Người khách bỏ tiệc

Chương 1: Người khách bỏ tiệc

Bác thợ may quỳ trước vua thành Cát-ga, tự tin kể:

— Tâu bệ hạ, hai hôm trước có một người dân trong thành mời thần tới dự bữa tiệc ông đãi bạn bè vào sáng hôm qua. Thần tới thật sớm, đã có chừng hai mươi người.

Chúng thần chỉ còn đợi chủ nhà, ông có việc ra ngoài. Rồi thấy ông về cùng một chàng trai người xứ khác, ăn mặc chỉnh tề, dáng người đẹp, nhưng đi khập khiễng. Cả bọn đứng dậy, và để nể chủ nhà, chúng thần mời chàng trai ngồi cùng trên trường kỷ. Anh sắp ngồi thì trông thấy một bác thợ cạo trong đám khách, liền giật lùi lại, định bỏ đi. Chủ nhà ngạc nhiên giữ anh lại:

— Anh đi đâu thế? Tôi đưa anh về dự tiệc với bạn tôi cho vui, anh vừa bước vào đã muốn đi là sao?

— Thưa ông, chàng trai đáp, vì trời, xin ông đừng giữ tôi, cho tôi đi. Tôi không thể nhìn cái gã thợ cạo ghê tởm kia mà không rùng mình. Mặt mũi hắn đã khó coi, mà tâm địa hắn còn đen tối và đáng sợ hơn mặt hắn nhiều.

Ai nấy đều sửng sốt trước những lời ấy, bắt đầu nghĩ xấu về bác thợ cạo, dù chưa biết chàng trai nói thế có đúng không. Chúng thần còn nói sẽ không để ngồi chung mâm một người bị tả ghê gớm như vậy. Chủ nhà xin chàng trai cho biết vì sao anh ghét bác thợ cạo.

— Thưa các ông, chàng trai nói, gã thợ cạo khốn kiếp này là kẻ làm tôi què chân, và đã gây ra cho tôi chuyện tàn nhẫn nhất có thể tưởng tượng. Vì thế tôi đã thề bỏ đi khỏi mọi nơi có mặt hắn, không ở cùng một thành phố với hắn. Chính vì vậy tôi bỏ Bát-đa, nơi tôi để hắn lại, và đi đường xa muôn dặm tới lập nghiệp ở thành này giữa xứ Đại Tác-ta, tưởng sẽ không bao giờ gặp lại hắn. Vậy mà trái với mong mỏi, tôi lại gặp hắn ở đây. Thưa các ông, vì thế tôi đành phải bỏ cái vinh dự được vui với các ông. Ngay hôm nay tôi sẽ rời thành, đi trốn ở đâu đó, nếu được, nơi hắn không bao giờ hiện ra trước mắt tôi.

Nói rồi anh định đi, nhưng chủ nhà lại giữ, nài anh ở lại và kể cho mọi người nghe vì sao anh ghét bác thợ cạo. Suốt lúc ấy bác thợ cạo cứ cúi gằm, im lặng. Chúng thần cùng nài với chủ nhà, cuối cùng chàng trai chịu ngồi xuống trường kỷ, quay lưng về phía bác thợ cạo cho khỏi phải nhìn, rồi kể:

Cha tôi ở Bát-đa có địa vị đủ để mong những chức vụ cao nhất, nhưng ông bao giờ cũng thích sống yên ổn hơn mọi vinh hoa. Ông chỉ có mình tôi. Khi ông mất, tôi đã lớn khôn, đủ tuổi tự lo gia tài lớn ông để lại. Tôi không phung phí, mà dùng nó vào những việc khiến ai cũng quý trọng.

Tôi chưa từng say mê ai. Chẳng những không biết yêu, mà, có lẽ nói ra hơi xấu hổ, tôi còn cố tránh gặp đàn bà. Một hôm đang đi ngoài phố, tôi thấy một đoàn đông các bà đi tới. Để khỏi chạm mặt, tôi rẽ vào một ngõ nhỏ ngay trước mặt, ngồi xuống một chiếc ghế dài cạnh một cánh cửa. Trước mặt tôi là một khung cửa sổ có đặt một chậu hoa rất đẹp. Tôi đang ngắm chậu hoa thì cửa sổ mở ra, và một cô gái trẻ hiện ra, đẹp đến lóa mắt. Cô nhìn tôi, rồi vừa tưới chậu hoa bằng bàn tay trắng hơn ngọc, vừa mỉm cười với tôi một nụ cười khiến tôi đem lòng yêu cô bao nhiêu thì trước kia đã ghét đàn bà bấy nhiêu. Tưới hoa xong, ném cho tôi một ánh nhìn làm tim tôi tan nát, cô đóng cửa sổ lại, để tôi ngồi đó rối bời không sao tả nổi.

Tôi hẳn còn ngồi đó lâu nữa nếu không có tiếng ồn ngoài phố làm tôi bừng tỉnh. Đứng dậy quay lại, tôi thấy đó là quan tòa đứng đầu thành, cưỡi la, năm sáu người theo hầu. Ông xuống la trước cửa ngôi nhà có khung cửa sổ ấy, bước vào. Tôi đoán ông là cha cô.

Tôi về nhà, lòng khác hẳn lúc ra đi. Bị cuốn vào một mối tình dữ dội vì chưa từng nếm trải, tôi lên cơn sốt nằm liệt giường, cả nhà lo cuống. Họ hàng thương tôi, hoảng hốt vì tôi ốm đột ngột, chạy tới hỏi mãi vì sao, nhưng tôi nhất định không nói. Tôi im lặng làm họ lo hơn, các thầy thuốc chẳng ai hiểu bệnh tôi, càng chữa bệnh càng nặng.

Họ hàng đã bắt đầu tuyệt vọng thì có một bà già quen biết nghe tin tôi ốm, tới thăm. Bà nhìn tôi chăm chú hồi lâu, xem xét kỹ, rồi chẳng biết bằng cách nào, bà đoán ra bệnh tôi. Bà gọi riêng họ hàng tôi ra, xin cho bà ở một mình với tôi, cho tất cả người hầu ra ngoài.

Mọi người ra hết, bà ngồi xuống đầu giường:

— Con ơi, xưa nay con khăng khăng giấu căn bệnh của mình, nhưng con chẳng cần nói ra đâu. Ta đủ từng trải để biết bí mật ấy, và con sẽ không chối khi ta nói rằng tình yêu làm con ốm. Ta chữa được cho con, miễn là con cho ta biết người con gái có phúc nào đã làm rung động trái tim sắt đá của con. Con có tiếng là không ưa đàn bà, ta cũng biết thế từ lâu. Nhưng điều ta đoán trước rồi cũng tới, và ta mừng có dịp đem tài ra giúp con.

Bà nói vậy rồi ngừng chờ tôi trả lời. Lời bà làm tôi xúc động lắm, nhưng tôi vẫn không dám bày tỏ nỗi lòng, chỉ quay về phía bà thở dài.

— Con xấu hổ không dám nói, hay con không tin ta? bà hỏi. Con nghi lời ta hứa à? Ta có thể kể cho con bao nhiêu chàng trai con quen biết đã khổ như con, và ta đã giúp họ.

Bà nói thêm nhiều nữa, cuối cùng tôi mở lời. Tôi kể bệnh mình, cho bà biết nơi tôi đã thấy người làm tôi ốm, kể hết mọi chi tiết.

— Nếu bà giúp được, tôi nói, cho tôi được gặp người đẹp ấy, được nói với nàng ngọn lửa đang đốt cháy lòng tôi, thì bà cứ tin chắc tôi sẽ đền ơn.

— Con ơi, bà già đáp, ta biết người con nói. Đúng như con đoán, cô là con gái quan tòa đứng đầu thành. Ta không lạ gì con yêu cô, vì cô là người đẹp nhất, dễ thương nhất Bát-đa. Nhưng điều làm ta lo là cô kiêu kỳ lắm, khó gần lắm. Con biết các quan tòa của ta giữ nghiêm thế nào những luật lệ khắt khe giam hãm đàn bà, mà trong nhà họ thì còn giữ nghiêm hơn. Ông quan tòa con thấy đấy, một mình ông còn nghiêm hơn tất cả các quan khác cộng lại. Họ chỉ dạy con gái rằng để đàn ông trông thấy mặt là tội lớn, nên các cô phần nhiều tin chắc như đinh đóng cột, ra đường chỉ nhìn đủ để đi. Ta không nói con gái quan tòa hẳn là như thế, nhưng ta vẫn sợ gặp phía cô cũng khó như phía cha cô. Giá con yêu người khác thì ta đỡ vất vả biết mấy! Nhưng ta sẽ đem hết tài ra. Chỉ có điều phải có thời gian. Con cứ vững lòng, tin ở ta.

Bà già đi rồi, nghĩ tới bao trở ngại bà vừa kể, tôi sợ bà không thành, bệnh càng nặng. Hôm sau bà tới, nhìn mặt bà tôi biết chẳng có tin gì tốt. Quả nhiên bà nói:

— Con ơi, ta đoán không sai. Ta phải vượt qua không chỉ sự canh giữ của người cha. Con yêu một người lòng dạ sắt đá, thích làm cho người say mê mình khổ sở mà không chịu cho họ chút an ủi nào. Cô nghe ta kể nỗi khổ của con thì thích lắm. Nhưng ta vừa mở miệng xin cô cho con được gặp, được nói chuyện, cô đã trừng mắt nhìn ta: "Bà to gan thật, dám đề nghị như thế. Bà còn nói những lời ấy thì đừng bao giờ tới đây nữa."

Con đừng buồn, bà nói tiếp, ta không dễ nản đâu. Miễn con đủ kiên nhẫn, ta mong rồi sẽ thành.

Nói cho gọn, chàng trai kể, người đưa tin tốt bụng ấy còn thử nhiều lần nữa với cô gái kiêu kỳ mà chẳng ăn thua gì. Buồn khổ quá, bệnh tôi nặng tới mức các thầy thuốc bỏ hẳn. Người ta đã coi tôi như kẻ chỉ còn chờ chết, thì bà già tới trả lại cho tôi sự sống.

Bà ghé tai tôi nói khẽ cho không ai nghe:

— Con nghĩ xem nên thưởng gì cho cái tin vui ta mang tới đi.

Lời ấy hiệu nghiệm lạ lùng. Tôi ngồi bật dậy, sung sướng đáp:

— Quà thì bà không lo thiếu. Bà nói gì đi?

— Cậu quý của ta, bà nói, cậu không chết đâu, ta sắp được thấy cậu khỏe mạnh, hài lòng với ta lắm. Hôm qua, thứ hai, ta tới nhà cô gái cậu yêu, gặp lúc cô vui. Ta làm mặt buồn rầu, thở dài thườn thượt, rơi mấy giọt nước mắt. "Bà ơi, cô hỏi, bà làm sao thế? Sao trông bà buồn thế?" "Than ôi, cô gái quý hóa của ta, ta đáp, ta vừa ở nhà cậu trai hôm nọ ta kể với cô. Thế là hết, cậu sắp chết vì cô rồi. Tiếc lắm, mà cô cũng tàn nhẫn lắm." "Tôi chẳng hiểu sao bà lại bảo tôi làm cậu ta chết, cô đáp. Tôi có làm gì đâu?" "Sao lại không? ta nói. Hôm nọ ta chẳng kể với cô cậu ngồi trước cửa sổ đúng lúc cô mở ra tưới chậu hoa sao? Cậu đã thấy cái nhan sắc tuyệt trần mà ngày nào gương của cô cũng soi cho cô thấy. Từ lúc ấy cậu héo hon, bệnh ngày càng nặng, tới giờ đã ra nông nỗi đáng thương như ta kể. Cô còn nhớ hôm trước cô đối xử với ta cay nghiệt thế nào khi ta định kể cô nghe bệnh cậu và xin cô một cách cứu cậu chứ. Ta rời nhà cô về chỗ cậu, cậu nhìn mặt ta là biết ta không mang tin vui, bệnh liền nặng gấp đôi. Giờ cậu sắp chết rồi, mà ta không biết nếu cô có thương thì còn cứu kịp không."

Ta nói với cô như thế, bà già kể. Sợ cậu chết, cô động lòng, ta thấy cô biến sắc. "Bà nói thật không? cô hỏi. Cậu ấy ốm thật chỉ vì tôi ư?" "Ôi, thật quá đi chứ, ta đáp, giá mà không thật thì hay!" "Bà có nghĩ rằng được hy vọng gặp tôi, nói chuyện với tôi, thì cậu ấy qua khỏi không?" "Có lẽ được, ta đáp, cô cho phép thì ta thử phương thuốc ấy." "Thôi được, cô thở dài nói, bà cứ cho cậu ấy hy vọng được gặp tôi. Nhưng đừng mong gì hơn, trừ khi cậu ấy muốn cưới tôi và cha tôi bằng lòng." "Cô tốt bụng quá, ta kêu lên, ta đi báo ngay cho cậu biết cậu sẽ được nói chuyện với cô." "Tôi thấy không lúc nào tiện bằng thứ sáu tới, trong giờ cầu nguyện trưa, cô nói. Cậu ấy cứ rình lúc cha tôi ra khỏi nhà đi lễ, rồi tới ngay trước nhà, nếu đủ sức. Tôi nhìn qua cửa sổ thấy cậu tới sẽ xuống mở cửa. Chúng tôi nói chuyện trong lúc người ta cầu nguyện, rồi cậu về trước khi cha tôi về."

Hôm nay mới thứ ba, bà già nói tiếp, tới thứ sáu cậu còn đủ thì giờ lấy lại sức mà chuẩn bị.

Bà nói tới đâu, bệnh tôi giảm tới đó. Bà nói xong thì tôi khỏi hẳn.

— Bà cầm lấy, tôi nói, đưa bà cả cái túi tiền đầy ắp. Tôi khỏi bệnh là nhờ mình bà. Tiền này tôi thấy đáng hơn tiền tôi đưa mấy ông thầy thuốc chỉ làm tôi khổ suốt cơn ốm.

Bà về rồi, tôi thấy đủ sức đứng dậy. Họ hàng mừng tôi khỏe lại, chúc mừng tôi rồi về nhà.

— Hết chương 1 —