì mà không gặp người tri kỷ, có nhẽ nào mới ngoài hai mươi tuổi đầu mà đã mang tiếng là có chồng mà cũng như không chồng.

Mợ ơi, nếu mợ không chê tôi là kẻ sấu xa thô bỉ, mà cùng tôi kết ngãi đá vàng, thì tôi nguyện cùng mợ sắm sanh lễ vật, vầy đoàn du xuân thưởng nguyệt, vợ chồng đưa nhau vào chốn non xanh nước biếc mà an-nhàn di dưỡng tinh-thần cùng sống với nhau đến trăm năm. Tôi đây chẳng phải như ai, mà không dạ thương người bạc-mệnh!»

Mợ cả nghe Bạc-Sở nói súc động tâm tình bèn khóc nức nở không ra tiếng. Lúc này Bạc-Sở cầm lòng không đậu liền rút cái mùi xoa trong túi áo tây ra, rồi một tay để vào vai mợ, một tay khẽ lau nước mắt cho mợ; Mợ cả thẹn, nhưng cũng có bụng với Bạc-Sở rồi, nên khi thấy thế thì cứ làm thinh mà chịu:

Bạc-Sở làm ra bụng hết lòng thương yêu mợ, rồi nói với mợ rằng:

«Đấy mợ thử nghĩ mà xem; bây giờ mợ buôn bán thì thế, mà cậu ấy thì thế, nếu mợ cố tình theo thờ mãi người chồng bạc-nghĩa chơi bời như thế, thì sau này mợ sẽ phải khổ biết bao? Nếu mợ ưng lòng mà chung thân với tôi, thì mợ được sung sướng. Tôi cũng được gia-sản để lại 5, 6 cái nhà ở Hanoi, rồi tôi bán một vài cái lấy tiền để cho mợ làm vốn buôn bán. Lúc bấy giờ sẵn tiền sẵn của, mặc mợ lên xe xuống ngựa, ăn sung mặc sướng!:

Mợ cả nghe Bạc-Sở nói bùi tai, thì mười phần đã siêu lòng hết chín rồi, bèn hỏi lại Bạc-Sở:

«Đã hay cậu nói thế, thì tôi cũng ưng thuận, nhưng cậu định liệu ra làm sao bây giờ?»

Bạc-Sở nói:

«Bây giờ thì chỉ có mợ phải thu sếp, chốn nhà đi theo tôi, rồi tôi thuê một cái nhà mợ ở tạm, sau này tôi sẽ bán bớt một cái nhà đi mua lấy một cái nho nhỏ ở tỉnh khác, rồi mợ buôn bán thì tiện hơn: Hôm nay là ngày 25 tháng 2, vậy thì đến ngày mồng 1, tháng 3, sao mợ cũng phải đem đồ đạc đến tại Săm Hàng-Lọng mà tìm tôi, rồi sẽ liệu sau...»

Dặn dò kỹ lưỡng đâu vào đấy rồi, Bạc-Sở liền mở ví đưa cho Mợ cả hai cái giấy bạc 5 $, rồi cười mà bảo Mợ cả:

«Đây tiền để mợ chi tiêu vặt vãnh và đi xe!»

Mợ cả nhận lấy đưa mắt nhìn Bạc-Sở: Bạc-Sở cũng liếc mắt trông Mợ.

Từ hôm ý giở đi, Mợ cả trong lòng khoan khoái, không còn buồn bã nghĩ ngợi gì như khi trước nữa. Mợ chỉ đinh ninh rằng lúc nào bước chân ra đi với Bạc-Sở là lúc bắt đầu vào nơi Cực-Lạc. Trong tưởng-tượng mợ lúc đó đã hầu như một kho vàng bạc châu báu: Lúc nào cũng như trông thấy cái sắc rực rỡ chói lọi của kim tiền nó dòi dọi trước mắt như muôn đạo hào quang sung lên trên chốn sầu-thành u uất. Ôi, còn gì sướng cho bằng ăn mặc sa hoa, lên xe xuống ngựa, kẻ hầu người hạ đông đúc, ngồi trong lầu son gác tía! Đời người có thế, sống cũng mong có thế mà thôi, nào hơi đâu mà nghĩ xa nghĩ gần, tiết nghĩa mà chi, sau trăm năm cái cỏ xanh dì, ngồi tưởng đến xuân-tình thôi cũng hết: Đời người là cái chi chi? Chẳng sung sướng, ai có hơi đâu mà hoài cái xuân-sắc cho ngâu vầy:

Mợ cả càng nghĩ bao nhiêu, càng thấy vui vẻ bấy nhiêu, tức thì mợ dọn dẹp cửa nhà, sắp đặt đồ đạc, nào chăn, nào gối, nào quần áo hòm thùng mấy cái, đâu đấy xong rồi chỉ ngồi nhà cho đến ngày thì ra đi:

Một hôm mợ đương gói ghém ít mụn để bỏ vào va-lít đem đi, thì hốt nhiên thấy cậu cả ở ngoài cửa đi vào... Mợ cả lúc này đổi sắc, tay run lập cập, cứ nhìn cậu cả mà không nói được. Còn cậu cả lúc này về nhà, trông thấy vợ thì xiết bao mừng dỡ, nhưng thấy vợ cứ trông mình mà lườm hoài, thì lấy làm lạ, không hiểu làm sao... Lại thấy nhà cửa bừa bãi, hòm siểng đồ đạc để chồng chất cả ra giữa nhà thì lại càng lấy làm lạ lắm, liền hỏi mợ cả:

«Mợ định dọn dẹp thôi không bán hàng nữa hay sao? mà đi đâu?...»

Mợ cả cứ đứng ngay không nói. Cậu hỏi gặng đôi ba lần, mợ cũng cứ im. Cậu lúc này gắt:

«Sao hỏi mãi không nói, là nghĩa gì?»

Mợ chừng mắt nhìn cậu. Cậu cũng dương mắt nhìn mợ. Nhưng tuy thế, cậu cũng không phải là hờn giận gì mợ mà chợn mắt với mợ, chẳng qua muốn lấy cái con mắt anh-hùng mà nạt mợ để may mợ có sợ mà lòi tiền ra cho cậu tiêu không, vì chủ ý cậu về cũng là muốn ngửa tay xin mợ mấy chục để giả nợ và tiêu pha thôi. Nay thấy bộ mợ giận dũi lườm nguýt cậu, thì cậu đã nhụt mất vài phần hách-khí, bèn mềm mỏng vừa cười vừa nói với mợ rằng:

«Vợ chồng mới gập nhau thì vui mừng là phải, không biết tôi có điều gì mà mợ phải hờn giận như thế».

Hỏi, mợ cũng cứ im. Cậu cả lại nói:

«Nay tôi xin phép về được có hai hôm, vậy mợ thu sếp đưa cho tôi 50 $ để tôi giả nợ và tiêu pha ít nhiều!»

Mợ cả nghe nói, mặt mày đổi hết, bây giờ trông ra người tức tối thù hằn gì ai; mợ liền chợn ngược mắt nhìn cậu:

«Mợ mợ cậu cậu gì, không ai có tiền đâu mà báo mãi, đi đâu thì đi, từ nay đừng về mà trông thấy tôi nữa!»

Cậu cả nghe vợ nói, tức lắm, vì cậu, vì tiền mà phải về, nay lại vì về mà tiền không có, lại phải vợ đuổi. Vừa thẹn, vừa giận, liền cả tiếng mắng mợ cả:

«Đồ chó, mày tưởng mày làm ra tiền mà mày khinh được ông sao? ông bảo nếu không đưa ông, thì đừng có...

— Đừng có, thì mày làm gì? Tao đây bây giờ không có vợ chồng gì với mày nữa, bảo cho mày biết:

— À, con này to mồm lớn tiếng thật!...

— To mồm lớn tiếng thì mày bỏ tao ra, thì mày đừng nhận tao làm vợ mày nữa, có thế thôi, mày muốn gì nữa.

Cậu cả lúc này giận quá, phát run người lên, còn Mợ cả cũng tức giận bồi hồi, vừa nhìn cậu vừa nói:

«Tao với mày bây giờ không có vợ chồng gì nữa, thì mày phải làm giấy mà bỏ tao ra, để tao đi lấy chồng khác..»

Cậu cả lúc này mới ngẩn người ra, biết vợ đã có ngoại-tình với người khác rồi, chắc bây giờ cũng chả thiết gì mình nữa, thôi thì thói đời điên đảo cũng liều ở vậy một mình cho xong, vợ như thế thì lại càng thêm buồn trong gia-đạo:

«Ừ, muốn bỏ: thì bỏ:»

Rồi đó hai cậu mợ bèn làm giấy bỏ nhau. Sau khi Toà-Án đã kết giấy ly-hôn rồi, thì Cậu cả liền đem con quay về ở với quan phủ. Lúc này quan phủ đã về hưu-trí ở nhà quê. Còn Mợ cả thì sắm sửa thu sếp đâu đấy, đến ngày mồng 1 thuê xe ra săm hàng Lọng để tìm Bạc Sở. Vừa hay Bạc-Sở mới đến. Hai anh chị bèn dọn dẹp trong săm sạch sẽ, rồi ở luôn đấy. Bạc-Sở cứ sớm đi tối về, còn Mợ Cả cả ngày chỉ ngồi trong săm một mình: Lúc buồn thì hai anh chị rủ nhau đi xem hát, khi nhà ô-ten (Hotel) khi rạp chớp bóng, giòng giã như thế được hơn một tháng, gió tựa hoa kề, trận cười suốt đêm, miệt mài say đắm trong vòng ái-tình, cuộc truy-hoan:

Một hôm chiều mát, mợ cả đương ngồi trong săm, mở cửa sổ nhìn ra ngoài đường, thì thấy Bạc-Sở ở đâu đi về, tay có cầm một cái hộp con. Khi. thấy mợ cả, thì Bạc-Sở mừng rỡ, cười mà bảo mợ rằng:

«Này là hộp nước hoa thơm nhất hạng 35 quan tôi mua cho mợ, còn đây là cái nhẫn vàng tây tôi làm su-vơ-nia (souvenir) cho mợ. Mợ cất và giữ lấy!»

Mợ cả mừng lắm, ngắm nghía hộp nước hoa và cái nhẫn vàng tây, rồi cất vào tủ, song cười mà bảo Bạc-Sở:

«Cậu mua làm gì cho mất nhiều tiền thế!»

Bạc-Sở thấy mợ cười, liền ôm lấy mợ rồi nói:

«Tôi mới thuê được một cái gác ở phố hàng Cót đồ đạc tôi có mua sẫn cả rồi, chiều hôm nay tôi sai người đến đón mợ và đưa mợ đến».

Chiều hôm ý mợ cả dọn dẹp đến ở nhà mới. Cái gác này cũng rộng rãi sạch sẽ, trên gác có kê một cái giường lò so có bánh xe, một cái tủ đựng quần áo, một cái bàn kiểu đời Louis XV và bốn cái ghế dựa bằng mây, một cái hương to treo giữa, và một cái bàn la-va-bô để mợ cả soi hương rửa mặt, nào phấn, nào sà-phòng ca-đum, nào sáp bôi đầu, nào lược đồi mồi gài đầu, nào lược ngà chải đầu, đủ cả không thiếu chi. Cạnh giường lại có kê một cái bàn viết, nào lọ mực, nào quản bút, nào hộp giấy viết thơ, nào truyện Kim-Vân-Kiều, Nhị-Độ-Mai, Song-Phượng-Kỳ-Duyên để mợ cả dùng, khi nào muốn gửi thơ từ cho ai hoặc xem truyện giải muộn. Mợ cả trông thấy chỗ ở sạch sẽ và đồ đạc sang trọng như thế, nhìn mà choáng mắt.

Thấm-thoắt được 1 năm mợ Cả trong mình có mang, đến kỳ sinh được một cậu con giai. Bạc-Sở lúc này thấy mợ mới sinh-sản, mặt mày sanh lét, người gầy gò, da mặt bủng, tinh thần mệt mỏi, lại nuôi con lấy, nên đêm ngày bận bịu, lúc ru ngủ, lúc cho bú, khi thuốc-thang mụn giọt lở ghẻ, cái nhan sắc khi xưa nay đổi thành bửn thỉu gớm ghê, cổ yếm cáu ghét, áo quần nhem nhuốc, mặt mũi bơ phờ, đầu tóc dũ dợi, nên chàng ta đã có ý chán.

Lại thêm từ ngày lấy mợ ta về thì tiêu pha sắm sửa tốn kém, mỗi tháng Bạc-sở phải cho mợ ta ít ra cũng hơn một trăm, thì làm gì cho đủ, vì chàng ta nguyên không phải có đi làm lụng gì mà có lương, chẳng qua chỉ ăn cắp tiền của vợ mà chơi bời phóng túng thôi. Nay cu cậu nghe chừng sạt về mợ ta mất nhiều, nên có ý không mặn mà như trước nữa, bởi thế mà tiền nuôi vú nó cũng không cho mợ cả nữa, thành ra mợ cả bây giờ phải mẹ con nuôi lấy nhau, tình cảnh rất nên thê thảm. Trước thì bữa cơm ăn, bữa nào cũng thịt quay, thịt gà, đồ nấu, sáng giậy thì sữa bò, cà phê, tối đến chè mạn ướp sen uống, ra đến cửa thì gọi cao-xu, khi rạp hát, khi chớp bóng, sung sướng kể sao cho xiết: Đến nay thì không được như thế nữa, quần sồi áo vải, ăn rau uống chè hột, ba xu xe sắt xin cũng khó, huống hồ còn tiền bạc cho nhiều mà đi chơi như trước nữa. Lắm lúc thằng bé con sài ghẻ, mợ cả có hỏi xin Bạc-sở tiền mua thuốc, thì Bạc-sở lại mắng không cho, tình cảnh mẹ con rất nên khốn khổ. Đồ đạc sang trọng khi trước Bạc-sở cũng lần lần khuân đi hết, chỉ để lại một cái giường gỗ soan, một bộ bàn ghế thường, và vài cái hòm tạp nho nhỏ thôi.

Chàng ta cứ khi đi khi về, có khi đi chơi đến ba bốn hôm mới thấy về đến nhà, hễ về thì gắt gỏng om sòm, mợ cả có hỏi thì chàng quắc mắt nhìn:

Từ đó xem chừng Bạc-sở nhạt nhẽo với mợ ta lắm. Có khi hàng một tuần-lễ chàng đi đâu không thấy đến, mẹ con mợ cả cui cụi một mình, đêm hôm cửa ngõ chống không, mẹ con chỉ ôm nhau nằm trên giường, con còn nhỏ nằm phục bên nách mẹ mà ngủ, còn mẹ thì mặt ủ mày rầu, nhìn ngọn đèn tờ mờ để giữa nhà, mạch sầu chan chứa, canh khuya một bóng, tơ lòng đòi đoạn, nữa lại xa nghe tiếng dun, tiếng dế, cái cảm-tình như gợi bao mối ưu tư nghĩ than thân, lại trách giời, rồi mà chuông đồng hồ tí tách đánh 12 giờ, tắt đèn đi nghỉ, lúc này Bạc-sở nơi nao, mà mẹ con dần dọc suốt đêm, cảnh-ngộ luống thương người bạc-mệnh, đành mang cái tài sắc mà chở theo chiếc thuyền bào-ảnh? Ôi thôi!

Cũng cùng một cái nhà thuê ấy, dưới nhà có nhà bà Phán Soay, chồng làm việc ở phủ Thống-Sứ, bà ta cũng có quen biết với mợ cả, thỉnh thoảng cũng có lên gác trò chuyện với mợ ta. Một hôm bà phán lên chơi mợ cả, ngồi nói chuyện được giây phút, khi nghe mợ cả nói rằng Bạc-Sở đi chơi đã bẩy tám hôm chưa thấy về, mà độ này xem ra tính nết hay gắt gỏng lắm, thì bà phán Soay ngạc-nhiên bảo mợ cả rằng:

«Thế ra mợ không biết gì ư? Tôi nghe thấy nhà tôi nói chuyện cậu ý sắp lấy một cô vợ tây đấy?»

Mợ cả nghe bà phán nói cả kinh. Lấy ai? cô vợ tây nào? trong bụng mợ cả trước cứ chắc rằng chàng ta là người chung tình thương hoa tiếc ngọc lắm, ai ngờ bây giờ vỡ lở mới biết là đứa bạc-nghĩa. Nhưng chót mình đã xa cơ nhỡ bước, dại rồi còn biết khôn làm sao đây, bây giờ có hối thì cũng không kịp nữa. Huống chi mợ cả bây giờ chỉ còn trông cậy vào có Bạc-Sở, nếu bỏ mà ra đi thì đi đâu, lại quay về với chồng cũ, thì mặt mũi nào, và biết chồng cũ có thương mình nữa chăng? Thôi nước đã đổ xuống đất, thì khó bốc lại cho đầy, âu là cứ nhắm mắt mà đưa chân, tới đâu hay đó. Mấy nhời bà phán Soay nói làm cho mợ cả, ngày đêm lo nghĩ, mặt mày ủ dũ. Lúc này tinh thần mợ mung lung phảng phất, nằm không yên, lúc nào cũng giật mình máy mắt hình như cả cái linh-hồn đã sắp mộng-du ra bãi tha-ma mà gập chồng cũ. Chồng cũ bây giờ đâu, con của chồng cũ bây giờ còn sống hay là đã nhớn bằng nào?

Ấy cứ mỗi lần mợ mở mắt mà trông ngọn đèn, hoặc nhắm mắt mà ngủ, thì là nghĩ như thế, đêm hôm canh giài, tiếng sáo vo vo, nào hay đâu bể thảm mênh mông, cái khổ đã đến cực-điểm, tài-sắc những lúc này thì có làm gì?... Nghĩ vẩn vơ, vơ vẩn thế, thành đêm nào mợ ngủ cũng không ngon giấc, lắm lúc buồn, giở cái hương con ra soi, thì than ôi, cái da trắng nay đã sạm, nào mắt nào mồm, nào tóc, nào chân tay bây giờ nhìn kỹ lại thì sấu xa và kém xưa nhiều lắm. Mợ ngạc-nhiên lấy làm lạ:

«Ta chưa già mà: mới ngoài hai mươi sao đã hết xuân?»

Ôi, cái xuân của mợ nay đã hầu như là già lắm rồi.

Ngọc lành nhiều vết, hoa thơm dã nhị, ong bướm ra vào từ đây còn mấy?: Thôi thì thôi, nhất-phiến-u-tình-nan-tận-hoại, thời-huy-thanh-lệ-phốc-chu-lan, mong chi cái phận hồng nhan, duyên kiếp từ nay còn màng chi tới nữa!..

Mợ cả càng nghĩ nguồn cơn bao nhiêu, càng than thân chách phận bấy nhiêu.

Một hôm nhằm ngày dầm, mợ gửi con bà phán Soay ẫm, song đi lên Chùa-Quan-Thánh xin một quẻ thẻ, đi mãi đến chiều mới về, lúc về đến nhà, thì thấy bà phán Soay chậy tất tả ra đưa thằng bé cho mợ ẵm, rồi bảo mợ rằng:

«Lúc mợ mới đi được một chốc thì tôi thấy cậu ấy đi về lên gác giây lát rồi đi ngay?»

— Hết chương 4 —