Cô bé bán diêm

Lạnh khủng khiếp. Tuyết lất phất, chiều sập tối rất nhanh. Hôm ấy là ngày cuối năm. Giữa cái lạnh và cái tối ấy, một cô bé con nghèo khó đi trên phố, đầu không mũ, chân không giày.

Lúc ra khỏi nhà, em có đi một đôi dép lê. Nhưng đôi dép ấy là của mẹ em, to quá, rộng quá. Lúc chạy băng qua đường để tránh hai cỗ xe ngựa phóng như bay, em đánh rơi mất. Một chiếc tìm không thấy, chiếc kia bị một thằng bé nhặt được chạy mất, nó bảo để dành làm nôi khi nào nó có con. Thế là cô bé phải đi chân trần, hai bàn chân nhỏ đỏ ửng lên rồi tím bầm vì lạnh.

Trong chiếc tạp dề cũ, em đựng một mớ diêm, tay cầm một bao. Suốt cả ngày chẳng ai mua của em lấy một que, chẳng ai cho em lấy một đồng xu. Em vừa đói vừa rét, lê bước trên phố, trông thật tội. Những bông tuyết rơi trên mái tóc dài vàng óng của em, mái tóc xoăn thành từng lọn rủ xuống gáy rất đẹp, nhưng em chẳng nghĩ gì tới điều đó.

Ô cửa nào cũng hắt ánh đèn ra phố, ngoài đường thoang thoảng mùi ngỗng quay. Phải rồi, hôm nay là tối cuối năm. Trong đầu em chỉ còn mỗi ý nghĩ ấy.

Em ngồi thu mình trong một góc tường, giữa hai ngôi nhà, một cái nhô ra đường hơn cái kia. Em co chân lại, nhưng mỗi lúc em càng thấy rét hơn. Em không dám về nhà. Em chưa bán được que diêm nào, chưa ai cho em đồng nào, về nhà thế nào cũng bị cha đánh. Mà ở nhà cũng lạnh. Nhà em ở sát mái, gió rít qua những khe hở dù cha đã nhét giẻ rách và rơm vào những chỗ nứt to nhất.

Hai bàn tay em đã gần như cứng đờ. Chỉ một que diêm thôi cũng đủ ấm được một chút. Phải chi em dám rút một que ra, quẹt vào vách, hơ mấy ngón tay.

Cuối cùng em rút một que. Xoẹt. Que diêm bùng cháy, toả sáng. Một ngọn lửa ấm áp, trong sáng như ngọn nến nhỏ khi em lấy tay che. Thật là một thứ ánh sáng kỳ lạ. Em tưởng như mình đang ngồi trước một cái lò sưởi bằng sắt có những hình nổi bằng đồng bóng nhoáng. Lửa cháy nom vui mắt, toả hơi ấm dịu dàng. Em vừa duỗi chân ra để sưởi thì lửa tắt. Lò sưởi biến mất. Em ngồi đó, tay cầm que diêm đã cháy hết.

Em lại quẹt một que nữa. Lửa bừng lên, chỗ ánh sáng rọi vào, bức tường bỗng mỏng tang như một tấm voan. Em nhìn thấu vào tận trong nhà. Bàn ăn trải khăn trắng tinh, bày bát đĩa bằng sứ quý, và một con ngỗng quay nhồi mận với táo đang bốc khói thơm lừng. Kỳ lạ hơn nữa, con ngỗng nhảy ra khỏi đĩa, lạch bạch trên sàn nhà, trên lưng còn cắm cả dao lẫn dĩa, đi thẳng về phía em bé nghèo. Nhưng que diêm tắt, và trước mặt em chỉ còn bức tường dày lạnh lẽo.

Thêm một que nữa. Lần này em đang ngồi dưới một cây thông Nô-en thật lớn. Cây này to hơn, trang trí lộng lẫy hơn cây em đã nhìn thấy qua cửa kính nhà một ông buôn giàu dịp lễ năm ngoái. Hàng nghìn ngọn nến sáng rực trên những cành lá xanh tươi, và những bức tranh màu sắc rực rỡ như những tranh bày trong tủ hàng đang nhìn xuống em. Em giơ cả hai tay về phía ấy. Diêm tắt. Những ngọn nến bay lên, bay mãi, rồi em thấy chúng đã hoá thành những ngôi sao trên trời. Một ngôi sao vạch một đường dài ánh sáng trên nền trời.

— Có ai vừa mất, em thì thầm. Bà ngày xưa, người duy nhất từng thương em, nay đã không còn, vẫn bảo rằng mỗi khi một vì sao rơi là có một linh hồn đang về trời.

Em quẹt que nữa vào tường. Một ánh sáng lan ra xung quanh, và trong ánh sáng ấy, bà em hiện ra, sáng chói, dịu hiền và hiền hậu.

— Bà ơi, em reo lên, bà cho cháu đi với. Cháu biết khi que diêm tắt là bà sẽ biến mất, như cái lò sưởi ấm, như con ngỗng quay, như cây thông Nô-en đẹp đẽ.

Em cuống quýt quẹt luôn cả bó diêm còn lại, chỉ mong níu bà ở lại thêm. Diêm cháy sáng hơn cả giữa trưa. Bà chưa bao giờ đẹp và cao lớn đến vậy. Bà ôm em vào lòng, rồi hai bà cháu cùng bay lên, trong ánh sáng và niềm vui, lên mãi, tới chỗ không có giá rét, không có cơn đói, không có điều gì phải sợ.

Sáng mồng một, trong góc tường ấy vẫn còn cô bé ngồi đó, đôi má hồng, khoé môi như đang cười. Em đã lặng lẽ đi trong đêm cuối cùng của năm cũ. Nắng đầu năm rọi xuống thân hình bé nhỏ, tay còn cầm những que diêm, một bao đã cháy gần hết. Người qua đường dừng lại, bảo nhau:

— Tội nghiệp, chắc con bé muốn hơ cho ấm người.

Không ai hay em đã được nhìn thấy những gì đẹp đẽ, và em đã cùng bà đi vào niềm vui năm mới rạng rỡ ra sao.

— Hết —