Chàng Cua Vàng

Ngày xưa có một ông lão đánh cá có vợ và ba đứa con. Sáng nào ông cũng ra khơi đánh cá, bắt được bao nhiêu cá thì đem bán hết cho nhà vua. Một hôm, lẫn trong mẻ cá, ông bắt được một con cua vàng. Về tới nhà, ông đổ hết cá vào một cái chậu to, riêng con cua thì ông để ra, vì nó óng ánh đẹp quá, và đặt nó lên ngăn trên cao trong chạn bát.

Trong lúc bà lão vợ ông đang làm cá, váy vén cao để lộ cả bàn chân, bỗng bà nghe một giọng nói:

Buông váy xuống, buông váy xuống, Kẻo lộ cả chân kìa.

Bà ngạc nhiên quay lại, thì thấy con vật bé nhỏ, con cua vàng.

Bà nói, vì bà chẳng vui lắm với lời nhận xét của con cua:

— Gì thế! Mày biết nói cơ à, con cua lố bịch kia?

Rồi bà nhấc nó xuống, đặt vào một cái đĩa.

Lúc ông chồng về và cả nhà ngồi vào bữa, họ nghe thấy giọng con cua nhỏ nhẹ:

— Cho tôi ăn với.

Cả nhà ngạc nhiên hết sức, nhưng vẫn cho nó ăn. Tới lúc ông lão dọn cái đĩa con cua vừa ăn, ông thấy đĩa đầy vàng. Ngày nào cũng thế, nên chẳng mấy chốc ông quý con cua lắm.

Một hôm, con cua bảo bà vợ ông đánh cá:

— Bà tới gặp nhà vua, tâu rằng tôi muốn cưới cô con gái út của ngài.

Bà lão bèn đi, trình chuyện ấy lên nhà vua. Nhà vua bật cười một chút trước cái ý gả con gái cho một con cua, nhưng không gạt phắt lời cầu hôn. Ông là một ông vua khôn ngoan, biết rằng con cua nhiều phần là một hoàng tử đội lốt. Vì thế ông bảo bà vợ ông đánh cá:

— Bà lão về bảo con cua rằng ta sẽ gả con gái cho nó, nếu sáng mai nó xây được trước lâu đài ta một bức tường cao hơn hẳn ngọn tháp của ta, trên tường phải mọc và nở đủ mọi thứ hoa trên đời.

Bà vợ ông đánh cá về nhà, kể lại lời vua.

Con cua đưa cho bà một cây gậy vàng mà bảo:

— Bà cầm gậy này, tới chỗ nhà vua đã chỉ, gõ ba cái xuống đất, sáng mai bức tường sẽ có ở đó.

Bà lão làm đúng như thế rồi về.

Sáng hôm sau nhà vua thức dậy, bạn đoán xem ông thấy gì? Bức tường sừng sững trước mắt, đúng y như ông đã dặn!

Bà lão lại tới tâu với nhà vua:

— Muôn tâu, lệnh bệ hạ đã được làm xong.

Nhà vua nói:

— Thế thì tốt lắm. Nhưng ta chưa thể gả con gái chừng nào trước cung điện ta chưa có một khu vườn có ba đài phun nước, đài thứ nhất phun vàng, đài thứ hai phun kim cương, đài thứ ba phun ngọc sáng.

Thế là bà lão lại phải lấy gậy gõ ba cái xuống đất, và sáng hôm sau khu vườn đã có ở đó. Bấy giờ nhà vua mới ưng thuận, và đám cưới được định ngay ngày hôm sau.

Con cua bảo ông lão đánh cá:

— Ông cầm cây gậy này, tới gõ vào một ngọn núi nọ. Sẽ có một người hầu bước ra hỏi ông muốn gì. Ông trả lời thế này: Chủ nhân của ngươi là đức vua sai ta tới bảo ngươi gửi cho ngài bộ áo vàng sáng như mặt trời. Rồi ông bắt hắn đưa thêm bộ áo hoàng hậu bằng vàng nạm ngọc, rực rỡ như cánh đồng đầy hoa, mang cả hai về cho tôi. Mang cả cái nệm vàng về cho tôi nữa.

Ông lão đi, làm đúng lời dặn. Khi ông mang những bộ áo quý về, con cua mặc bộ áo vàng vào, rồi bò lên cái nệm vàng. Ông đánh cá cứ thế bưng nó tới lâu đài, và con cua tặng bộ áo kia cho cô dâu.

Hôn lễ được cử hành. Khi chỉ còn hai vợ chồng với nhau, con cua mới nói rõ với cô vợ trẻ rằng chàng là con trai của ông vua lớn nhất thế gian, bị yểm bùa nên ban ngày là cua, chỉ ban đêm mới được làm người. Chàng còn có thể hoá thành chim đại bàng bất cứ lúc nào muốn. Vừa nói xong, chàng lắc mình một cái, lập tức hoá thành một chàng trai tuấn tú. Nhưng sáng hôm sau, chàng lại phải chui vào cái mai cua. Ngày nào cũng thế.

Có điều, công chúa thương con cua, lại đối xử với nó hết sức lễ độ, khiến cả hoàng gia vô cùng ngạc nhiên. Họ ngờ có điều bí mật, nhưng rình mãi, rình mãi vẫn không khám phá ra.

Cứ thế một năm trôi qua, công chúa sinh được một con trai, đặt tên là Ben-gia-min. Nhưng hoàng hậu, mẹ nàng, vẫn thấy chuyện này lạ lùng quá. Cuối cùng bà bảo nhà vua nên hỏi con gái xem nó có muốn lấy người chồng khác thay cho con cua không. Nhưng khi được hỏi, công chúa chỉ đáp:

— Con đã lấy chàng Cua, và con chỉ muốn có chàng thôi.

Nhà vua bèn bảo:

— Cha sẽ mở một cuộc đấu võ để mừng con, mời tất cả các hoàng tử trên đời tới dự. Nếu con ưng ai, con sẽ được lấy người ấy.

Tối hôm ấy công chúa kể lại với chàng Cua. Chàng bảo nàng:

— Nàng cầm cây gậy này, ra cổng vườn gõ vào đó. Sẽ có một người hầu bước ra hỏi: Sao nàng gọi tôi, nàng cần gì ở tôi? Nàng trả lời thế này: Chủ nhân của ngươi là đức vua sai ta tới bảo ngươi gửi cho ngài bộ giáp vàng, con chiến mã và quả táo bạc. Rồi nàng mang những thứ ấy về cho ta.

Công chúa làm đúng như vậy, mang về những thứ chàng cần.

Tối hôm sau, hoàng tử mặc giáp ra dự đấu võ. Trước khi đi, chàng dặn vợ:

— Nàng nhớ nhé, khi thấy ta thì đừng nói ta chính là chàng Cua. Nói ra thì sẽ có chuyện chẳng lành. Nàng cùng các chị đứng bên cửa sổ, ta sẽ phi ngựa qua và ném cho nàng quả táo bạc. Nàng cứ bắt lấy, nhưng nếu ai hỏi ta là ai thì nàng nói là không biết.

Nói rồi chàng hôn vợ, dặn lại một lần nữa, rồi đi.

Công chúa cùng các chị ra đứng bên cửa sổ xem đấu võ. Chẳng mấy chốc chồng nàng phi ngựa ngang qua, tung quả táo lên cho nàng. Nàng bắt lấy, mang về phòng, và lát sau chồng nàng cũng về. Nhưng vua cha rất ngạc nhiên vì thấy con gái chẳng đoái hoài tới hoàng tử nào, nên lại mở thêm một cuộc đấu võ nữa.

Chàng Cua lại dặn vợ y như lần trước, chỉ có điều lần này quả táo nàng nhận từ tay người hầu là táo vàng. Nhưng trước khi đi đấu võ, hoàng tử nói với vợ:

— Ta biết hôm nay nàng sẽ để lộ ta.

Nàng thề với chàng rằng nàng sẽ không nói chàng là ai. Chàng lại dặn đi dặn lại, rồi lên đường.

Chiều tối, khi công chúa đang đứng bên cửa sổ cùng mẹ và các chị, hoàng tử bỗng phi ngựa vụt qua, ném cho nàng quả táo vàng.

Bà mẹ nổi giận đùng đùng, tát con gái một cái mà quát:

— Đến hoàng tử ấy mà mày cũng không ưng sao, đồ ngốc?

Công chúa hoảng sợ buột miệng:

— Đó chính là chàng Cua đấy!

Bà mẹ càng giận vì không được nói sớm hơn. Bà chạy ngay vào phòng con gái, nơi cái mai cua vẫn còn nằm đó, chộp lấy ném vào lửa. Công chúa tội nghiệp khóc nức nở, nhưng vô ích, chồng nàng không trở về nữa.

Bây giờ ta tạm để công chúa đó, quay sang những người khác trong câu chuyện.

Một hôm, có một ông lão ra bờ suối nhúng mẩu bánh mì định ăn, thì một con chó từ dưới nước nhảy lên, ngoạm mẩu bánh trên tay ông rồi chạy mất. Ông lão đuổi theo. Con chó chạy tới một cánh cửa, đẩy cửa chui vào, ông lão theo sau. Ông không đuổi kịp con chó, nhưng thấy mình đứng ở đầu một cầu thang. Ông lần bước đi xuống. Rồi ông thấy trước mặt một toà cung điện nguy nga. Bước vào, ông thấy trong một gian sảnh lớn có một cái bàn bày sẵn cho mười hai người. Ông nấp sau một bức tranh lớn trong sảnh để xem chuyện gì xảy ra.

Đúng trưa, ông nghe một tiếng động lớn, run lên vì sợ. Đánh bạo nhìn ra từ sau bức tranh, ông thấy mười hai con chim đại bàng bay vào. Thấy vậy ông càng sợ hơn. Lũ đại bàng bay tới bể nước của một đài phun trong sảnh, tắm mình, và bỗng hoá thành mười hai chàng trai tuấn tú.

Họ ngồi vào bàn. Một người nâng chén rượu đầy mà nói:

— Chúc sức khoẻ cha tôi!

Người khác nói:

— Chúc sức khoẻ mẹ tôi!

Cứ thế lời chúc đi một vòng. Rồi một chàng nói:

Chúc người vợ dấu yêu của tôi Mạnh khoẻ sống lâu đời, Nguyền rủa người mẹ độc ác Đốt mai vàng của tôi!

Nói xong chàng khóc nức nở. Rồi các chàng trai đứng dậy, quay lại bể đá của đài phun, lại hoá thành đại bàng và bay đi.

Ông lão cũng ra về, trở lại ánh sáng ban ngày rồi về nhà. Ít lâu sau ông nghe tin công chúa lâm bệnh, và thứ duy nhất làm nàng khuây khoả là được nghe kể chuyện. Ông bèn tới lâu đài, xin vào gặp công chúa, và kể cho nàng nghe những chuyện lạ lùng ông đã thấy trong toà cung điện dưới lòng đất. Ông vừa kể xong, công chúa hỏi ngay ông có tìm được đường tới toà cung điện ấy không.

Ông đáp:

— Có chứ, chắc chắn rồi.

Nàng muốn ông dẫn đi ngay. Ông lão dẫn nàng đi. Tới cung điện, ông giấu nàng sau bức tranh lớn, dặn nàng phải hết sức im lặng, rồi chính ông cũng nấp sau bức tranh.

Chẳng mấy chốc lũ đại bàng bay vào, hoá thành những chàng trai trẻ. Ngay tức khắc công chúa nhận ra chồng mình giữa đám ấy, toan chạy ra khỏi chỗ nấp, nhưng ông lão giữ nàng lại. Các chàng trai ngồi vào bàn, và hoàng tử lại nâng chén rượu mà nói:

Chúc người vợ dấu yêu của tôi Mạnh khoẻ sống lâu đời, Nguyền rủa người mẹ độc ác Đốt mai vàng của tôi!

Tới đây công chúa không kìm được nữa, chạy ào ra ôm chầm lấy chồng. Lập tức chàng nhận ra nàng, và nói:

— Nàng còn nhớ hôm ấy ta đã bảo nàng sẽ để lộ ta không? Giờ thì nàng thấy ta nói đúng. Nhưng những ngày khổ sở ấy qua rồi. Giờ hãy nghe ta: ta còn phải chịu bùa yểm ba tháng nữa. Nàng có chịu ở lại đây với ta cho tới khi hết hạn không?

Thế là công chúa ở lại với chàng, và bảo ông lão:

— Ông về lâu đài báo với cha mẹ tôi rằng tôi ở lại đây.

Ông lão về kể lại, cha mẹ nàng bực bội lắm. Nhưng khi ba tháng bùa yểm của hoàng tử vừa hết, chàng thôi làm đại bàng, lại thành người, và hai vợ chồng cùng nhau trở về. Từ đó họ sống hạnh phúc, còn chúng ta, những người được nghe chuyện, còn hạnh phúc hơn nữa.

— Hết —