Cha xứ làng Cu-cu-nhăng

Năm nào cũng vậy, vào lễ Nến, các nhà thơ xứ Pờ-rô-văng-xơ lại in ở A-vi-nhông một cuốn sách nhỏ vui vẻ, đầy ắp những câu thơ hay và những chuyện kể xinh xắn. Cuốn năm nay vừa tới tay tôi, và trong đó tôi gặp một truyện vui tuyệt hay, tôi sẽ cố dịch cho các bạn, có rút gọn đôi chút… Hỡi dân Pa-ri, hãy chìa thúng ra. Lần này người ta sẽ dọn cho các bạn thứ bột mì hảo hạng nhất của xứ Pờ-rô-văng-xơ…

Cha Mác-tanh làm cha xứ… ở làng Cu-cu-nhăng.

Hiền như bánh mì, thật như vàng ròng, ông thương dân làng Cu-cu-nhăng như cha thương con. Đối với ông, làng Cu-cu-nhăng của ông hẳn đã là thiên đường dưới thế, giá như dân làng làm ông vui lòng hơn một chút. Nhưng than ôi! Nhện giăng tơ trong toà xưng tội của ông, và ngày lễ Phục sinh đẹp trời, bánh thánh vẫn nằm nguyên dưới đáy bình. Vị linh mục tốt bụng đau lòng lắm, và lúc nào ông cũng cầu xin Chúa cho ông đừng chết trước khi đưa được đàn chiên tản mát của mình về chuồng.

Rồi các bạn sẽ thấy, Chúa đã nghe lời ông.

Một ngày chủ nhật, đọc Phúc âm xong, cha Mác-tanh bước lên bục giảng.

Ông nói:

– Thưa anh chị em, anh chị em muốn tin hay không thì tuỳ: đêm hôm nọ, tôi, một kẻ tội lỗi khốn khổ, đã tới trước cửa thiên đường.

Tôi gõ cửa. Thánh Phê-rô ra mở!

Ngài bảo tôi:

– Ô kìa! Cha Mác-tanh tốt bụng đấy à! Cơn gió lành nào đưa cha tới đây?… Cha cần gì nào?

– Thưa Thánh Phê-rô kính mến, ngài là người giữ cuốn sổ lớn và chiếc chìa khoá, nếu tôi không tò mò quá, ngài có thể cho tôi biết trên thiên đường có bao nhiêu người làng Cu-cu-nhăng không ạ?

– Cha hỏi gì tôi cũng chẳng nỡ từ chối, thưa cha Mác-tanh. Cha ngồi xuống đi, chúng ta cùng xem.

Rồi Thánh Phê-rô lấy cuốn sổ to tướng, mở ra, đeo kính vào:

– Xem nào. Làng Cu-cu-nhăng, ta nói thế nhỉ. Cu… Cu… Cu-cu-nhăng. Đây rồi. Cu-cu-nhăng… Cha Mác-tanh tốt bụng ơi, trang này trắng tinh. Không một linh hồn nào… Người làng Cu-cu-nhăng ở đây còn ít hơn xương trong con gà tây.

– Sao cơ! Không có ai làng Cu-cu-nhăng ở đây à? Không có ai sao? Không thể thế được! Ngài xem kỹ lại đi…

– Không có ai cả, thưa đấng thánh thiện. Cha cứ tự xem lấy, nếu cha nghĩ tôi đùa.

Còn tôi, khổ thân tôi! Tôi giậm chân, chắp tay, kêu xin lòng thương xót. Bấy giờ Thánh Phê-rô bảo:

– Cha nghe tôi, cha Mác-tanh, đừng tự làm mình rối ruột lên thế, kẻo cha bị trúng máu thì khổ. Nói cho cùng, đâu phải lỗi tại cha. Cha thấy đấy, dân làng Cu-cu-nhăng của cha hẳn là đang phải ở tạm một thời gian trong luyện ngục.

– Ôi, xin làm phúc, Thánh Phê-rô vĩ đại! Xin cho tôi ít ra được gặp họ để an ủi họ.

– Sẵn lòng, bạn ạ… Này, cha đi ngay đôi dép này vào, đường sá chẳng đẹp đẽ gì đâu… Thế là được rồi… Bây giờ cha cứ đi thẳng trước mặt. Cha có thấy đằng kia, tít cuối đường, chỗ ngoặt không? Cha sẽ gặp một cánh cửa bằng bạc lấm tấm những cây thánh giá đen… ở bên tay phải… Cha gõ cửa, người ta sẽ mở cho cha… Chào cha! Cha giữ gìn sức khoẻ nhé.

Thế là tôi đi… tôi đi mãi! Đường mới khiếp chứ! Bây giờ nghĩ lại tôi còn sởn gai ốc. Một con đường mòn nhỏ, đầy gai góc, đầy những viên ngọc đỏ lập loè và những con rắn rít lên, đưa tôi tới cánh cửa bạc.

– Cốc! Cốc!

Một giọng khàn khàn, rên rỉ hỏi tôi:

– Ai gõ cửa đấy?

– Cha xứ làng Cu-cu-nhăng.

– Làng gì…?

– Làng Cu-cu-nhăng.

– À!… Mời vào.

Tôi bước vào. Một vị thiên thần cao lớn, đẹp đẽ, đôi cánh tối như đêm, áo choàng rực rỡ như ngày, bên thắt lưng đeo một chiếc chìa khoá kim cương, đang viết sột soạt vào một cuốn sổ lớn còn to hơn cuốn sổ của Thánh Phê-rô…

Thiên thần hỏi:

– Rốt cuộc, ông muốn gì, ông cần gì?

– Thưa thiên thần của Chúa, tôi muốn biết, có lẽ tôi tò mò quá, xem ở đây ngài có người làng Cu-cu-nhăng nào không.

– Có người…?

– Người làng Cu-cu-nhăng, dân làng Cu-cu-nhăng ấy ạ… tôi là cha xứ của họ.

– À! Cha Mác-tanh phải không?

– Dạ, tôi đây, thưa ngài thiên thần.

– Cha nói là làng Cu-cu-nhăng…

Thế là vị thiên thần mở cuốn sổ lớn ra lật, liếm ngón tay cho trang giấy trượt dễ hơn…

Vị thiên thần thở dài một hơi, nói:

– Làng Cu-cu-nhăng… Cha Mác-tanh ạ, trong luyện ngục chúng tôi không có ai làng Cu-cu-nhăng cả.

– Lạy Chúa Giê-su! Lạy Đức Mẹ! Lạy Thánh Giu-se! Không có ai làng Cu-cu-nhăng trong luyện ngục! Ôi, Chúa ơi! Vậy họ ở đâu?

– Ơ hay, thưa đấng thánh thiện, họ ở trên thiên đường chứ còn ở đâu nữa?

– Nhưng tôi vừa ở thiên đường xuống đây mà…

– Cha vừa ở đó xuống à!… Thế thì sao?

– Thế thì họ không có ở đó!… Ôi, lạy Mẹ của các thiên thần!…

– Biết làm sao được, thưa cha xứ! Nếu họ không ở thiên đường, cũng không ở luyện ngục, thì chẳng còn chỗ nào ở giữa nữa, họ ở…

– Lạy Thánh giá! Lạy Chúa Giê-su, con vua Đa-vít! Ối! Ối! Ối! Có thể thế được sao?… Hay là Thánh Phê-rô vĩ đại nói dối?… Thế mà tôi đâu có nghe gà gáy!… Ôi, khốn khổ chúng tôi! Làm sao tôi lên thiên đường được nếu dân làng Cu-cu-nhăng của tôi không có ở đó?

– Này cha Mác-tanh tội nghiệp, vì cha muốn bằng mọi giá biết chắc chuyện này, muốn tận mắt thấy sự thể ra sao, thì cha cứ theo con đường mòn kia, chạy cho nhanh, nếu cha chạy được… Cha sẽ thấy ở bên tay trái một cái cổng lớn. Đến đó cha sẽ biết hết mọi chuyện. Cầu Chúa phù hộ cha!

Rồi vị thiên thần đóng cửa lại.

Đó là một con đường mòn dài, lát toàn than hồng. Tôi lảo đảo như người say. Mỗi bước tôi lại vấp. Người tôi đẫm nước, mỗi sợi lông trên mình có một giọt mồ hôi, và tôi khát đến thở hổn hển… Nhưng thật tình, nhờ đôi dép Thánh Phê-rô tốt bụng cho mượn, tôi không bị bỏng chân.

Sau khi đã khập khiễng vấp váp đủ kiểu, tôi thấy ở bên tay trái một cánh cửa… không, một cái cổng, một cái cổng khổng lồ, há hoác ra như miệng một cái lò lớn. Ôi, các con ơi, cảnh tượng mới khủng khiếp làm sao! Ở đó không ai hỏi tên tôi. Ở đó chẳng có sổ sách gì. Người ta vào đó từng lò, ùn ùn qua cửa, thưa anh chị em, y như ngày chủ nhật anh chị em vào quán rượu vậy.

Mồ hôi tôi chảy ròng ròng, thế mà tôi vẫn lạnh cóng, rùng mình. Tóc tôi dựng đứng. Tôi ngửi thấy mùi khét, mùi thịt nướng, giống như cái mùi bốc ra khắp làng Cu-cu-nhăng chúng ta mỗi khi bác thợ rèn Ê-loa nung móng một con lừa già để đóng móng sắt. Tôi ngộp thở trong cái bầu không khí hôi thối và nóng bỏng ấy. Tôi nghe những tiếng kêu la khủng khiếp, những tiếng rên rỉ, tru tréo và chửi rủa.

Một con quỷ có sừng lấy chĩa xiên tôi một cái, hỏi:

– Này! Mày có vào hay không vào hả?

– Tôi ấy à? Tôi không vào. Tôi là bạn của Chúa.

– Mày là bạn của Chúa… Ơ, cái đồ ghẻ lở! Thế mày đến đây làm gì?…

– Tôi đến… Ôi, đừng nói nữa, tôi không đứng vững được nữa rồi… Tôi đến… tôi từ xa đến… để khiêm nhường hỏi các ngài… xem… xem may ra… các ngài có ở đây… người nào… người nào làng Cu-cu-nhăng không…

– Ối, lửa trời! Mày giả ngây giả ngô à, làm như không biết cả làng Cu-cu-nhăng đều ở đây ấy. Này, đồ quạ xấu xí, nhìn đi, rồi mày sẽ thấy ở đây chúng tao xử lý dân Cu-cu-nhăng lừng danh của mày ra sao…

Và giữa một cơn lốc lửa kinh hoàng, tôi thấy:

Anh chàng Cốc-Ga-lin cao lêu nghêu, anh chị em ai cũng biết anh ta, thưa anh chị em, cái anh Cốc-Ga-lin hay say xỉn và hay đánh đập chị Cờ-le-rông tội nghiệp ấy.

Tôi thấy con bé Ca-ta-ri-nê… cái con nhãi hư hỏng… mũi hếch lên trời… cái đứa ngủ một mình ngoài kho thóc ấy… Các chàng trai, các anh còn nhớ chứ!… Nhưng thôi bỏ qua, tôi nói nhiều quá rồi.

Tôi thấy Pát-xcan Ngón-tay-nhựa, người lấy ô liu của ông Giu-li-ăng mà ép dầu cho mình.

Tôi thấy chị Ba-bết đi mót lúa, lúc mót lúa, muốn bó cho nhanh đủ một bó, đã thò tay bốc từng nắm ở các đống lúa nhà người.

Tôi thấy ông Gờ-ra-pa-di, người tra dầu bánh xe cút kít khéo đến thế.

Và chị Đô-phin, người bán nước giếng nhà mình đắt đến thế.

Và gã Thọt, mỗi lần gặp tôi đang mang Mình Thánh Chúa đi, lại cứ thế đi thẳng, mũ vẫn đội trên đầu, tẩu vẫn ngậm trên miệng… vênh vang như ông tướng… như thể gặp phải một con chó.

Và Cu-lô với cô Dét của anh ta, và Giắc, và Pi-e, và Tô-ni…

Xúc động, mặt tái nhợt vì sợ, cả giáo đường rên rỉ, khi thấy trong địa ngục mở toang kia, người thì cha mình, người thì mẹ mình, người thì bà mình, người thì chị em mình…

Cha Mác-tanh hiền lành nói tiếp:

– Anh chị em thấy rõ rồi đấy, anh chị em thấy rõ là chuyện này không thể kéo dài được nữa. Tôi có trách nhiệm với các linh hồn, và tôi muốn, tôi muốn cứu anh chị em khỏi vực thẳm mà tất cả anh chị em đang lộn đầu lao xuống. Ngày mai tôi bắt tay vào việc, không thể muộn hơn ngày mai. Mà việc thì chẳng thiếu! Tôi sẽ làm thế này. Muốn mọi việc tốt đẹp thì phải làm có thứ tự. Chúng ta sẽ đi lần lượt từng hàng, như ở làng Giông-ki-e khi người ta nhảy múa.

Ngày mai, thứ hai, tôi sẽ giải tội cho các ông già bà già. Chuyện ấy chẳng có gì.

Thứ ba, trẻ con. Tôi làm nhanh thôi.

Thứ tư, các chàng trai cô gái. Việc này có thể lâu đấy.

Thứ năm, cánh đàn ông. Chúng ta sẽ cắt ngắn.

Thứ sáu, cánh đàn bà. Tôi sẽ bảo: Đừng kể lể dài dòng!

Thứ bảy, ông thợ xay!… Một ngày cho riêng mình ông ta cũng chẳng thừa…

Và nếu đến chủ nhật mà chúng ta làm xong, chúng ta sẽ sung sướng lắm.

Các con thấy đấy, lúa chín thì phải gặt. Rượu đã rót ra thì phải uống. Quần áo bẩn thế là đủ rồi, giờ phải giặt, mà phải giặt cho thật sạch.

Đó là ơn phước tôi cầu chúc cho anh chị em. A-men!

Nói là làm. Người ta giặt giũ.

Từ ngày chủ nhật đáng nhớ ấy, hương thơm đức hạnh của làng Cu-cu-nhăng toả ngát mười dặm xung quanh.

Và mục tử hiền lành là cha Mác-tanh, sung sướng, hân hoan, đêm hôm nọ đã nằm mơ thấy mình dẫn theo cả đàn chiên, trong một đám rước rực rỡ, giữa những ngọn nến thắp sáng, giữa làn khói hương thơm ngát và tiếng các em giúp lễ hát bài tạ ơn, đang trèo lên con đường sáng rực dẫn tới thành của Chúa.

Đó là câu chuyện cha xứ làng Cu-cu-nhăng, đúng như cái lão Ru-ma-ni-ơ tinh quái đã sai tôi kể lại cho các bạn, mà chính lão cũng nghe được từ một người bạn tốt khác.

— Hết —