Cô Mác-tin

Chuyện ấy đến với anh vào một ngày chủ nhật, sau buổi lễ. Anh ra khỏi nhà thờ, đi theo con đường trũng dẫn về nhà, thì thấy mình đi sau cô Mác-tin cũng đang về nhà.

Ông bố đi bên cạnh con gái, với cái dáng đi quan trọng của một ông chủ trại giàu có. Chê áo khoác vải bố của dân quê, ông mặc một thứ áo vét dạ màu xám và đội một chiếc mũ quả dưa vành rộng.

Còn cô, bó mình trong chiếc áo nịt mỗi tuần chỉ thắt một lần, cô đi thẳng người, eo thắt lại, vai rộng, hông nở, hơi lắc lư.

Đội chiếc mũ cài hoa do một bà thợ mũ ở I-vơ-tô làm, cô để lộ toàn bộ cái gáy chắc, tròn, mềm mại, nơi những sợi tóc tơ bay bay, cháy hoe vì gió trời và nắng.

Còn anh, Bơ-noa, chỉ nhìn thấy lưng cô. Nhưng anh biết rõ khuôn mặt cô, dù trước giờ anh cũng chưa để ý đến nó hơn thế.

Và bỗng nhiên anh tự nhủ: "Trời đất ơi, cô Mác-tin đẹp gái thật." Anh nhìn cô đi, bỗng thấy ngưỡng mộ cô, thấy dâng lên một nỗi thèm muốn. Anh chẳng cần nhìn lại khuôn mặt, không. Anh cứ dán mắt vào vóc dáng cô, nhắc đi nhắc lại với chính mình, như đang nói ra thành lời: "Trời đất ơi, đẹp gái thật."

Cô Mác-tin rẽ phải để vào trang trại Mác-ti-ni-e, trang trại của bố cô, ông Giăng Mác-tanh. Cô quay lại liếc nhìn phía sau. Cô thấy Bơ-noa, trông anh có vẻ là lạ. Cô gọi:

- Chào anh Bơ-noa.

Anh đáp:

- Chào cô Mác-tin, chào bác Mác-tanh.

Rồi anh đi qua.

Khi anh về đến nhà, súp đã dọn trên bàn. Anh ngồi đối diện mẹ, bên cạnh anh đầy tớ và thằng bé chăn gia súc, trong khi chị hầu đi rót rượu táo.

Anh ăn mấy thìa rồi đẩy đĩa ra. Mẹ anh hỏi:

- Mày khó ở trong người à?

Anh đáp:

- Không, như có một đống cháo trong bụng làm con chẳng muốn ăn.

Anh nhìn mọi người ăn, thỉnh thoảng cắt một miếng bánh mì, chậm rãi đưa lên miệng mà nhai mãi. Anh nghĩ đến cô Mác-tin: "Đẹp gái thật." Thế mà cho tới giờ anh chẳng hề nhận ra, rồi bỗng nhiên nó đến với anh như thế, đột ngột, mạnh đến nỗi anh không ăn được nữa.

Anh hầu như không đụng đến món thịt hầm. Mẹ anh bảo:

- Nào, Bơ-noa, cố một tí đi con. Sườn cừu đấy, ăn vào cho khoẻ. Khi không thấy ngon miệng thì phải cố mà ăn.

Anh nuốt được vài miếng, rồi lại đẩy đĩa ra. Không, nhất định là không trôi.

Buổi chiều, anh ra đồng đi một vòng, cho thằng bé chăn gia súc nghỉ, hứa sẽ tiện đường lùa gia súc giúp.

Đồng ruộng vắng tanh, vì là ngày nghỉ. Chỗ này chỗ kia, trên một ruộng cỏ ba lá, mấy con bò nằm phịch xuống nặng nề, bụng xoài ra, nhai lại dưới nắng to. Những chiếc cày đã tháo ngựa chờ ở góc ruộng vừa cày. Đất đã lật, sẵn sàng để gieo hạt, trải ra những ô vuông nâu rộng giữa những thửa ruộng vàng, nơi gốc rạ ngắn của lúa mì và yến mạch mới gặt đang mục dần.

Một ngọn gió thu hơi hanh khô thổi qua cánh đồng, báo hiệu một buổi tối se lạnh sau khi mặt trời lặn. Bơ-noa ngồi xuống bờ mương, đặt mũ lên đầu gối như thể cần để đầu được mát, và nói to lên giữa cánh đồng im lặng:

- Đẹp gái thì đúng là đẹp gái.

Anh còn nghĩ đến chuyện ấy cả buổi tối trên giường, và sáng hôm sau lúc thức dậy.

Anh không buồn, anh không bực, anh không nói được mình bị làm sao. Đó là một cái gì giữ chặt lấy anh, một cái gì móc vào tâm hồn anh, một ý nghĩ không chịu đi, làm trong tim anh như có cái gì cù cù. Đôi khi có một con ruồi to bị nhốt trong phòng. Người ta nghe nó bay vo vo, và tiếng động ấy ám ảnh ta, làm ta bực mình. Bỗng nó dừng lại, ta quên nó đi. Nhưng bất thình lình nó lại bay, buộc ta phải ngẩng đầu lên. Ta không bắt được nó, không đuổi được nó, không giết được nó, không bắt nó nằm yên được. Vừa đậu xuống là nó lại vo ve.

Thế đấy, kỷ niệm về cô Mác-tin cứ cựa quậy trong đầu Bơ-noa như một con ruồi bị nhốt.

Rồi anh thấy thèm được gặp lại cô, và anh đi qua trước trang trại Mác-ti-ni-e mấy lần. Cuối cùng anh trông thấy cô đang phơi đồ lên một sợi dây giăng giữa hai cây táo.

Trời nóng, cô chỉ mặc một chiếc váy ngắn với một tấm áo lót mỏng, nên khi cô giơ tay lên để treo khăn, tấm áo làm hiện rõ cái lưng ưỡn cong của cô.

Anh nằm nép sau bờ mương hơn một tiếng đồng hồ, cả sau khi cô đã đi vào. Anh về nhà mà còn bị ám ảnh hơn trước.

Suốt một tháng, đầu óc anh đầy hình bóng cô. Anh giật mình mỗi khi có ai nhắc đến tên cô trước mặt anh. Anh không ăn được nữa, đêm nào cũng toát mồ hôi không ngủ được.

Chủ nhật, đi lễ, anh không rời mắt khỏi cô. Cô nhận ra, và mỉm cười với anh, hãnh diện vì được người ta để ý đến thế.

Thế rồi một buổi tối, bỗng nhiên anh gặp cô trên đường. Thấy anh đi tới, cô dừng lại. Thế là anh đi thẳng đến chỗ cô, nghẹt thở vì sợ và vì xúc động, nhưng cũng quyết nói với cô. Anh ấp úng bắt đầu:

- Cô xem này, cô Mác-tin, cứ thế này mãi thì không được đâu.

Cô đáp, như để chế giễu anh:

- Cái gì không được mãi, anh Bơ-noa?

Anh nói tiếp:

- Là tôi nghĩ đến cô suốt từ sáng đến tối.

Cô chống nắm tay lên hông:

- Có phải tôi bắt anh nghĩ đâu.

Anh lắp bắp:

- Có chứ, chính là cô. Tôi chẳng còn ngủ được, chẳng còn yên được, chẳng còn đói, chẳng còn gì cả.

Cô nói rất khẽ:

- Thế thì phải làm gì để chữa cho anh khỏi cái bệnh ấy?

Anh đứng sững, tay buông thõng, mắt tròn xoe, miệng há hốc.

Cô đấm một cái thật mạnh vào bụng anh rồi chạy biến.

Từ hôm ấy, họ gặp nhau dọc những bờ mương, trên những con đường trũng, hoặc lúc nhá nhem, ở mép một thửa ruộng, khi anh dắt ngựa về và cô lùa bò về chuồng.

Anh cảm thấy mình bị đẩy về phía cô, bị ném về phía cô bởi một sức bật lớn của cả trái tim lẫn thân thể. Anh muốn ôm siết lấy cô, muốn bóp nghẹt cô, muốn ăn cô, muốn cô nhập vào trong anh. Và anh run lên vì bất lực, vì nóng ruột, vì giận dữ, vì cô chưa hoàn toàn là của anh, chưa hoà làm một với anh.

Cả vùng đồn ầm lên. Người ta bảo họ đã hứa hôn với nhau. Mà anh đã hỏi cô có muốn làm vợ anh không, và cô đã trả lời: "Có."

Họ chờ một dịp để thưa chuyện với bố mẹ.

Thế rồi bỗng nhiên cô không đến những chỗ hẹn nữa. Anh lảng vảng quanh trang trại mà cũng chẳng thấy bóng cô. Anh chỉ còn thoáng thấy cô ở nhà thờ ngày chủ nhật. Rồi đúng một ngày chủ nhật, sau bài giảng, cha xứ từ trên toà giảng loan báo lời hứa hôn giữa Víc-toa A-đê-la-i-đơ Mác-tanh và Giô-dê-phanh I-di-đo Va-lanh.

Bơ-noa thấy hai bàn tay mình lạ hẳn đi, như thể người ta đã rút hết máu ra khỏi đó. Tai anh ù đi. Anh không nghe thấy gì nữa, và một lúc sau anh mới nhận ra mình đang khóc vào cuốn sách lễ.

Suốt một tháng anh nằm lì trong phòng. Rồi anh đi làm lại.

Nhưng anh chưa khỏi, và anh vẫn nghĩ đến cô mãi. Anh tránh đi qua những con đường vòng quanh nhà cô, để khỏi phải nhìn thấy cả những cây trong sân nhà cô, điều đó buộc anh phải đi một vòng rất xa, sáng một lần, chiều một lần.

Giờ cô đã lấy Va-lanh, ông chủ trại giàu nhất tổng. Bơ-noa và hắn không nói chuyện với nhau nữa, dù là bạn từ thuở nhỏ.

Thế rồi một buổi tối, khi Bơ-noa đi ngang qua toà thị chính, anh được tin cô có mang. Thay vì đau đớn ghê gớm, ngược lại anh thấy như nhẹ cả người. Thế là hết, giờ thì hết hẳn rồi. Chuyện này chia cách họ còn hơn cả cuộc hôn nhân. Thật tình, anh thích thế hơn.

Nhiều tháng trôi qua, rồi lại nhiều tháng nữa. Thỉnh thoảng anh thấy cô đi ra làng, dáng đi nặng nề. Thấy anh, cô đỏ mặt, cúi đầu, rảo bước. Còn anh thì rẽ sang đường khác để khỏi giáp mặt cô, khỏi gặp ánh mắt cô.

Nhưng anh sợ hãi nghĩ rằng một buổi sáng nào đó anh có thể sẽ đứng đối diện cô và buộc phải nói với cô. Giờ anh sẽ nói gì với cô, sau tất cả những gì anh đã nói với cô ngày trước, khi nắm tay cô và hôn lên những sợi tóc bên má cô? Anh vẫn thường nghĩ đến những buổi hẹn hò dọc bờ mương. Cô đã làm một điều thật tệ, sau bao nhiêu lời hứa hẹn.

Thế nhưng dần dần nỗi đau rời khỏi tim anh. Trong đó chỉ còn lại nỗi buồn. Và một ngày, lần đầu tiên, anh đi lại con đường cũ men theo trang trại cô ở. Anh nhìn từ xa mái nhà. Ở trong đó! Chính trong đó cô đang sống với một người khác! Những cây táo đang nở hoa, gà trống gáy trên đống phân. Cả ngôi nhà có vẻ vắng tanh, vì mọi người đã ra đồng làm việc mùa xuân. Anh dừng lại cạnh cổng rào và nhìn vào sân. Con chó đang ngủ trước cũi, ba con bê chậm rãi đi nối đuôi nhau về phía ao. Một con gà tây to đang xoè đuôi trước cửa, khệnh khạng trước đám gà mái với điệu bộ của một anh ca sĩ trên sân khấu.

Bơ-noa tựa vào cột cổng và bỗng thấy một cơn muốn khóc ghê gớm lại trào lên. Nhưng bất thình lình anh nghe một tiếng kêu, một tiếng kêu to gọi người vọng ra từ trong nhà. Anh đứng sững sờ, tay bám chặt những thanh gỗ, vẫn lắng tai nghe. Một tiếng kêu khác, kéo dài, xé lòng, xuyên vào tai anh, vào hồn anh, vào da thịt anh. Chính cô đang kêu như thế! Anh lao đi, băng qua đồng cỏ, đẩy cửa, và anh thấy cô nằm dài dưới đất, người co quắp, mặt tái mét, mắt dại đi, đang lên cơn đau đẻ.

Thế là anh đứng đó, còn tái hơn và run hơn cô, lắp bắp:

- Tôi đây, tôi đây, cô Mác-tin.

Cô đáp, thở hổn hển:

- Ôi! Đừng bỏ tôi, đừng bỏ tôi, anh Bơ-noa.

Anh nhìn cô, không biết nói gì, làm gì nữa. Cô lại kêu lên:

- Ôi! Ôi! Đau xé ruột! Ôi, anh Bơ-noa!

Và cô quằn quại khủng khiếp.

Bỗng một nhu cầu mãnh liệt tràn ngập Bơ-noa, nhu cầu được giúp cô, xoa dịu cô, cất đi nỗi đau của cô. Anh cúi xuống, bế cô lên, nhấc cô lên, đặt cô lên giường. Trong khi cô vẫn rên rỉ, anh cởi bớt áo cánh, áo dài, váy của cô. Cô cắn chặt nắm tay để khỏi kêu. Thế là anh làm như anh vẫn quen làm với súc vật, với bò cái, với cừu cái, với ngựa cái: anh đỡ cho cô, và anh đón vào hai bàn tay mình một đứa bé bụ bẫm đang oe oe.

Anh lau cho nó, quấn nó vào một cái khăn đang hong trước lửa, đặt nó lên một chồng quần áo chờ là còn để trên bàn, rồi quay lại với người mẹ.

Anh lại đặt cô xuống đất, thay khăn giường, rồi đặt cô nằm lại. Cô lắp bắp:

- Cảm ơn anh Bơ-noa, anh tốt bụng quá.

Và cô khóc một chút, như thể có một nỗi tiếc nuối vừa tràn ngập lòng cô.

Còn anh, anh không yêu cô nữa, không chút nào nữa. Thế là hết. Tại sao? Thế nào? Anh không nói được. Những gì vừa xảy ra đã chữa lành cho anh hơn cả mười năm xa cách.

Cô hỏi, kiệt sức và thở dốc:

- Trai hay gái?

Anh đáp bằng một giọng bình thản:

- Một con bé xinh xắn lắm.

Họ lại im lặng. Được mấy giây, người mẹ nói bằng một giọng yếu ớt:

- Cho tôi xem nó với, anh Bơ-noa.

Anh đi bế đứa bé, và đang đưa nó cho cô như đang nâng bánh thánh, thì cửa mở ra và I-di-đo Va-lanh xuất hiện.

Thoạt đầu hắn không hiểu gì. Rồi bỗng nhiên hắn đoán ra.

Bơ-noa, bối rối, lắp bắp:

- Tôi đi qua, tôi đi qua thế thôi, thì nghe cô ấy kêu, thế là tôi vào. Con anh đây, Va-lanh!

Thế là người chồng, nước mắt lưng tròng, bước lên một bước, đón lấy đứa nhỏ yếu ớt mà người kia đưa cho, hôn nó, nghẹn ngào mấy giây, đặt đứa bé xuống giường, rồi chìa cả hai tay ra cho Bơ-noa:

- Bắt tay nào, bắt tay nào, Bơ-noa, giờ thì giữa hai ta, cậu thấy đấy, thế là xong hết. Nếu cậu muốn, ta sẽ là một đôi bạn, nhưng mà phải là một đôi bạn thật sự đấy nhé!

Và Bơ-noa đáp:

- Tôi muốn chứ, thật đấy, tôi muốn chứ.

— Hết —