Phần một: Lời hứa dưới gốc cây cam

Chương 1: Phần một: Lời hứa dưới gốc cây cam

Ngày xửa ngày xưa, có một bà hoàng hậu từng sinh rất nhiều con, nhưng trong bấy nhiêu đứa chỉ còn lại một cô con gái. Có điều cô bé ấy đáng giá ít ra bằng cả nghìn đứa.

Từ khi nhà vua, cha cô, qua đời, mẹ cô chẳng còn gì trên đời yêu quý bằng nàng công chúa nhỏ này. Bà sợ mất con tới mức chiều con hư hẳn, chẳng bao giờ chịu sửa cho con một tật xấu nào. Kết cục là cô bé xinh đẹp hết mực, lại sẽ đội vương miện ngày sau, lớn lên thành kẻ kiêu căng, say mê nhan sắc của mình đến mức khinh hết thảy mọi người trên đời.

Còn hoàng hậu, bằng những cái vuốt ve, những lời tâng bốc, lại càng làm cô tin rằng chẳng có gì là quá tốt đối với mình. Cô hầu như lúc nào cũng mặc những bộ áo đẹp nhất, khi thì hoá trang thành tiên, khi thì làm nữ hoàng đi săn, còn các bà các cô trong triều thì ăn mặc như những nàng tiên rừng theo sau.

Để cô càng thêm kiêu kỳ, hoàng hậu sai những hoạ sĩ tài ba nhất vẽ chân dung cô, gửi tới mấy ông vua láng giềng thân thiết với bà.

Thấy bức chân dung, ông vua nào cũng phải lòng công chúa, nhưng mỗi người một kiểu. Một người ngã bệnh, một người hoá điên, còn vài người may mắn nhất thì lên đường đi gặp nàng ngay. Nhưng những vị vua tội nghiệp ấy vừa trông thấy nàng đã mê mẩn, chỉ còn biết phục tùng nàng.

Chưa bao giờ có một triều đình vui nhộn đến thế. Hai mươi ông vua dễ mến làm đủ mọi cách nghĩ ra được để lấy lòng nàng. Tốn không biết bao nhiêu tiền cho một buổi tiệc vui, họ đã tự cho là may lắm nếu được công chúa khen một câu: "Đẹp đấy."

Bao nhiêu sự ngưỡng mộ ấy làm hoàng hậu khoái chí vô cùng. Chẳng ngày nào bà không nhận được bảy tám nghìn bài thơ tình, chừng ấy bài thơ sầu, bài ca, bài hát, do mọi nhà thơ trên đời gửi tới. Mọi áng văn, mọi bài thơ viết hồi ấy đều nói về Bê-li-xi-ma, tên công chúa là thế. Mọi đống lửa mừng người ta đốt hồi ấy đều đốt bằng những bài thơ ấy, chúng nổ lép bép, toé lửa còn đẹp hơn mọi thứ củi khác.

Bê-li-xi-ma đã mười lăm tuổi. Hoàng tử nào cũng muốn cưới nàng, nhưng chẳng ai dám nói ra. Làm sao dám, khi họ biết dù ai trong số họ có liều mạng năm sáu lần một ngày để nàng vui, nàng cũng coi là chuyện vặt, chẳng bận tâm chút nào? Các bạn hình dung được những người yêu nàng thấy nàng sắt đá đến mức nào. Còn hoàng hậu, mong thấy con lấy chồng, chẳng biết thuyết phục thế nào cho con nghĩ tới chuyện ấy một cách nghiêm túc.

"Bê-li-xi-ma," bà nói, "mẹ mong con đừng kiêu kỳ thế nữa. Sao con lại khinh tất cả những ông vua dễ mến ấy? Mẹ muốn con lấy một người trong số họ, mà con chẳng chịu chiều lòng mẹ."

"Con đang sung sướng thế này," Bê-li-xi-ma đáp, "xin mẹ để con yên. Con chẳng muốn để ý tới ai cả."

"Nhưng lấy bất kỳ hoàng tử nào trong số ấy con cũng sẽ hạnh phúc," hoàng hậu nói, "và mẹ sẽ giận lắm nếu con đem lòng yêu một kẻ không xứng với con."

Nhưng công chúa đánh giá mình cao tới mức không thấy ai trong số người yêu mình đủ thông minh, đủ đẹp trai cho mình. Còn mẹ nàng, bắt đầu giận thật sự vì con nhất quyết không chịu lấy chồng, đâm ra hối hận vì đã để con muốn gì được nấy quá nhiều.

Cuối cùng, chẳng biết làm gì khác, bà quyết đi hỏi ý một mụ phù thuỷ tên là Bà Tiên Sa Mạc. Việc này khó lắm, vì bà ta được mấy con sư tử khủng khiếp canh giữ. Nhưng may sao từ lâu hoàng hậu đã nghe nói ai muốn đi qua bầy sư tử ấy cho yên ổn thì phải ném cho chúng một cái bánh làm bằng bột kê, đường phèn và trứng cá sấu. Hoàng hậu tự tay làm bánh, bỏ vào một cái giỏ nhỏ, rồi lên đường đi tìm bà tiên.

Nhưng vốn không quen đi bộ xa, chẳng mấy chốc bà đã thấy mỏi, ngồi xuống gốc một cái cây nghỉ, rồi ngủ thiếp đi lúc nào không biết. Khi tỉnh dậy, bà hoảng hốt thấy giỏ trống trơn. Bánh mất sạch! Mà tệ hơn, đúng lúc ấy bà nghe tiếng bầy sư tử gầm, chúng đã biết bà ở gần đây, đang kéo tới tìm.

"Ta biết làm sao bây giờ?" bà kêu lên. "Ta sẽ bị ăn thịt mất."

Sợ quá không chạy nổi bước nào, bà bật khóc, tựa vào cái cây mình vừa ngủ dưới gốc.

Đúng lúc ấy bà nghe có ai nói: "Hừm, hừm!"

Bà nhìn khắp xung quanh, rồi ngước lên cây, thấy một người đàn ông nhỏ xíu đang ăn cam.

"Ôi, hoàng hậu," hắn nói, "tôi biết bà rõ lắm, tôi biết bà sợ bầy sư tử thế nào. Mà bà sợ cũng phải thôi, vì chúng đã ăn thịt bao nhiêu người rồi. Mà bà còn mong gì nữa, khi chẳng có cái bánh nào cho chúng?"

"Ta đành phải chịu chết thôi," hoàng hậu tội nghiệp nói. "Than ôi! Giá con gái yêu của ta đã lấy chồng thì ta cũng chẳng tiếc lắm."

"Ồ! Bà có con gái à," Chú Lùn Vàng kêu lên. Người ta gọi hắn thế vì hắn đúng là một chú lùn, mặt lại vàng khè, mà lại sống trong cây cam. "Nghe thế tôi mừng thật đấy, vì tôi đang đi khắp thế gian tìm vợ. Giờ, nếu bà hứa gả nó cho tôi, thì chẳng con sư tử, con hổ, con gấu nào động được tới bà."

Hoàng hậu nhìn hắn, và sợ cái mặt nhỏ xấu xí của hắn chẳng kém gì sợ bầy sư tử lúc nãy, đến nỗi không thốt nổi một lời.

"Sao! Bà còn ngần ngừ à, thưa bà," chú lùn kêu lên. "Hẳn bà thích bị ăn sống lắm."

Hắn vừa nói, hoàng hậu đã thấy bầy sư tử đang chạy xuống một ngọn đồi về phía họ.

Con nào cũng có hai đầu, tám chân, bốn hàm răng, da cứng như mai rùa, đỏ chót.

Trước cảnh khủng khiếp ấy, hoàng hậu tội nghiệp run như con chim câu thấy chim cắt, kêu to hết cỡ:

"Ôi! Ông lùn thân mến, Bê-li-xi-ma sẽ lấy ông."

"Ồ, thế à!" hắn khinh khỉnh nói. "Bê-li-xi-ma cũng xinh đấy, nhưng tôi chẳng đặc biệt muốn lấy nó. Bà cứ giữ nó lại."

"Ôi, thưa ngài cao quý," hoàng hậu cuống quýt nói, "xin ngài đừng từ chối nó. Nó là nàng công chúa dễ thương nhất thế gian."

"Thôi được," hắn đáp, "vì lòng thương tôi nhận nó vậy. Nhưng nhớ cho kỹ, đừng quên nó là của tôi."

Hắn vừa nói thì một cánh cửa nhỏ trên thân cây cam mở ra. Hoàng hậu lao vào, vừa kịp, và cánh cửa đóng sầm lại ngay trước mặt bầy sư tử.

Hoàng hậu bối rối đến nỗi lúc đầu không để ý trong cây cam còn một cánh cửa nhỏ nữa. Nhưng rồi nó mở ra, và bà thấy mình đứng giữa một bãi đầy cây kế gai với cây tầm ma. Quanh bãi là một con mương lầy lội, xa hơn chút có một túp lều tranh nhỏ xíu. Từ trong lều Chú Lùn Vàng bước ra, vẻ rất nghênh ngang. Hắn đi guốc gỗ, mặc một chiếc áo khoác nhỏ màu vàng. Vì hắn trọc đầu, tai lại dài thượt, nên trông hắn thật là một sinh vật bé nhỏ gớm guốc.

"Tôi rất mừng," hắn nói với hoàng hậu, "vì bà sắp làm mẹ vợ tôi, nên bà được xem căn nhà nhỏ nơi Bê-li-xi-ma của bà sẽ sống cùng tôi. Có đám kế gai với tầm ma này, nó nuôi được một con lừa để cưỡi bất cứ khi nào nó muốn. Dưới mái nhà đơn sơ này chẳng mưa nắng nào làm hại được nó. Nó sẽ uống nước con suối này, ăn ếch, mà ếch quanh đây béo lắm. Rồi nó sẽ có tôi lúc nào cũng ở bên, đẹp trai, dễ mến, vui vẻ như bà thấy đấy. Vì nếu cái bóng của nó mà theo sát nó hơn tôi thì tôi mới lạ."

Hoàng hậu bất hạnh chợt thấy hết con gái mình sẽ sống khổ sở thế nào với chú lùn này, không chịu nổi ý nghĩ ấy, ngã vật ra bất tỉnh chẳng nói được lời nào.

Khi tỉnh lại, bà hết sức ngạc nhiên thấy mình đang nằm trên giường của chính mình ở nhà, mà lại còn đội một chiếc mũ ngủ bằng ren đẹp nhất bà từng thấy trong đời. Lúc đầu bà nghĩ mọi chuyện, bầy sư tử khủng khiếp, lời hứa gả Bê-li-xi-ma cho Chú Lùn Vàng, hẳn chỉ là một giấc mơ. Nhưng chiếc mũ mới với dải ruy băng và đường ren đẹp đẽ kia nhắc bà rằng tất cả đều là thật. Điều ấy làm bà khổ sở tới mức nghĩ tới là không ăn, không uống, không ngủ được.

Công chúa, dù bướng bỉnh, vẫn thật lòng thương mẹ hết mực. Thấy mẹ buồn rầu như thế, nàng đau lòng lắm, cứ hỏi mẹ có chuyện gì. Nhưng hoàng hậu không muốn con biết sự thật, chỉ bảo mình ốm, hoặc một ông vua láng giềng đang doạ đánh nhau. Bê-li-xi-ma biết thừa có điều gì đó đang bị giấu, và chẳng lý do nào trong hai lý do ấy là nguyên do thật khiến mẹ lo lắng. Thế là nàng quyết đi hỏi ý Bà Tiên Sa Mạc về chuyện ấy, nhất là vì nàng thường nghe nói bà ta khôn ngoan lắm. Nàng nghĩ tiện thể sẽ hỏi luôn bà xem có nên lấy chồng hay không.

Thế là nàng cẩn thận làm loại bánh đúng cách để dỗ bầy sư tử, rồi một tối nọ lên phòng rất sớm, giả vờ đi ngủ. Nhưng thay vì thế, nàng quấn mình trong một tấm khăn voan trắng dài, đi xuống một cầu thang bí mật, rồi một mình lên đường tìm mụ phù thuỷ.

Nhưng khi tới đúng cây cam định mệnh ấy, thấy cây trĩu hoa trĩu quả, nàng dừng lại, bắt đầu hái mấy quả cam, rồi đặt giỏ xuống, ngồi ăn. Nhưng khi tới lúc phải đi tiếp thì cái giỏ đã biến mất. Nàng tìm khắp nơi mà chẳng thấy dấu vết. Càng tìm nàng càng sợ, cuối cùng bật khóc. Rồi bỗng nàng thấy Chú Lùn Vàng đứng trước mặt.

"Em sao thế, cô bé xinh đẹp?" hắn hỏi. "Em khóc vì chuyện gì?"

"Than ôi!" nàng đáp. "Ta khóc là phải, vì ta đã đánh mất giỏ bánh giúp ta tới được hang của Bà Tiên Sa Mạc cho yên ổn."

"Thế em tìm bà ta làm gì, cô bé xinh đẹp?" con quái vật nhỏ hỏi. "Vì tôi là bạn bà ta, mà nói cho đúng thì tôi cũng tài giỏi chẳng kém bà ta."

"Hoàng hậu mẹ ta," công chúa đáp, "dạo này buồn rầu tới mức ta sợ bà sẽ chết. Ta sợ chính ta là nguyên do, vì mẹ rất muốn ta lấy chồng, mà nói thật với ông, tới giờ ta chưa thấy ai xứng làm chồng mình. Vì tất cả những lẽ ấy, ta muốn tới hỏi bà tiên."

"Công chúa đừng nhọc lòng thêm nữa," chú lùn đáp. "Những gì công chúa muốn biết, tôi nói còn hay hơn bà ta. Hoàng hậu mẹ công chúa đã hứa gả công chúa cho..."

"Hứa gả ta!" công chúa ngắt lời. "Ồ không! Ta chắc là không. Nếu thế mẹ đã nói với ta rồi. Chuyện này can hệ tới ta quá, mẹ không thể hứa gì mà không có ta ưng thuận. Hẳn ông nhầm rồi."

"Công chúa xinh đẹp," chú lùn bỗng kêu lên, quỳ sụp trước mặt nàng, "tôi dám chắc công chúa sẽ không phật lòng với lựa chọn của mẹ, khi tôi nói rằng chính tôi là người được bà hứa cho cái hạnh phúc được cưới công chúa."

"Ông!" Bê-li-xi-ma kêu lên, lùi lại. "Mẹ ta muốn ta lấy ông! Sao ông lại ngốc tới mức nghĩ ra chuyện ấy?"

"Ồ! Tôi cũng chẳng ham hố gì cái vinh dự ấy," chú lùn giận dữ kêu lên. "Nhưng bầy sư tử đang tới kia kìa. Chúng sẽ ăn công chúa trong ba miếng, thế là hết đời công chúa cùng lòng kiêu ngạo của công chúa."

Quả thật, đúng lúc ấy công chúa tội nghiệp nghe tiếng chúng gào rú khủng khiếp mỗi lúc một gần.

"Ta biết làm sao đây?" nàng kêu lên. "Những ngày hạnh phúc của ta phải kết thúc thế này sao?"

Chú lùn độc địa nhìn nàng, bắt đầu cười hằn học.

"Ít ra," hắn nói, "công chúa cũng được mãn nguyện là chết mà chưa phải lấy chồng. Một nàng công chúa xinh đẹp như công chúa hẳn thà chết còn hơn làm vợ một chú lùn tầm thường như tôi."

"Ôi, đừng giận ta," công chúa kêu lên, chắp tay lại. "Ta thà lấy hết mọi chú lùn trên đời còn hơn chết một cách khủng khiếp thế này."

"Công chúa hãy nhìn kỹ tôi trước khi hứa," hắn nói. "Tôi không muốn công chúa hứa vội đâu."

"Ôi!" nàng kêu lên. "Bầy sư tử tới rồi. Ta nhìn ông đủ rồi. Ta sợ quá. Cứu ta ngay đi, không ta chết vì sợ mất."

Quả thật nàng vừa nói đã ngã xuống bất tỉnh. Khi tỉnh lại, nàng thấy mình đang nằm trên chiếc giường nhỏ của mình ở nhà. Về được tới đó bằng cách nào nàng chẳng biết, nhưng người nàng mặc toàn ren với ruy băng đẹp nhất, và trên ngón tay nàng có một chiếc nhẫn nhỏ làm bằng một sợi tóc đỏ. Nó bó chặt tới mức nàng cố thế nào cũng không tháo ra được.

Thấy những thứ ấy, nhớ lại chuyện đã xảy ra, công chúa cũng rơi vào nỗi buồn sâu thẳm, khiến cả triều đình ngạc nhiên lo lắng, mà lo nhất là hoàng hậu. Bà hỏi Bê-li-xi-ma cả trăm lần xem con có chuyện gì không, nhưng lần nào nàng cũng bảo chẳng có gì.

Cuối cùng các quan đầu triều, nóng lòng muốn thấy công chúa lấy chồng, cho người tới xin hoàng hậu chọn chồng cho nàng càng sớm càng tốt. Bà đáp rằng chẳng gì làm bà vui hơn, nhưng con gái bà có vẻ không muốn lấy chồng, và bà khuyên họ tự tới nói chuyện với công chúa. Họ đi ngay.

Nhưng từ sau chuyện gặp Chú Lùn Vàng, Bê-li-xi-ma đã bớt kiêu kỳ nhiều. Nàng nghĩ chẳng có cách nào thoát khỏi con quái vật nhỏ ấy hay hơn là lấy một ông vua hùng mạnh. Vì thế nàng đáp lại lời thỉnh cầu của họ dễ chịu hơn nhiều so với họ mong, nói rằng dù nàng đang sung sướng như bây giờ, nhưng để chiều lòng họ, nàng bằng lòng lấy Vua Mỏ Vàng.

Đó là một vị vua rất đẹp trai, rất hùng mạnh, đã yêu công chúa từ nhiều năm, nhưng chưa bao giờ nghĩ nàng sẽ để ý tới mình. Các bạn dễ hình dung được ông mừng rỡ thế nào khi nghe tin, và các ông vua khác tức tối thế nào vì mất mãi hy vọng cưới được công chúa. Nhưng nói cho cùng, Bê-li-xi-ma đâu thể lấy cả hai mươi ông vua. Thật ra chọn một người thôi nàng cũng đã thấy khó lắm rồi, vì lòng kiêu căng khiến nàng tin rằng trên đời chẳng ai xứng với mình.

— Hết chương 1 —