Chú lừa con

Ngày xưa có một ông vua và một bà hoàng hậu giàu có, muốn gì có nấy, chỉ không có con. Hoàng hậu ngày đêm than thở:

— Ta như một thửa ruộng chẳng mọc nổi cây gì.

Cuối cùng Chúa cũng cho bà được toại nguyện. Nhưng đứa trẻ sinh ra lại chẳng giống con người, mà là một chú lừa con. Thấy vậy, người mẹ càng khóc lóc kêu than, bảo thà không có con còn hơn có một con lừa, rồi bảo đem nó ném xuống nước cho cá ăn. Nhưng nhà vua nói:

— Không. Chúa đã cho thì nó cũng là con trai ta, là người nối dõi của ta. Khi ta mất, nó sẽ ngồi lên ngai vàng, đội vương miện.

Thế là chú lừa con được nuôi nấng, lớn lên, đôi tai cũng mọc cao vút, thẳng tắp. Ngoài cái hình hài ấy, chú có tính vui vẻ, nhảy nhót, chơi đùa, đặc biệt mê âm nhạc. Một hôm chú tìm tới một nhạc sĩ nổi tiếng, nói:

— Thầy dạy cho tôi nghề của thầy, để tôi gảy đàn luýt hay được như thầy.

— Ôi, cậu chủ nhỏ thân mến, người nhạc sĩ đáp, việc ấy khó cho cậu lắm. Ngón của cậu không hợp lắm với đàn, lại to quá. Tôi e dây đàn không chịu nổi đâu.

Chẳng lời thoái thác nào có ích. Chú lừa con muốn gảy đàn, nhất định phải gảy. Chú kiên trì, chăm chỉ, cuối cùng gảy hay chẳng kém gì thầy.

Một hôm, cậu chủ nhỏ trầm ngâm đi dạo, tới bên một cái giếng. Cậu nhìn xuống, thấy trong làn nước trong như gương hình hài con lừa của mình. Cậu buồn quá, bỏ đi khắp thiên hạ, chỉ mang theo một người bạn đồng hành trung thành.

Hai người đi khắp nơi, cuối cùng tới một vương quốc, nơi có một ông vua già trị vì. Ông chỉ có một cô con gái duy nhất, đẹp tuyệt trần. Chú lừa con nói:

— Chúng ta ở lại đây.

Chú gõ cổng, gọi to:

— Có khách ở ngoài này, mở cổng cho khách vào.

Thấy không ai mở, chú ngồi xuống, cầm đàn luýt, lấy hai chân trước gảy lên những khúc nhạc êm ái nhất. Người gác cổng trố mắt ra, chạy vào tâu với nhà vua:

— Ngoài cổng có một chú lừa con ngồi gảy đàn luýt hay như một bậc thầy.

— Vậy cho người nhạc công ấy vào đây, nhà vua bảo.

Nhưng khi một chú lừa con bước vào, ai nấy đều phá lên cười người nhạc công. Rồi người ta định cho chú xuống ngồi ăn với đám gia nhân. Chú phật ý, nói:

— Ta chẳng phải lừa tầm thường trong chuồng. Ta là lừa quý tộc.

Người ta bảo:

— Nếu thế thì ngồi với quân lính.

— Không, chú nói. Ta muốn ngồi cạnh nhà vua.

Nhà vua cười, vui vẻ nói:

— Được, cứ như ý ngươi, lừa con ạ. Lại đây ngồi với ta.

Rồi vua hỏi:

— Lừa con này, ngươi thấy con gái ta thế nào?

Chú lừa con quay đầu về phía nàng, ngắm nàng, gật gù, rồi nói:

— Đẹp vô cùng. Nàng đẹp như chưa ai tôi từng gặp.

— Vậy ngươi được ngồi cạnh nàng, nhà vua nói.

— Thế thì đúng ý tôi quá, chú lừa con nói.

Chú ngồi xuống cạnh nàng, ăn uống, cư xử lịch sự, gọn gàng sạch sẽ.

Con vật nhỏ cao quý ấy ở lại triều đình nhà vua được một thời gian khá lâu thì nghĩ: “Ở đây thì được gì, mình phải về nhà thôi.” Chú buồn rầu cúi đầu, tới trước mặt nhà vua xin từ biệt. Nhưng nhà vua đã quý chú, bảo:

— Lừa con, ngươi sao thế? Mặt ngươi chua như vại giấm. Ở lại với ta, ngươi muốn gì ta cũng cho. Ngươi muốn vàng không?

— Không ạ, chú lừa con lắc đầu.

— Ngươi muốn của quý, trang sức không?

— Không ạ.

— Ngươi muốn nửa vương quốc của ta không?

— Ôi, không ạ.

Nhà vua nói:

— Giá mà ta biết cái gì làm ngươi vui. Ngươi có muốn lấy cô con gái xinh đẹp của ta làm vợ không?

— Ôi, có ạ, chú lừa con nói, nàng thì tôi muốn lắm.

Chú bỗng vui hẳn lên, hớn hở, vì đó chính là điều chú hằng ao ước. Thế là một đám cưới lớn, lộng lẫy được tổ chức.

Tối đến, khi cô dâu chú rể được đưa vào phòng ngủ, nhà vua muốn biết chú lừa con có cư xử nhã nhặn tử tế không, bèn sai một người hầu nấp sẵn trong phòng.

Khi hai người đã vào trong, chú rể cài then cửa, nhìn quanh. Tin chắc chỉ còn hai người, chàng bỗng cởi bỏ bộ da lừa, hiện ra là một chàng trai trẻ đẹp đẽ dòng dõi vua chúa.

— Giờ thì em thấy anh là ai rồi đấy, chàng nói, và thấy anh cũng chẳng phải không xứng với em.

Cô dâu mừng rỡ, hôn chàng, yêu chàng hết lòng. Nhưng sáng ra, chàng nhảy dậy, khoác lại bộ da thú, chẳng ai có thể ngờ bên trong là người thế nào.

Chẳng bao lâu ông vua già đi tới.

— Ô kìa, vua kêu lên, chú lừa con dậy sớm thế. Rồi vua quay sang con gái: Chắc con buồn lắm vì không lấy được một người tử tế làm chồng?

— Ôi không, cha ơi. Con yêu chàng như yêu người đẹp nhất trần đời, con muốn sống với chàng suốt đời.

Nhà vua lấy làm lạ. Nhưng người hầu nấp trong phòng tới tâu lại mọi chuyện. Nhà vua nói:

— Chẳng đời nào có chuyện ấy.

— Vậy đêm nay bệ hạ tự thức mà xem, sẽ thấy tận mắt. Mà bệ hạ biết không, bệ hạ cứ lấy bộ da ấy đi, ném vào lửa, thế là chàng phải hiện nguyên hình.

— Lời khuyên hay đấy, nhà vua nói.

Tối đến, khi hai người đã ngủ, vua lẻn vào. Tới bên giường, dưới ánh trăng, vua thấy một chàng trai đẹp đẽ đang nằm nghỉ, bộ da lừa đã cởi ra nằm dưới đất. Vua cầm lấy bộ da, cho đốt một đống lửa lớn bên ngoài, ném bộ da vào, tự mình đứng canh tới khi nó cháy thành tro. Vì muốn xem người mất da sẽ làm gì, vua thức suốt đêm, lắng nghe.

Chàng trai ngủ một giấc thật đẫy, tới khi ánh sáng ban mai vừa ló thì dậy, định mặc bộ da lừa vào, nhưng tìm chẳng thấy đâu. Chàng hoảng hốt, buồn rầu lo sợ nói:

— Giờ mình phải tìm đường trốn đi thôi.

Nhưng chàng vừa bước ra thì nhà vua đã đứng đó, bảo:

— Con trai ta, đi đâu vội vàng thế, con định làm gì? Ở lại đây. Con là một chàng trai đẹp đẽ thế này, con không được rời xa ta nữa. Giờ ta cho con nửa vương quốc, khi ta chết, con sẽ được cả.

— Vậy con mong khởi đầu tốt đẹp này sẽ có kết thúc tốt đẹp, chàng trai nói. Con ở lại với cha.

Ông vua già cho chàng nửa vương quốc. Một năm sau ông qua đời, chàng được cả vương quốc. Rồi khi cha chàng mất, chàng lại có thêm một vương quốc nữa, và sống trong vinh hoa rực rỡ.

— Hết —