Con bọ hung màu vàng

Chương 1: Con bọ hung màu vàng

Nhiều năm trước, tôi kết thân với một người tên là Uy-li-am Lơ-grăng. Anh xuất thân từ một gia đình lâu đời theo đạo Tin Lành gốc Pháp, có thời từng giàu có. Nhưng một loạt rủi ro đã khiến anh sa vào cảnh túng thiếu. Để tránh nỗi nhục nhã đi kèm những tai hoạ ấy, anh rời Niu Oóc-lin, thành phố của tổ tiên mình, đến sống trên đảo Xa-li-van, gần thành phố Sác-lơ-xtơn, bang Nam Ca-rô-li-na.

Hòn đảo này rất kỳ lạ. Nó gần như chỉ toàn cát biển, dài chừng năm cây số. Chỗ rộng nhất cũng không quá bốn trăm mét. Ngăn cách nó với đất liền là một con lạch nhỏ gần như không nhận ra, rỉ rả len qua một vùng hoang toàn lau sậy và bùn lầy, nơi gà nước ưa lui tới. Cây cối, như ta có thể đoán, thưa thớt, hay ít ra là còi cọc. Chẳng thấy cây nào to. Gần mũi phía tây, nơi có pháo đài Mun-tri và mấy ngôi nhà gỗ tồi tàn mà mùa hè dân Sác-lơ-xtơn ra thuê ở để tránh bụi và sốt rét, thì quả có những cây cọ lá xoè tua tủa. Nhưng toàn bộ hòn đảo, trừ mũi phía tây ấy và một dải bờ biển cát trắng rắn chắc, đều phủ kín một lớp cây bụi sim thơm dày đặc, thứ cây mà giới làm vườn ở nước Anh rất quý. Ở đây cây bụi ấy thường cao tới năm sáu mét, kết thành một lùm rậm gần như không xuyên qua nổi, toả hương thơm nặng trĩu cả không khí.

Ở chỗ sâu nhất trong lùm cây ấy, không xa đầu phía đông, tức là đầu hẻo lánh hơn của hòn đảo, Lơ-grăng đã tự dựng cho mình một túp lều nhỏ. Anh đang ở đó khi tôi tình cờ quen anh lần đầu. Chẳng bao lâu mối quen biết ấy thành tình bạn, vì ở con người sống ẩn dật ấy có nhiều điều khơi dậy sự quan tâm và lòng quý trọng. Tôi thấy anh có học thức, trí óc khác thường, nhưng nhiễm thói chán ghét người đời, lại hay rơi vào những tâm trạng thất thường, lúc hăng hái lúc u sầu. Anh có nhiều sách, nhưng hiếm khi đọc. Thú vui chính của anh là săn bắn, câu cá, hay lang thang dọc bãi biển và qua những bụi sim, tìm vỏ ốc hay mẫu côn trùng. Bộ sưu tập côn trùng của anh có lẽ đến nhà côn trùng học lừng danh nhất cũng phải ghen tị. Trong những chuyến đi ấy, đi theo anh thường là một ông lão da đen tên là Giu-pi-te. Ông đã được trả tự do từ trước khi gia đình sa sút, nhưng chẳng lời đe doạ hay hứa hẹn nào khiến ông chịu từ bỏ cái điều ông coi là quyền của mình: được theo hầu từng bước chân cậu Uyn trẻ tuổi. Rất có thể họ hàng của Lơ-grăng, cho rằng anh hơi bất ổn về đầu óc, đã khéo léo nhồi vào đầu Giu-pi-te cái tính bướng bỉnh ấy, để ông trông chừng và che chở cho kẻ lang bạt.

Mùa đông ở vĩ độ đảo Xa-li-van hiếm khi khắc nghiệt lắm, và vào mùa thu thì quả thật hiếm có dịp phải đốt lửa sưởi. Thế nhưng vào khoảng giữa tháng Mười năm ấy, có một ngày lạnh khác thường. Ngay trước lúc mặt trời lặn, tôi lần đường qua những bụi cây xanh quanh năm tới túp lều của bạn mình, người mà đã mấy tuần tôi không ghé thăm. Hồi ấy tôi sống ở Sác-lơ-xtơn, cách hòn đảo chừng mười lăm cây số, mà phương tiện đi lại khi đó còn kém xa bây giờ. Tới túp lều, tôi gõ cửa như thường lệ. Không ai trả lời, tôi tìm chiếc chìa khoá ở chỗ tôi biết vẫn giấu, mở cửa rồi bước vào. Một ngọn lửa đẹp đang cháy rực trong lò sưởi. Đó là chuyện mới lạ, mà lại chẳng hề khó chịu chút nào. Tôi cởi áo khoác, kéo một chiếc ghế bành lại bên những khúc củi đang nổ lách tách, kiên nhẫn đợi chủ nhà về.

Trời tối được một lát thì họ về, đón tôi hết sức niềm nở. Giu-pi-te cười toe toét tới mang tai, tất bật làm mấy con gà nước cho bữa tối. Lơ-grăng đang lên một trong những cơn, biết gọi là gì khác đây, cơn hăng hái của anh. Anh vừa tìm được một loài sò hến chưa ai biết, thuộc một chi mới. Hơn thế nữa, nhờ Giu-pi-te giúp, anh đã săn bắt được một con bọ hung mà anh tin là hoàn toàn mới, và muốn sáng mai hỏi ý kiến tôi về nó.

Tôi vừa xoa tay trên ngọn lửa, vừa thầm mong cả họ nhà bọ hung xuống địa ngục cho rồi, vừa hỏi: "Sao không phải tối nay?"

Lơ-grăng nói: "Chà, giá mà tôi biết anh ở đây! Nhưng lâu lắm rồi tôi không gặp anh, làm sao tôi đoán được anh lại tới thăm đúng tối nay chứ? Trên đường về tôi gặp trung uý Giê ở pháo đài, và thật dại dột, tôi cho anh ta mượn con bọ. Thế nên tới sáng mai anh mới xem được. Tối nay anh ở lại đây, sáng ra tôi sẽ sai Giu đi lấy về. Nó là thứ đẹp nhất trong mọi tạo vật!"

"Cái gì cơ? Mặt trời mọc à?"

"Vớ vẩn! Không, con bọ ấy. Nó màu vàng óng, to cỡ một hạt hồ đào lớn, gần một đầu lưng có hai đốm đen nhánh, đầu kia có một đốm nữa hơi dài hơn. Râu của nó thì..."

Đến đây Giu-pi-te ngắt lời: "Trong mình nó chẳng có tí thiếc nào đâu, cậu Uyn ơi, tôi cứ nói mãi với cậu. Con bọ ấy là bọ vàng, vàng đặc, từng tí một, cả trong lẫn ngoài, trừ cái cánh thôi. Cả đời tôi chưa từng cầm con bọ nào nặng bằng nửa nó."

Lơ-grăng đáp, tôi thấy có vẻ nghiêm trọng hơn mức cần thiết: "Thì cứ cho là thế, Giu. Nhưng đó có phải lý do để ông để cháy mấy con chim không?" Rồi anh quay sang tôi. "Cái màu của nó thật ra gần đủ để Giu-pi-te nghĩ thế. Anh chưa bao giờ thấy thứ ánh kim nào rực rỡ hơn lớp vỏ của nó. Nhưng chuyện này mai anh mới tự đánh giá được. Trong lúc chờ, tôi có thể cho anh hình dung qua về hình dạng của nó." Vừa nói anh vừa ngồi xuống một chiếc bàn nhỏ có bút mực nhưng không có giấy. Anh tìm giấy trong ngăn kéo, nhưng không thấy.

Một lúc sau anh nói: "Thôi được, cái này cũng xong." Rồi anh rút trong túi áo gi lê ra một mẩu mà tôi tưởng là giấy viết rất bẩn, lấy bút vẽ phác lên đó. Trong lúc anh vẽ, tôi vẫn ngồi bên lò sưởi, vì tôi còn thấy lạnh. Vẽ xong, anh đưa cho tôi mà không đứng dậy. Tôi vừa cầm lấy thì nghe một tiếng gầm gừ to, rồi có tiếng cào cửa. Giu-pi-te mở cửa, một con chó giống Niu-phao-len to tướng của Lơ-grăng lao vào, nhảy chồm lên vai tôi, mơn trớn tôi tíu tít, vì những lần tới trước tôi đã hay vuốt ve nó. Khi nó nô đùa xong, tôi nhìn tờ giấy, và nói thật, tôi không khỏi lúng túng trước hình bạn tôi vẽ.

Ngắm nó mấy phút, tôi nói: "Chà! Phải thú nhận đây là một con bọ hung lạ thật. Mới đối với tôi. Tôi chưa từng thấy thứ gì giống thế, trừ phi là một cái sọ người, một cái đầu lâu. Trong mọi thứ tôi từng thấy, nó giống cái đầu lâu hơn cả."

Lơ-grăng nhắc lại: "Đầu lâu! Ồ, phải, trên giấy thì hẳn là nó hơi giống thế thật. Hai đốm đen phía trên trông như mắt, nhỉ? Còn cái đốm dài ở dưới trông như miệng. Rồi cả hình dạng tổng thể lại bầu dục nữa."

Tôi nói: "Có lẽ thế. Nhưng Lơ-grăng ạ, tôi e là anh chẳng có khiếu vẽ. Tôi phải đợi xem tận mắt con bọ mới hình dung được dáng dấp của nó."

Anh hơi phật ý: "Ồ, tôi không biết đâu nhé. Tôi vẽ cũng tạm được, ít ra là phải được, tôi từng học những thầy giỏi, và tôi tự hào mình không đến nỗi đần."

Tôi nói: "Nhưng anh bạn ơi, thế thì anh đùa rồi. Đây là một cái sọ khá ra trò, thật ra tôi có thể nói đây là một cái sọ tuyệt hảo, theo hình dung thông thường về loại mẫu vật sinh lý học ấy. Và con bọ hung của anh phải là con bọ hung kỳ quặc nhất thế gian nếu nó giống thế này. Này, ta có thể dựng nên cả một câu chuyện mê tín rùng rợn từ gợi ý này đấy. Chắc anh sẽ đặt tên con bọ là bọ hung đầu người, hay đại loại thế, trong sách vạn vật học có nhiều tên tương tự lắm. Nhưng cái râu anh nói đâu?"

Lơ-grăng có vẻ nóng mặt lên một cách khó hiểu về chuyện này: "Cái râu! Tôi chắc chắn anh phải thấy cái râu chứ. Tôi vẽ nó rõ y như trên con vật thật, tôi nghĩ thế là đủ."

Tôi nói: "Thôi được, thôi được, có lẽ anh vẽ rồi, nhưng tôi vẫn không thấy." Rồi tôi đưa trả tờ giấy, không nói thêm gì, vì không muốn làm anh bực. Nhưng tôi rất ngạc nhiên trước chiều hướng câu chuyện. Cơn bực bội của anh làm tôi khó hiểu. Còn hình vẽ con bọ thì tuyệt nhiên không thấy cái râu nào, và toàn bộ nó quả thật giống hệt những hình đầu lâu thông thường.

Anh cầm lấy tờ giấy, vẻ rất cáu kỉnh, sắp vò nát nó, hình như định ném vào lửa, thì một cái liếc tình cờ vào hình vẽ bỗng làm anh sững lại. Trong chớp mắt mặt anh đỏ bừng, rồi chớp mắt sau lại tái nhợt. Mấy phút liền anh cứ ngồi nguyên chỗ, xem xét hình vẽ thật tỉ mỉ. Cuối cùng anh đứng dậy, cầm một cây nến trên bàn, đi tới ngồi trên một chiếc rương đi biển ở góc xa nhất trong phòng. Ở đó anh lại lo lắng xem xét tờ giấy, xoay đủ mọi chiều. Nhưng anh chẳng nói gì, và cách cư xử của anh làm tôi hết sức ngạc nhiên. Dù vậy tôi thấy nên khôn ngoan đừng bình luận gì, kẻo làm tâm trạng ủ dột của anh thêm nặng. Một lát sau anh rút trong túi áo khoác ra một chiếc ví, cẩn thận đặt tờ giấy vào, rồi cất cả hai vào một chiếc hộp bàn giấy, khoá lại. Giờ thì thái độ anh đã điềm tĩnh hơn, nhưng vẻ hăng hái ban đầu đã biến mất hoàn toàn. Dù vậy, trông anh không hờn dỗi bằng đăm chiêu. Đêm càng khuya, anh càng chìm vào mơ màng, tôi đùa thế nào cũng không kéo anh ra được. Tôi vốn định ngủ lại túp lều như nhiều lần trước, nhưng thấy chủ nhà như thế, tôi nghĩ nên cáo từ thì hơn. Anh không nài tôi ở lại, nhưng khi tôi ra về, anh bắt tay tôi còn nồng nhiệt hơn thường lệ.

Chừng một tháng sau, mà trong suốt thời gian ấy tôi không gặp Lơ-grăng lần nào, thì người hầu của anh, Giu-pi-te, tới thăm tôi ở Sác-lơ-xtơn. Tôi chưa bao giờ thấy ông lão tốt bụng ấy ủ rũ đến thế, và tôi sợ bạn mình đã gặp tai hoạ gì nghiêm trọng.

Tôi hỏi: "Sao thế, Giu? Lại có chuyện gì rồi? Chủ ông thế nào?"

"Nói thật với cậu, cậu ấy không được khoẻ như lẽ ra phải khoẻ."

"Không khoẻ! Tôi rất tiếc khi nghe thế. Cậu ấy kêu đau gì?"

"Đấy! Thế mới khổ! Cậu ấy chẳng kêu đau gì sất, mà vẫn ốm nặng lắm."

"Ốm nặng à, Giu-pi-te! Sao ông không nói ngay? Cậu ấy phải nằm liệt giường à?"

"Không, chẳng phải thế! Cậu ấy chẳng nằm liệt chỗ nào sất. Chính chỗ ấy mới khổ. Tôi lo cho cậu Uyn tội nghiệp nặng cả lòng."

"Giu-pi-te, tôi muốn hiểu ông đang nói gì. Ông bảo chủ ông ốm. Cậu ấy không nói với ông là đau ở đâu à?"

"Cậu ơi, nổi cáu về chuyện này cũng chẳng bõ. Cậu Uyn bảo cậu chẳng làm sao cả. Nhưng nếu chẳng làm sao, thì sao cậu ấy cứ đi lại thế này, đầu cúi gằm, vai so lên, trắng bệch như con ngỗng? Lại còn suốt ngày ôm cái bảng đá, vạch toàn những con số, những con số kỳ quặc nhất tôi từng thấy. Tôi bắt đầu sợ rồi đấy. Phải canh chừng cậu ấy riết lắm. Hôm nọ cậu ấy lẻn đi từ trước khi mặt trời mọc, biến mất suốt cả ngày trời. Tôi đã chặt sẵn một cây gậy to, định cậu về là cho một trận ra trò, nhưng tôi ngốc quá, rốt cuộc chẳng nỡ, trông cậu ấy tiều tuỵ quá."

"Hả? Cái gì? À phải! Nói chung tôi nghĩ ông đừng nên quá nghiêm khắc với cậu ấy, tội nghiệp, đừng đánh cậu ấy, Giu-pi-te, cậu ấy không chịu nổi đâu. Nhưng ông có biết nguyên nhân nào gây ra cơn bệnh, hay đúng hơn là sự thay đổi tính nết này không? Từ hôm tôi gặp ông tới giờ có chuyện gì không hay xảy ra không?"

"Không, cậu ạ, từ hôm ấy tới giờ chẳng có chuyện gì không hay. Tôi sợ là từ trước hôm ấy cơ, chính cái hôm cậu ở đó."

"Sao? Ông nói thế là thế nào?"

"Thì tôi nói con bọ ấy đấy."

"Con gì?"

"Con bọ. Tôi chắc chắn lắm là cậu Uyn bị con bọ vàng ấy cắn vào chỗ nào trên đầu rồi."

"Ông có cớ gì mà đoán thế, Giu-pi-te?"

"Đủ cớ cả, cậu ạ, có cả móng vuốt lẫn cái mồm. Tôi chưa từng thấy con bọ nào quỷ quái như thế. Cái gì lại gần là nó đá, nó cắn. Cậu Uyn bắt được nó trước, nhưng phải buông ra ngay tắp lự, tôi nói thật đấy. Chắc chính lúc ấy cậu bị cắn. Tôi thì tôi chẳng ưa cái mồm con bọ ấy tí nào, nên tôi không dám cầm nó bằng ngón tay, mà tôi bắt nó bằng một mẩu giấy tôi nhặt được. Tôi gói nó vào mẩu giấy, nhét một góc giấy vào mồm nó. Thế đấy."

"Thế ông nghĩ chủ ông bị con bọ cắn thật, và vết cắn làm cậu ấy ốm?"

"Tôi chẳng nghĩ gì sất. Tôi biết. Không bị con bọ vàng cắn thì sao cậu ấy cứ mơ về vàng suốt thế? Tôi từng nghe nói về giống bọ vàng ấy rồi."

"Nhưng sao ông biết cậu ấy mơ về vàng?"

"Sao tôi biết à? Thì vì cậu ấy nói về vàng trong lúc ngủ. Tôi biết là thế."

"Thôi được, Giu, có lẽ ông nói đúng. Nhưng nhờ dịp may nào mà hôm nay tôi được vinh dự ông tới thăm thế này?"

"Cậu bảo sao cơ?"

"Ông có mang lời nhắn gì của anh Lơ-grăng không?"

"Không, cậu ạ, tôi mang cái thư này." Nói rồi Giu-pi-te đưa tôi một mảnh thư, viết thế này:

"Anh bạn thân mến, sao lâu thế không thấy anh? Mong là anh không dại tới mức phật ý vì chút cộc cằn của tôi. Nhưng không, chuyện ấy khó có lắm. Từ hôm gặp anh, tôi có lý do lớn để lo lắng. Tôi có chuyện muốn kể với anh, nhưng không biết kể thế nào, hay có nên kể không.

"Mấy hôm nay tôi không được khoẻ lắm, mà lão Giu tội nghiệp lại làm tôi bực gần không chịu nổi bằng những sự chăm sóc đầy thiện ý của lão. Anh có tin được không? Hôm nọ lão chuẩn bị sẵn một cây gậy to tướng, định trị tội tôi vì đã lẻn đi, ở cả ngày một mình trên những ngọn đồi trong đất liền. Tôi thật tình tin rằng chỉ nhờ vẻ ốm yếu của mình mà tôi thoát được một trận đòn.

"Từ hôm gặp nhau, tôi chưa thêm được món nào vào tủ sưu tập.

"Nếu có thể thu xếp được bằng cách nào, anh hãy đi với Giu-pi-te sang đây. Nhất định sang nhé. Tôi muốn gặp anh ngay tối nay, về một việc quan trọng. Tôi cam đoan với anh là việc quan trọng bậc nhất.

"Mãi mãi là bạn anh, Uy-li-am Lơ-grăng."

Giọng điệu của mảnh thư có cái gì đó làm tôi hết sức bất an. Cả lối viết khác hẳn lối viết của Lơ-grăng. Anh đang mơ mộng điều gì vậy? Ý nghĩ ngông cuồng mới nào đang ám vào bộ óc dễ kích động của anh? Anh có thể có việc quan trọng bậc nhất nào cần làm? Lời Giu-pi-te kể về anh chẳng báo hiệu điều gì tốt lành. Tôi sợ rằng sức đè nặng liên tiếp của bất hạnh rốt cuộc đã làm bạn tôi mất trí thật rồi. Vì vậy, chẳng ngần ngừ một giây, tôi sửa soạn đi cùng ông lão.

Tới bến, tôi để ý thấy một chiếc liềm và ba chiếc mai, có vẻ đều còn mới, nằm dưới đáy chiếc thuyền chúng tôi sắp đi.

Tôi hỏi: "Những thứ này là thế nào, Giu?"

"Cái liềm với cái mai đấy, cậu ạ."

"Đúng thế. Nhưng chúng làm gì ở đây?"

"Đấy là cái liềm với cái mai cậu Uyn bắt tôi mua cho cậu ở thị trấn đấy, tôi phải trả cả một đống tiền quỷ quái mới mua được."

"Nhưng nhân danh mọi điều bí ẩn trên đời, cậu Uyn của ông định làm gì với liềm với mai thế?"

"Cái đó thì tôi chịu, mà quỷ bắt tôi đi nếu tôi không tin là chính cậu ấy cũng chịu. Nhưng tất cả là tại con bọ."

Thấy chẳng moi được gì ở Giu-pi-te, người mà cả trí óc dường như đã bị con bọ chiếm trọn, tôi bước xuống thuyền, giương buồm. Gió thuận và mạnh, chúng tôi chẳng mấy chốc đã vào cái vịnh nhỏ phía bắc pháo đài Mun-tri, đi bộ chừng ba cây số nữa thì tới túp lều. Lúc ấy vào khoảng ba giờ chiều. Lơ-grăng đang nóng lòng chờ đợi. Anh nắm tay tôi với một vẻ sốt sắng bồn chồn khiến tôi hoảng sợ, càng củng cố thêm những mối ngờ vực tôi đã có. Mặt anh tái nhợt tới mức ghê người, đôi mắt sâu hoắm rực lên một thứ ánh sáng bất thường. Hỏi thăm sức khoẻ anh xong, tôi chẳng biết nói gì hơn, bèn hỏi anh đã lấy lại con bọ hung ở chỗ trung uý Giê chưa.

Anh đáp, mặt đỏ bừng: "Ồ, rồi, sáng hôm sau tôi đã lấy lại. Chẳng gì có thể khiến tôi rời xa con bọ hung ấy nữa. Anh có biết Giu-pi-te nói về nó hoàn toàn đúng không?"

Tôi hỏi, lòng buồn bã linh cảm điều chẳng lành: "Đúng thế nào?"

"Đúng ở chỗ cho rằng nó là con bọ bằng vàng thật." Anh nói câu ấy với vẻ nghiêm trang sâu sắc, và tôi thấy bàng hoàng không tả xiết.

Anh nói tiếp, mỉm cười đắc thắng: "Con bọ này sẽ làm nên cơ nghiệp cho tôi, sẽ trả lại cho tôi gia sản của dòng họ. Vậy thì có gì lạ khi tôi quý nó? Vì Thần May Mắn đã thấy nên ban nó cho tôi, tôi chỉ cần dùng nó cho đúng cách, là sẽ tới được chỗ vàng mà nó chỉ dẫn. Giu-pi-te, mang con bọ hung ấy lại đây!"

"Cái gì! Con bọ ấy à, cậu? Tôi chẳng dại gì đụng vào con bọ ấy đâu. Cậu phải tự đi mà lấy." Thế là Lơ-grăng đứng dậy, vẻ trang nghiêm đường bệ, mang tới cho tôi con bọ, đựng trong một chiếc hộp kính. Đó là một con bọ hung tuyệt đẹp, hồi ấy giới vạn vật học chưa ai biết, dĩ nhiên xét về mặt khoa học thì là một báu vật lớn. Gần một đầu lưng có hai đốm đen tròn, đầu kia có một đốm dài. Lớp vỏ cực kỳ cứng và bóng, trông y như vàng đánh bóng. Con bọ nặng khác thường, và xét mọi lẽ, tôi khó mà trách Giu-pi-te vì đã nghĩ về nó như thế. Nhưng còn việc Lơ-grăng đồng tình với ý nghĩ ấy, thì có chết tôi cũng không hiểu nổi.

Khi tôi xem xét con bọ xong, anh nói, giọng huênh hoang: "Tôi cho mời anh sang, tôi cho mời anh sang để xin anh khuyên bảo và giúp sức cho tôi thực hiện ý định của Số Phận và của con bọ..."

Tôi ngắt lời anh, kêu lên: "Lơ-grăng thân mến, chắc chắn anh không khoẻ rồi, anh nên giữ gìn một chút. Anh lên giường nằm đi, tôi sẽ ở lại với anh vài hôm, tới khi anh qua khỏi. Anh đang sốt và..."

Anh nói: "Anh bắt mạch tôi xem."

Tôi bắt mạch, và nói thật, chẳng thấy một dấu hiệu sốt nào.

"Nhưng có khi người ta ốm mà không sốt. Lần này cho phép tôi kê đơn cho anh. Trước hết, lên giường nằm. Sau đó..."

Anh xen vào: "Anh nhầm rồi. Trong cơn kích động mà tôi đang chịu đựng, tôi khoẻ được như thế là hết mức rồi. Nếu thật lòng muốn tôi khoẻ, anh hãy giúp tôi thoát khỏi cơn kích động này."

"Thế phải làm thế nào?"

"Dễ lắm. Giu-pi-te với tôi sắp đi một chuyến lên những ngọn đồi trong đất liền, và trong chuyến đi này, chúng tôi cần một người tin cậy giúp sức. Anh là người duy nhất chúng tôi tin được. Dù thành hay bại, cơn kích động anh đang thấy ở tôi cũng sẽ dịu đi như nhau."

Tôi đáp: "Tôi muốn giúp anh bằng mọi cách. Nhưng anh định nói là con bọ quỷ quái này có liên quan tới chuyến đi lên đồi của anh à?"

"Có."

"Thế thì, Lơ-grăng ạ, tôi không thể tham gia một việc vô lý như thế được."

"Tôi tiếc lắm, tiếc lắm, vì như thế chúng tôi sẽ phải tự làm lấy."

"Tự làm lấy! Anh này điên thật rồi! Nhưng khoan đã! Anh định đi bao lâu?"

"Có lẽ cả đêm. Chúng tôi sẽ đi ngay, và dù thế nào cũng về trước khi mặt trời mọc."

"Thế anh có hứa với tôi, lấy danh dự mà hứa, rằng khi trò ngông này kết thúc, và chuyện con bọ, trời ơi, đã giải quyết xong xuôi theo ý anh, anh sẽ về nhà và tuyệt đối nghe lời khuyên của tôi, như lời khuyên của thầy thuốc không?"

"Có, tôi hứa. Giờ thì đi thôi, chúng ta không còn thời gian để mất nữa."

— Hết chương 1 —