Cô gái Mũ Cói

Ngày xưa có một ông nhà giàu, giàu lắm, có ba cô con gái. Một hôm ông muốn thử xem các con thương mình đến mức nào. Ông hỏi cô cả:

— Con thương cha bao nhiêu hả con?

— Con thương cha như thương mạng sống của con, — cô đáp.

— Tốt lắm, — ông nói.

Ông hỏi cô thứ hai:

— Còn con, con thương cha bao nhiêu?

— Con thương cha hơn tất cả mọi thứ trên đời, — cô đáp.

— Tốt lắm, — ông nói.

Ông hỏi cô út:

— Còn con, con thương cha bao nhiêu?

— Con thương cha như thịt tươi thương muối ạ, — cô đáp.

Ông giận lắm.

— Mày chẳng thương tao chút nào, — ông nói. — Mày không được ở nhà tao nữa.

Thế là ông đuổi cô ra khỏi nhà ngay lúc ấy, đóng sập cửa lại trước mặt cô.

Cô út đi mãi, đi mãi, tới một vùng đầm lầy. Ở đó cô hái thật nhiều cói, kết thành một thứ áo choàng có mũ trùm, che kín từ đầu tới chân, giấu đi bộ quần áo đẹp bên trong. Rồi cô lại đi mãi, đi mãi, tới một toà nhà lớn.

— Nhà mình có cần người làm không ạ? — cô hỏi.

— Không, không cần, — người ta đáp.

— Cháu chẳng còn nơi nào để đi, — cô nói. — Cháu không đòi tiền công, việc gì cháu cũng làm.

— Thôi được, — người ta bảo, — nếu cô chịu rửa nồi, cạo xoong thì ở lại.

Thế là cô ở lại đó, rửa nồi, cạo xoong, làm mọi việc bẩn thỉu nhất. Vì cô không nói tên mình, người ta gọi cô là Mũ Cói.

Một hôm, cách đó không xa có một buổi khiêu vũ lớn. Đám người làm được phép đến đứng xem những người sang trọng nhảy múa. Mũ Cói bảo mình mệt quá, xin ở nhà.

Nhưng chờ họ đi hết, cô cởi bộ áo cói ra, tắm rửa sạch sẽ rồi đến buổi khiêu vũ. Ở đó không ai ăn mặc lộng lẫy bằng cô.

Thế rồi, các bạn đoán xem ai cũng có mặt ở đó? Chính là cậu con trai ông chủ của cô. Và vừa trông thấy cô, cậu đã đem lòng yêu ngay. Cậu không chịu nhảy với ai khác.

Nhưng buổi khiêu vũ chưa tàn, Mũ Cói đã lẻn đi, chạy về nhà. Khi các cô hầu gái kia về, cô đã khoác áo cói, giả vờ ngủ say.

Sáng hôm sau, họ bảo cô:

— Mũ Cói ơi, hôm qua cô bỏ lỡ một cảnh đẹp đấy!

— Cảnh gì thế? — cô hỏi.

— Một cô tiểu thư đẹp nhất trần đời, ăn mặc lộng lẫy rực rỡ. Cậu chủ trẻ cứ nhìn cô ấy không rời mắt.

— Ôi, giá mà tôi được thấy cô ấy nhỉ, — Mũ Cói nói.

— Tối nay lại có buổi khiêu vũ nữa, biết đâu cô ấy lại đến.

Nhưng tối đến, Mũ Cói lại bảo mình mệt quá, không đi cùng được. Thế nhưng chờ họ đi hết, cô cởi áo cói, tắm rửa sạch sẽ, rồi lại đến buổi khiêu vũ.

Cậu con trai ông chủ vẫn mong được gặp lại cô. Cậu chẳng nhảy với ai khác, mắt chẳng rời cô. Nhưng buổi khiêu vũ chưa tàn, cô lại lẻn đi về nhà. Khi các cô hầu gái về, cô đã khoác áo cói, giả vờ ngủ say.

Hôm sau, họ lại bảo cô:

— Mũ Cói ơi, lẽ ra cô phải đi mà xem cô tiểu thư ấy. Cô ấy lại đến, rực rỡ lộng lẫy, cậu chủ trẻ cứ nhìn cô ấy không rời mắt.

— Thế à, — cô nói, — giá mà tôi được thấy cô ấy nhỉ.

— Này nhé, — họ bảo, — tối nay lại có khiêu vũ, cô phải đi với chúng tôi, thế nào cô ấy cũng đến.

Đến tối, Mũ Cói vẫn bảo mệt quá, không đi. Họ nói thế nào cô cũng nhất định ở nhà. Nhưng chờ họ đi hết, cô cởi áo cói, tắm rửa sạch sẽ, rồi lại đến buổi khiêu vũ.

Cậu con trai ông chủ thấy cô thì mừng không sao kể xiết. Cậu chỉ nhảy với mình cô, mắt chẳng rời cô một phút. Cô không chịu nói tên, cũng không chịu nói mình từ đâu tới, cậu bèn trao cho cô một chiếc nhẫn, và bảo rằng nếu không được gặp lại cô, cậu sẽ chết mất.

Buổi khiêu vũ chưa tàn, cô lại lẻn đi, về nhà. Khi các cô hầu gái về, cô đã khoác áo cói, giả vờ ngủ say.

Hôm sau họ bảo cô:

— Đấy, Mũ Cói, tối qua cô không đi, giờ thì chẳng bao giờ cô được thấy cô tiểu thư ấy nữa đâu, vì hết khiêu vũ rồi.

— Ôi, giá mà tôi được thấy cô ấy nhỉ, — cô nói.

Cậu con trai ông chủ tìm đủ mọi cách để biết cô tiểu thư đã đi đâu. Nhưng cậu đến đâu, hỏi ai, cũng chẳng ai biết chút gì về cô. Vì thương nhớ cô, cậu ốm mỗi ngày một nặng, tới mức phải nằm liệt giường.

— Nấu ít cháo cho cậu chủ, — người nhà bảo bà bếp. — Cậu ấy sắp chết vì thương cô tiểu thư kia rồi.

Bà bếp vừa bắt tay vào nấu thì Mũ Cói bước vào.

— Bác đang làm gì thế ạ? — cô hỏi.

— Tôi nấu ít cháo cho cậu chủ, — bà bếp đáp, — cậu ấy sắp chết vì thương cô tiểu thư kia.

— Để cháu nấu cho, — Mũ Cói nói.

Lúc đầu bà bếp không chịu, nhưng rồi cũng gật đầu. Mũ Cói nấu cháo. Nấu xong, cô lén thả chiếc nhẫn vào bát, trước khi bà bếp bưng lên lầu.

Cậu chủ ăn hết bát cháo, thấy chiếc nhẫn nằm dưới đáy.

— Gọi bà bếp lên đây, — cậu bảo.

Bà bếp lên.

— Ai nấu bát cháo này? — cậu hỏi.

— Tôi nấu ạ, — bà bếp đáp, vì bà sợ.

Cậu nhìn bà.

— Không, không phải bà, — cậu nói. — Bà cứ nói thật ai nấu, bà sẽ không bị làm sao đâu.

— Thế thì, là Mũ Cói ạ, — bà nói.

— Gọi Mũ Cói lên đây, — cậu bảo.

Mũ Cói lên.

— Cô nấu cháo cho tôi phải không? — cậu hỏi.

— Vâng, chính tôi nấu, — cô đáp.

— Cô lấy chiếc nhẫn này ở đâu? — cậu hỏi.

— Của người đã trao nó cho tôi, — cô đáp.

— Thế cô là ai? — chàng trai hỏi.

— Để tôi cho anh xem, — cô nói.

Rồi cô cởi áo cói ra, và cô đứng đó trong bộ quần áo đẹp đẽ.

Bệnh của cậu con trai ông chủ khỏi ngay, ít lâu sau hai người làm lễ cưới. Đám cưới rất linh đình, mời khách khắp gần xa. Cha của Mũ Cói cũng được mời. Nhưng cô chẳng hề nói với ai mình là ai.

Trước ngày cưới, cô đến gặp bà bếp, bảo:

— Cháu muốn bác nấu tất cả các món mà không cho một chút muối nào.

— Thế thì nhạt nhẽo lắm, — bà bếp nói.

— Không sao đâu ạ, — cô nói.

— Thôi được, — bà bếp đáp.

Ngày cưới đến, hai người làm lễ thành hôn. Xong lễ, toàn thể khách khứa ngồi vào bàn tiệc. Thịt dọn ra, món nào cũng nhạt thếch, chẳng ai ăn nổi. Cha của Mũ Cói nếm món này, rồi nếm món kia, rồi bật khóc.

— Bác làm sao thế ạ? — chú rể hỏi.

— Ôi! — ông nói. — Tôi có một đứa con gái. Tôi hỏi nó thương tôi bao nhiêu. Nó bảo: "Như thịt tươi thương muối." Thế mà tôi đuổi nó ra khỏi nhà, vì tôi tưởng nó không thương tôi. Bây giờ tôi mới biết nó thương tôi nhất. Mà biết đâu giờ nó chết rồi cũng nên.

— Không đâu cha ơi, con đây này! — Mũ Cói nói.

Rồi cô bước tới ôm chầm lấy cha.

Và từ đó họ sống hạnh phúc mãi mãi.

— Hết —