Nàng tiên cá trong lưới

Chương 1: Nàng tiên cá trong lưới

Chiều nào chàng Đánh Cá trẻ cũng ra khơi, quăng lưới xuống biển.

Khi gió thổi từ đất liền ra, chàng chẳng bắt được gì, hay may lắm cũng chỉ được chút ít, vì đó là thứ gió đắng cay, cánh đen, và những con sóng dữ dâng lên đón nó. Nhưng khi gió thổi vào bờ, cá từ ngoài khơi sâu kéo vào, bơi vào mắt lưới của chàng, và chàng mang cá ra chợ bán.

Chiều nào chàng cũng ra khơi. Một chiều kia, mẻ lưới nặng đến nỗi chàng kéo mãi mới lên được thuyền. Chàng bật cười, nói một mình: "Hẳn là ta đã bắt được hết mọi loài cá biết bơi, hay mắc được một con quái vật ngờ nghệch nào đó để người đời kinh ngạc, hay một vật kinh dị nào đó mà Nữ hoàng vĩ đại sẽ thèm muốn." Rồi dồn hết sức lực, chàng giằng kéo những sợi dây thô ráp, cho tới khi những đường gân dài nổi lên trên cánh tay chàng như những đường men xanh quanh một chiếc bình đồng. Chàng giằng kéo những sợi dây mảnh, vòng phao bấc dẹt mỗi lúc một gần, rồi cuối cùng tấm lưới cũng nổi lên mặt nước.

Nhưng trong lưới chẳng có lấy một con cá, chẳng có quái vật hay vật kinh dị nào, chỉ có một nàng Tiên Cá nhỏ đang nằm ngủ say.

Tóc nàng như một bộ lông cừu vàng ướt sũng, mỗi sợi tóc như một sợi chỉ vàng ròng trong chiếc cốc thuỷ tinh. Thân nàng như ngà trắng, đuôi nàng bằng bạc và ngọc trai. Đuôi nàng bằng bạc và ngọc trai, những sợi rong biển xanh quấn quanh. Tai nàng như vỏ ốc biển, môi nàng như san hô biển. Những con sóng lạnh vỗ lên ngực nàng lạnh giá, muối biển lấp lánh trên mi mắt nàng.

Nàng đẹp đến nỗi chàng Đánh Cá trẻ nhìn thấy nàng thì sững sờ kinh ngạc. Chàng đưa tay kéo tấm lưới sát vào mình, nghiêng người qua mạn thuyền ôm lấy nàng trong tay. Chàng vừa chạm vào, nàng kêu lên một tiếng như con hải âu giật mình, tỉnh dậy, nhìn chàng khiếp sợ bằng đôi mắt màu thạch anh tím nhạt, rồi vùng vẫy cố thoát ra. Nhưng chàng ôm chặt nàng, không để nàng đi.

Thấy không cách nào thoát khỏi chàng, nàng bắt đầu khóc, nói: "Em xin chàng hãy thả em đi, vì em là con gái duy nhất của một vị vua, mà cha em đã già, lại sống một mình."

Nhưng chàng Đánh Cá trẻ đáp: "Ta sẽ không thả nàng, trừ khi nàng hứa với ta rằng hễ ta gọi là nàng sẽ lên hát cho ta nghe. Vì cá rất thích nghe tiếng hát của dân Biển, thế thì lưới của ta sẽ luôn đầy."

Nàng Tiên Cá kêu lên: "Em hứa thế thì chàng thả em đi thật chứ?"

Chàng Đánh Cá trẻ đáp: "Ta sẽ thả nàng đi thật."

Thế là nàng hứa điều chàng muốn, thề bằng lời thề của dân Biển. Chàng nới tay buông nàng ra, nàng chìm xuống nước, run rẩy vì một nỗi sợ lạ lùng.

Chiều nào chàng Đánh Cá trẻ cũng ra khơi, gọi nàng Tiên Cá, và nàng nhô lên khỏi mặt nước hát cho chàng nghe. Những con cá heo bơi vòng quanh nàng, những con hải âu hoang dã lượn trên đầu nàng.

Nàng hát một bài ca tuyệt diệu. Nàng hát về dân Biển lùa những đàn gia súc của mình từ hang này sang hang khác, cõng những chú bê con trên vai. Nàng hát về những vị thần biển râu xanh dài, ngực đầy lông, thổi những chiếc tù và ốc xoắn khi nhà Vua đi qua. Nàng hát về cung điện của nhà Vua làm toàn bằng hổ phách, mái bằng ngọc lục bảo trong vắt, nền lát ngọc trai sáng ngời. Nàng hát về những khu vườn dưới biển, nơi những tán san hô lớn chạm lưới đung đưa suốt ngày, cá lao vun vút như những con chim bạc, hải quỳ bám trên đá, hoa cẩm chướng biển nảy mầm trên cát vàng gợn sóng. Nàng hát về những con cá voi lớn từ biển bắc xuống, vây treo lủng lẳng những cột băng nhọn. Nàng hát về những nàng Xi-ren kể những điều kỳ diệu đến nỗi các thương nhân phải lấy sáp bịt tai lại, kẻo nghe thấy mà nhảy xuống nước chết đuối. Nàng hát về những chiến thuyền đắm cột buồm cao, những thuỷ thủ chết cóng còn bám trên dây buồm, những con cá thu bơi ra bơi vào qua những ô cửa sổ tàu để ngỏ. Nàng hát về những con hà nhỏ là những nhà du hành lớn, bám dưới sống tàu mà đi vòng quanh thế giới, hết vòng này tới vòng khác. Nàng hát về những con mực sống trong vách đá, vươn những cánh tay đen dài, muốn đêm xuống lúc nào là làm cho đêm xuống lúc ấy. Nàng hát về con ốc anh vũ có chiếc thuyền riêng tạc bằng ngọc mắt mèo, lái bằng cánh buồm lụa. Nàng hát về những chàng Người Cá vui vẻ chơi đàn hạc, có thể ru con quái vật biển khổng lồ vào giấc ngủ. Nàng hát về những đứa trẻ bám lấy những con cá heo trơn tuột, cưỡi trên lưng chúng mà cười. Nàng hát về những nàng Tiên Cá nằm trong bọt trắng, dang tay về phía các thuỷ thủ, về những con sư tử biển nanh cong, những con ngựa biển bờm bồng bềnh.

Khi nàng hát, tất cả những đàn cá ngừ từ khơi sâu kéo vào nghe nàng, và chàng Đánh Cá trẻ quăng lưới vây lấy mà bắt, con nào sót thì chàng đâm bằng lao. Khi thuyền chàng đã đầy cá, nàng Tiên Cá lại chìm xuống biển, mỉm cười với chàng.

Nhưng nàng không bao giờ lại gần để chàng chạm được vào nàng. Nhiều lần chàng gọi nàng, van nài nàng, nhưng nàng không chịu. Khi chàng tìm cách tóm lấy nàng, nàng lặn xuống nước như một con hải cẩu, và cả ngày hôm ấy chàng không thấy nàng nữa. Ngày qua ngày, tiếng hát của nàng mỗi lúc một ngọt ngào hơn trong tai chàng. Ngọt ngào đến nỗi chàng quên cả lưới, quên cả tài nghề, chẳng còn thiết gì đến công việc. Những đàn cá ngừ vây đỏ son, mắt vàng lồi bơi qua từng đàn, nhưng chàng chẳng để ý. Chiếc lao nằm bên chàng không dùng tới, những chiếc giỏ đan bằng cành liễu trống trơn. Môi hé mở, mắt mờ đi vì say mê, chàng ngồi không trên thuyền mà lắng nghe, nghe mãi cho tới khi sương biển bò quanh mình, và vầng trăng lang thang nhuộm bạc tay chân rám nắng của chàng.

Một chiều, chàng gọi nàng, nói: "Tiên Cá nhỏ ơi, Tiên Cá nhỏ ơi, ta yêu nàng. Hãy nhận ta làm chồng, vì ta yêu nàng."

Nhưng nàng Tiên Cá lắc đầu. Nàng đáp: "Chàng có một linh hồn người. Giá chàng chịu đuổi linh hồn của chàng đi, thì em mới yêu chàng được."

Chàng Đánh Cá trẻ tự nhủ: "Linh hồn ta thì có ích gì cho ta? Ta không thấy được nó. Ta không chạm được vào nó. Ta không biết nó. Hẳn là ta sẽ đuổi nó đi, và ta sẽ được hưởng biết bao niềm vui." Một tiếng reo vui bật ra khỏi môi chàng. Đứng lên trên chiếc thuyền sơn vẽ, chàng dang tay về phía nàng Tiên Cá. Chàng kêu lên: "Ta sẽ đuổi linh hồn ta đi, và nàng sẽ là cô dâu của ta, ta sẽ là chồng nàng. Chúng ta sẽ sống bên nhau dưới đáy biển sâu. Tất cả những gì nàng đã hát, nàng sẽ cho ta xem. Tất cả những gì nàng mong muốn, ta sẽ làm. Và đời chúng ta sẽ không bao giờ chia cách."

Nàng Tiên Cá nhỏ cười vì sung sướng, lấy tay che mặt.

Chàng Đánh Cá trẻ kêu lên: "Nhưng làm sao ta đuổi được linh hồn ta đi? Hãy nói cho ta biết phải làm thế nào, và ta sẽ làm ngay."

Nàng Tiên Cá nhỏ nói: "Than ôi! Em không biết. Dân Biển chúng em không có linh hồn." Rồi nàng chìm xuống đáy sâu, mắt buồn bã nhìn chàng.

Sáng sớm hôm sau, khi mặt trời còn chưa lên khỏi đỉnh đồi được một gang tay, chàng Đánh Cá trẻ đến nhà cha xứ, gõ cửa ba lần.

Chú tiểu nhìn qua lỗ cửa, thấy là ai thì kéo then ra, bảo chàng: "Mời vào."

Chàng Đánh Cá trẻ bước vào, quỳ xuống trên lớp cói thơm trải sàn, gọi cha xứ đang đọc Kinh Thánh, nói: "Thưa cha, con đem lòng yêu một người dân Biển, mà linh hồn con lại ngăn không cho con được toại nguyện. Xin cha chỉ cho con cách đuổi linh hồn con đi, vì thật lòng con chẳng cần nó. Linh hồn con có giá trị gì với con? Con không thấy được nó. Con không chạm được vào nó. Con không biết nó."

Cha xứ đấm ngực đáp: "Khốn khổ, khốn khổ thay, con điên rồi, hay con ăn phải cỏ độc nào rồi. Vì linh hồn là phần cao quý nhất của con người, Thượng đế ban cho chúng ta để chúng ta dùng nó một cách cao quý. Không có gì quý hơn linh hồn con người, không có vật gì trên trần thế đem cân được với nó. Nó đáng giá bằng tất cả vàng trên thế gian, quý hơn hồng ngọc của các vua. Vậy con ơi, đừng nghĩ đến chuyện ấy nữa, vì đó là một tội không thể tha thứ. Còn dân Biển, chúng là kẻ hư mất, ai giao du với chúng cũng hư mất theo. Chúng như loài thú ngoài đồng không biết thiện ác, và Chúa đã không chết vì chúng."

Nghe những lời cay nghiệt của cha xứ, mắt chàng Đánh Cá trẻ ngấn lệ. Chàng đứng dậy, nói: "Thưa cha, các vị thần đồng nội sống trong rừng mà vẫn vui, những chàng Người Cá ngồi trên đá với những cây đàn hạc vàng đỏ. Con van cha, hãy để con được như họ, vì đời họ như đời của hoa. Còn linh hồn con, linh hồn con có ích gì cho con, nếu nó đứng chắn giữa con và người con yêu?"

Cha xứ nhíu mày kêu lên: "Tình yêu xác thịt là đê tiện. Đê tiện và độc ác là những thứ ngoại đạo mà Thượng đế còn để cho lang thang khắp thế gian của Người. Đáng nguyền rủa thay những thần đồng nội trong rừng, đáng nguyền rủa thay những kẻ hát hò ngoài biển! Ta đã nghe thấy chúng ban đêm, chúng đã tìm cách dụ ta rời tràng hạt. Chúng gõ vào cửa sổ, chúng cười. Chúng thì thầm vào tai ta chuyện những thú vui đầy hiểm hoạ của chúng. Chúng đem cám dỗ ra cám dỗ ta, và khi ta muốn cầu nguyện thì chúng trề môi chế giễu. Chúng hư mất rồi, ta bảo con, chúng hư mất rồi. Với chúng chẳng có thiên đường, cũng chẳng có địa ngục, chẳng nơi nào chúng được ca ngợi danh Thượng đế."

Chàng Đánh Cá trẻ kêu lên: "Thưa cha, cha không biết cha đang nói gì. Có lần trong lưới con bắt được con gái của một vị vua. Nàng đẹp hơn sao mai, trắng hơn vầng trăng. Vì thân thể nàng con sẵn lòng đổi linh hồn, vì tình yêu của nàng con sẵn lòng từ bỏ thiên đường. Xin cha nói cho con điều con hỏi, và để con đi cho yên."

Cha xứ kêu lên: "Đi đi! Đi đi! Nhân tình của con đã hư mất, và con sẽ hư mất cùng với nó."

Ông không ban phước cho chàng, mà đuổi chàng ra khỏi cửa.

Chàng Đánh Cá trẻ đi xuống chợ, bước chậm rãi, đầu cúi gằm như người đang có chuyện buồn.

Thấy chàng đến, đám lái buôn bắt đầu thì thầm với nhau. Một người bước ra đón chàng, gọi tên chàng, hỏi: "Anh có gì bán không?"

Chàng đáp: "Tôi bán cho ông linh hồn tôi. Xin ông mua lấy nó, vì tôi chán nó rồi. Linh hồn tôi có ích gì cho tôi? Tôi không thấy được nó. Tôi không chạm được vào nó. Tôi không biết nó."

Nhưng đám lái buôn chế nhạo chàng, nói: "Linh hồn người thì có ích gì cho chúng tao? Nó chẳng đáng một mẩu bạc vụn. Bán thân mày cho chúng tao làm nô lệ đi, chúng tao sẽ cho mày mặc áo nhuộm tía, đeo nhẫn vào ngón tay, cho mày làm kẻ hầu cận được sủng ái của Nữ hoàng vĩ đại. Nhưng đừng nói chuyện linh hồn, vì với chúng tao nó chẳng là gì, chẳng có giá trị gì trong việc buôn bán của chúng tao."

Chàng Đánh Cá trẻ tự nhủ: "Thật lạ lùng thay! Cha xứ bảo linh hồn đáng giá bằng tất cả vàng trên thế gian, còn đám lái buôn lại bảo nó chẳng đáng một mẩu bạc vụn." Rồi chàng rời chợ, đi xuống bờ biển, bắt đầu ngẫm nghĩ xem nên làm gì.

— Hết chương 1 —