Chuyện nàng Ô-ca-mê

Ô-ca-mê, con gái ông Gôn-yê-môn giàu có ở làng Na-gô-si, xứ Tô-sa, thương chồng mình là Ha-chi-yê-môn hết mực. Nàng hai mươi hai tuổi, Ha-chi-yê-môn hai mươi lăm. Nàng thương chồng đến nỗi người ta tưởng nàng hay ghen. Nhưng chàng chưa bao giờ cho nàng một cớ gì để ghen cả. Và chắc chắn một điều, giữa hai người chưa từng có một lời nặng nhẹ.

Khổ nỗi Ô-ca-mê vốn yếu người. Lấy chồng chưa được hai năm, nàng mắc phải một chứng bệnh hồi ấy đang lan khắp xứ Tô-sa, thầy thuốc giỏi nhất cũng không chữa được. Ai mắc bệnh này thì không ăn không uống được, lúc nào cũng mê mệt, rã rời, đầu óc toàn những ý nghĩ kỳ quặc. Dù được chăm sóc không rời, Ô-ca-mê mỗi ngày một yếu đi, cho tới khi chính nàng cũng thấy rõ là mình sắp chết. Nàng bèn gọi chồng lại, nói:

"Em không biết nói sao cho hết, anh đã tốt với em thế nào trong suốt trận ốm khổ sở này. Chắc chẳng có ai tử tế hơn anh được nữa. Nhưng chính vì thế mà giờ phải xa anh, em càng thấy khó lòng. Anh nghĩ mà xem! Em còn chưa tới hai mươi lăm tuổi, em có người chồng tốt nhất trên đời, vậy mà em phải chết!

Ồ không, không! Anh đừng nói với em chuyện hy vọng nữa, vô ích thôi. Những ông thầy thuốc Tàu giỏi nhất cũng đã chịu rồi. Em vẫn tưởng mình còn sống được vài tháng nữa. Nhưng sáng nay soi gương, nhìn mặt mình, em biết là em phải chết hôm nay, phải, ngay hôm nay. Và có một điều em muốn xin anh làm cho em, nếu anh muốn em được chết thật thanh thản."

"Em cứ nói đi," Ha-chi-yê-môn đáp. "Nếu việc ấy trong sức anh, anh sẽ vui lòng làm ngay."

"Không, không, anh sẽ không vui lòng đâu," nàng nói. "Anh còn trẻ quá! Khó lắm, khó lắm, ngay cả việc mở miệng xin anh điều ấy cũng khó. Vậy mà mong muốn ấy cứ như ngọn lửa cháy trong ngực em. Em phải nói ra trước khi chết.

Anh yêu ơi, anh biết đấy, sớm hay muộn, sau khi em chết, người ta sẽ muốn anh lấy vợ khác. Anh có hứa với em được không, anh hứa với em là sẽ không lấy ai nữa, được không anh?"

"Chỉ thế thôi à!" Ha-chi-yê-môn kêu lên. "Trời, nếu em chỉ muốn xin có thế, thì dễ lắm. Anh hứa với em, bằng cả tấm lòng, rằng sẽ không bao giờ có ai thay được chỗ của em."

"Ôi, em mừng quá!" Ô-ca-mê kêu lên, nhổm nửa người dậy trên chiếu. "Anh làm em sung sướng biết bao!"

Rồi nàng ngã vật xuống, tắt thở.

Từ khi Ô-ca-mê mất, sức khoẻ Ha-chi-yê-môn như sa sút hẳn. Lúc đầu, người ta cho là chàng gầy rộc đi vì buồn thương, lẽ thường thôi, và dân làng chỉ bảo nhau: "Chàng thương vợ biết chừng nào!" Nhưng tháng nối tháng, chàng mỗi lúc một xanh xao, một yếu ớt, rồi gầy guộc, hốc hác đến mức trông giống ma hơn giống người. Bấy giờ người ta mới bắt đầu ngờ rằng chỉ riêng nỗi buồn thì không thể khiến một người còn trẻ như thế suy kiệt nhanh đến vậy.

Thầy thuốc bảo Ha-chi-yê-môn không mắc chứng bệnh nào họ biết. Họ không giải thích nổi tình trạng của chàng, chỉ đoán có lẽ chàng đang mang một nỗi khổ tâm gì đó rất khác thường. Cha mẹ Ha-chi-yê-môn gặng hỏi mãi cũng vô ích. Chàng bảo chàng chẳng có nỗi buồn nào ngoài nỗi buồn mà cha mẹ đã biết. Cha mẹ khuyên chàng tục huyền, nhưng chàng một mực nói không gì có thể khiến chàng phụ lời hứa với người đã khuất.

Sau đó, ngày qua ngày, Ha-chi-yê-môn yếu đi trông thấy, cả nhà đã tuyệt vọng không mong chàng sống nổi. Nhưng một hôm, bà mẹ, vốn tin chắc con trai đang giấu mình điều gì, khẩn khoản van nài chàng nói ra nguyên do thật, và khóc lóc thảm thiết trước mặt chàng, đến nỗi chàng không cưỡng nổi.

"Mẹ ơi," chàng nói, "chuyện này khó nói lắm, nói với mẹ hay với ai cũng khó. Mà có lẽ con kể hết rồi, mẹ cũng chẳng tin được. Nhưng sự thật là Ô-ca-mê không được yên nghỉ ở thế giới bên kia. Bao nhiêu lễ cầu siêu làm cho nàng đều vô ích cả. Có lẽ nàng sẽ không bao giờ yên nghỉ, trừ phi con đi cùng nàng trên con đường dài tăm tối ấy.

Vì đêm nào nàng cũng về, nằm xuống bên con. Từ hôm đưa đám tới nay, đêm nào nàng cũng về. Có lúc con còn ngờ không biết nàng chết thật chưa, vì dáng vẻ, cử chỉ của nàng y hệt như hồi còn sống, chỉ khác là nàng chỉ thì thầm với con thôi. Và lần nào nàng cũng dặn con không được kể với ai là nàng về.

Có lẽ nàng muốn con chết. Riêng phần con, con cũng chẳng thiết sống làm gì. Nhưng đúng như mẹ nói, thân này thật ra là của cha mẹ, bổn phận đầu tiên của con là với cha mẹ. Nên giờ con nói hết sự thật với mẹ đây. Phải, đêm nào nàng cũng tới, đúng lúc con sắp thiếp đi, và nàng ở lại tới sáng. Vừa nghe tiếng chuông chùa là nàng đi."

Nghe xong những lời ấy, mẹ Ha-chi-yê-môn kinh hãi vô cùng. Bà vội vã tới ngay ngôi chùa trong làng, kể với sư trụ trì tất cả những gì con trai vừa thú nhận, và xin sư giúp trừ tà. Sư đã già, từng trải nhiều, nghe kể không chút ngạc nhiên, rồi nói:

"Đây không phải lần đầu tôi biết có chuyện như thế. Tôi nghĩ tôi có thể cứu được con trai bà. Nhưng cậu ấy đang nguy lắm. Tôi đã thấy bóng tử thần trên mặt cậu ấy rồi. Chỉ cần Ô-ca-mê về thêm một lần nữa thôi, cậu ấy sẽ không bao giờ còn thấy mặt trời mọc. Có làm gì cho cậu ấy thì phải làm ngay. Bà đừng nói gì với con trai cả. Hãy gọi người hai họ tới đông đủ càng sớm càng tốt, bảo họ tới chùa ngay. Vì con trai bà, phải mở mộ Ô-ca-mê ra."

Họ hàng hai bên kéo tới chùa. Được mọi người bằng lòng cho mở mộ, nhà sư dẫn đường ra nghĩa trang. Theo lời sư chỉ bảo, người ta dời bia mộ Ô-ca-mê, đào mộ lên, nhấc cỗ quan tài ra. Khi nắp quan tài vừa mở, ai nấy đều sửng sốt. Vì Ô-ca-mê ngồi đó trước mặt họ, theo lệ người Nhật đặt người chết ngồi trong cỗ áo quan vuông, môi nở một nụ cười, xinh tươi y như hồi chưa ốm, không có một dấu hiệu nào của cái chết.

Nhưng khi nhà sư bảo mấy người phụ việc nhấc người chết ra khỏi quan tài, thì nỗi sững sờ biến thành nỗi sợ. Vì cái xác sờ vào còn ấm như người sống, chân tay vẫn mềm mại như lúc sinh thời, dù đã ngồi co trong quan tài lâu đến thế.

Người ta khiêng xác vào nhà quàn của chùa. Ở đó, nhà sư cầm bút lông viết lên trán, lên ngực, lên chân tay người chết những chữ Phạn của mấy câu chú thiêng. Rồi sư làm một lễ thí thực cầu siêu cho vong hồn Ô-ca-mê, xong mới cho đem xác nàng trả về lòng đất.

Từ đó nàng không bao giờ về thăm chồng nữa. Ha-chi-yê-môn dần dần hồi lại sức khoẻ. Nhưng chàng có giữ trọn lời hứa mãi mãi hay không, thì người kể chuyện Nhật Bản không nói.

— Hết —