Chú lính chì dũng cảm

Ngày xưa có hai mươi lăm chú lính chì, tất cả là anh em ruột, vì cùng được đúc ra từ một chiếc thìa thiếc cũ. Chú nào cũng vác súng trên vai, mắt nhìn thẳng, mặc áo đỏ quần xanh, trông oai lắm. Tiếng đầu tiên các chú nghe được trên đời, khi nắp hộp vừa mở ra, là tiếng một cậu bé vỗ tay reo lên:

— Lính chì!

Hôm ấy là sinh nhật cậu, và hộp lính chì là quà tặng. Cậu bày các chú lên bàn. Chú nào cũng giống chú nào, chỉ có một chú hơi khác: chú chỉ có một chân, vì chú được đúc sau cùng, thiếc không còn đủ. Vậy mà chú đứng trên một chân vững vàng chẳng kém gì các anh đứng trên hai chân. Và chính chú là người trong truyện này.

Trên bàn còn nhiều đồ chơi khác, nhưng đẹp nhất là một toà lâu đài bằng giấy. Qua những ô cửa sổ nhỏ, có thể nhìn thấy tận trong các gian phòng. Trước lâu đài có những cây con quanh một tấm gương nhỏ giả làm hồ nước, trên hồ có mấy con thiên nga bằng sáp bơi và soi bóng. Mọi thứ đều xinh xắn, nhưng xinh hơn cả là một cô vũ nữ nhỏ đứng ở cửa lâu đài. Cô cũng bằng giấy, mặc váy bằng vải lụa trắng mỏng, vai quàng một dải ruy băng xanh, giữa dải ruy băng gắn một đoá hoa kim tuyến to bằng cả khuôn mặt cô. Cô dang hai tay, một chân giơ thật cao ra sau, cao tới mức chú lính chì chẳng nhìn thấy chân ấy đâu, và tưởng cô cũng chỉ có một chân như mình.

Chú nghĩ: đó là người vợ hợp với mình. Nhưng cô ấy cao sang quá, ở trong lâu đài, còn mình chỉ có cái hộp, mà lại ở chung với hai mươi bốn người. Đó không phải chỗ cho cô ấy. Dù sao mình cũng phải làm quen với cô.

Chú nằm dài sau hộp thuốc lá trên bàn, từ đó chú ngắm được cô vũ nữ, người vẫn đứng trên một chân mà không hề mất thăng bằng.

Đến tối, các chú lính khác được cất vào hộp, cả nhà đi ngủ. Lúc ấy đồ chơi bắt đầu chơi đùa. Chúng chơi thăm nhà, đánh trận, khiêu vũ. Lính chì trong hộp cũng muốn ra chơi, nhưng không nhấc được nắp. Cái kẹp hạt dẻ nhào lộn, cây bút chì vẽ nguệch ngoạc trên bảng. Ồn tới mức con chim hoàng yến tỉnh dậy, cất tiếng hót. Chỉ có hai người không nhúc nhích: chú lính chì và cô vũ nữ. Cô vẫn kiễng chân, tay dang ra. Chú vẫn đứng vững trên một chân, mắt không rời cô một giây.

Đồng hồ điểm mười hai tiếng. Bụp! Nắp hộp thuốc lá bật mở. Bên trong chẳng có thuốc lá, mà là một con quỷ đen nhỏ bằng lò xo, một thứ đồ chơi doạ trẻ con.

— Này lính chì, con quỷ nói, đừng có nhìn những thứ không phải của mày.

Chú lính chì làm như không nghe thấy.

— Được, đợi đến mai rồi biết.

Sáng hôm sau, lũ trẻ dậy, đặt chú lính chì lên bậu cửa sổ. Không biết vì con quỷ, hay vì một cơn gió lùa, cửa sổ bỗng bật mở, chú lính chì lộn cổ từ tầng ba xuống. Chú rơi chúc đầu, chân chổng lên trời, lưỡi lê cắm giữa hai viên đá lát đường.

Cô hầu và cậu bé chạy xuống tìm. Họ suýt nữa giẫm phải chú mà vẫn không thấy. Giá chú kêu lên một tiếng, tôi ở đây, chắc họ đã tìm ra. Nhưng chú nghĩ, đang mặc quân phục mà la ó thì không đúng tư cách người lính.

Trời đổ mưa, mỗi lúc một nặng hạt, thành một trận mưa rào. Mưa tạnh, có hai cậu bé nhà bên đi qua.

— Ơ kìa, một chú lính chì. Cho chú đi thuyền đi.

Hai cậu gấp một chiếc thuyền giấy từ tờ báo cũ, đặt chú lính chì vào giữa, thả xuống rãnh nước bên đường. Thuyền lao đi, hai cậu chạy theo vỗ tay. Trời ơi, sóng trong rãnh mới dữ làm sao, nước chảy xiết làm sao. Thuyền giấy chòng chành, xoay tít, đến nỗi chú lính chì chóng hết cả mặt. Nhưng chú vẫn đứng thẳng, mặt không biến sắc, mắt nhìn thẳng, súng vẫn trên vai.

Bỗng thuyền trôi vào một ống cống dài, tối om như trong hộp đồ chơi.

Chú nghĩ: không biết rồi mình sẽ trôi đến đâu. Phải rồi, đúng là tại con quỷ. Giá mà cô vũ nữ ngồi đây với mình trên thuyền thì tối gấp đôi mình cũng chẳng ngại.

Một con chuột cống to tướng sống trong cống nhảy ra.

— Có giấy thông hành không? Đưa giấy thông hành ra đây.

Chú lính chì không đáp, chỉ nắm chặt khẩu súng. Thuyền vẫn trôi, con chuột đuổi theo, nghiến răng gọi những que củi, cọng rơm:

— Giữ nó lại, giữ nó lại! Nó chưa nộp thuế, chưa trình giấy!

Nhưng dòng nước mỗi lúc một mạnh. Chú lính chì đã thấy ánh sáng ở cuối cống, nhưng chú cũng nghe một tiếng ầm ầm có thể làm kinh hãi cả người can đảm nhất. Ở cuối cống, nước đổ thẳng ra một con kênh lớn. Thuyền giấy lao tới. Chú lính chì vẫn giữ mình thẳng hết mức, không ai có thể nói rằng chú chớp mắt.

Thuyền xoay ba bốn vòng, nước ngập tới mạn. Giấy mỗi lúc một mềm ra. Nước lên tới cổ chú lính chì. Chú nghĩ tới cô vũ nữ nhỏ xinh mà chú sẽ không bao giờ gặp lại nữa, và văng vẳng bên tai chú như có lời ca: tiến lên, tiến lên, hỡi người chiến binh, dù phía trước là cái chết.

Giấy rách, chú lính chì chìm xuống. Đúng lúc ấy một con cá to đớp lấy chú.

Ôi, trong bụng cá mới tối làm sao, còn tối hơn trong ống cống, lại chật chội nữa. Nhưng chú vẫn nằm thẳng, súng trên vai.

Con cá quẫy lung tung, rồi nằm im. Một lúc lâu sau, có một tia sáng loé lên, và có tiếng kêu:

— Lính chì đây này!

Con cá đã bị người ta câu được, đem ra chợ bán, rồi được mua về một gian bếp. Cô hầu mổ cá, thấy chú lính chì. Gian bếp ấy lại chính là gian bếp của ngôi nhà cũ. Cô hầu cầm chú lên phòng khách, mọi người xúm lại xem một chú lính chì vừa đi một chuyến phiêu lưu trong bụng cá. Chú lính chì chẳng lấy thế làm kiêu.

Chú lại được đặt lên chiếc bàn ngày trước. Chú thấy lại lũ trẻ, thấy lại đồ chơi, thấy lại toà lâu đài với cô vũ nữ nhỏ. Cô vẫn đứng trên một chân, chân kia vẫn giơ cao. Cô cũng kiên định như chú. Chú cảm động tới mức suýt nữa thì khóc ra nước mắt thiếc, nhưng làm thế không đúng tư cách. Chú nhìn cô, cô nhìn chú, chẳng ai nói với ai lời nào.

Bỗng một cậu bé nhỏ nhất nhà cầm chú lính chì ném thẳng vào lò sưởi, chẳng có lý do gì cả. Chắc lại là con quỷ trong hộp thuốc lá xúi bẩy.

Chú lính chì đứng giữa ngọn lửa sáng rực. Chú thấy nóng ghê gớm, nhưng không biết đó là cái nóng của lửa hay của tình yêu. Màu áo đỏ đã phai hết. Chú nhìn cô vũ nữ, cô nhìn chú. Chú cảm thấy mình đang tan dần, nhưng vẫn đứng vững, súng trên vai.

Đúng lúc ấy, cánh cửa bật mở, một cơn gió lùa vào cuốn lấy cô vũ nữ. Cô bay như một nàng tiên, bay thẳng vào lò sưởi, tới bên chú lính chì, bùng lên một ngọn lửa rồi không còn nữa. Chú lính chì tan thành một cục thiếc nhỏ.

Hôm sau, khi cô hầu cào tro, cô thấy chú lính chì giờ chỉ còn là một khối thiếc nhỏ hình trái tim. Còn cô vũ nữ thì chỉ còn lại đoá hoa kim tuyến, đen như than.

— Hết —