Con chó Pi-ê-rô

Bà Lơ-phe-vrơ là một bà nhà quê, goá chồng, một trong những người nửa quê nửa tỉnh đeo ruy băng, đội mũ lắm diềm đăng ten, những người nói năng sai be bét, ra ngoài thì làm điệu bộ ra vẻ lớn lao, và giấu một tâm hồn thô lỗ mà kiêu căng dưới cái vẻ ngoài lố bịch, sặc sỡ, cũng như họ giấu đôi bàn tay to bè đỏ ửng trong đôi găng lụa mộc.

Bà có một cô hầu là một cô gái nhà quê hiền lành, chất phác, tên là Rô-dơ.

Hai người đàn bà ở trong một ngôi nhà nhỏ cửa chớp sơn xanh, bên một con đường, ở Noóc-măng-đi, giữa vùng Cô.

Vì có một mảnh vườn hẹp trước nhà, họ trồng mấy thứ rau.

Thế rồi một đêm, có kẻ lấy trộm của bà một tá củ hành.

Rô-dơ vừa phát hiện ra vụ trộm, liền chạy đi báo cho bà chủ, bà mặc nguyên váy len chạy xuống. Thật là một phen buồn rầu và kinh hãi. Có kẻ trộm, trộm của bà Lơ-phe-vrơ! Vậy là trong vùng có trộm, mà chúng có thể quay lại.

Và hai người đàn bà hoảng hốt nhìn những dấu chân, bàn tán, phỏng đoán đủ điều:

"Đây này, chúng đi qua lối này. Chúng đặt chân lên tường. Chúng nhảy xuống luống rau."

Và họ khiếp sợ cho những ngày sắp tới. Từ nay làm sao mà ngủ yên được!

Tin về vụ trộm lan ra. Hàng xóm kéo tới, xem xét, rồi tới lượt họ bàn tán. Và hai người đàn bà giải thích với từng người mới tới những điều họ đã quan sát được và những ý nghĩ của họ.

Một bác chủ trại bên cạnh khuyên họ:

"Bà nên nuôi một con chó."

Phải đấy, đúng thế, họ nên có một con chó, dù chỉ để báo động. Không phải chó to, lạy Chúa! Họ biết làm gì với một con chó to! Nó sẽ ăn tới sạt nghiệp. Mà là một con chó nhỏ, dân Noóc-măng-đi quen gọi là con cún, một con cún loắt choắt biết sủa.

Mọi người vừa về hết, bà Lơ-phe-vrơ bàn đi bàn lại mãi cái ý nuôi chó ấy. Nghĩ đi nghĩ lại, bà đưa ra cả nghìn lý do phản đối, khiếp sợ trước hình ảnh một cái bát đầy cháo, vì bà thuộc cái giống bà nhà quê tằn tiện, lúc nào trong túi cũng có sẵn mấy đồng xu để bố thí một cách phô trương cho những người ăn mày ngoài đường, và để bỏ vào túi quyên ngày chủ nhật.

Rô-dơ, vốn yêu súc vật, đưa ra lý lẽ của mình và khéo léo bảo vệ chúng. Thế là người ta quyết định nuôi một con chó, một con chó thật nhỏ.

Người ta đi tìm, nhưng chỉ toàn thấy chó to, những con chó nuốt xúp nhiều tới phát khiếp. Ông bán tạp hoá ở Rôn-lơ-vin có một con, một con bé tí, nhưng ông ta đòi phải trả hai quan để bù tiền nuôi. Bà Lơ-phe-vrơ tuyên bố rằng bà sẵn lòng nuôi một con cún, nhưng không đời nào mua.

Thế rồi bác thợ làm bánh mì, biết chuyện, một buổi sáng mang tới trên xe một con vật nhỏ kỳ quặc, vàng khè, gần như không có chân, mình như cá sấu, đầu như cáo, cái đuôi vểnh như cái kèn, một chùm lông thực sự, to bằng cả phần còn lại của thân hình nó. Một khách hàng đang muốn tống khứ nó đi. Bà Lơ-phe-vrơ thấy con chó xấu xí kinh tởm ấy đẹp lắm, vì nó chẳng tốn đồng nào. Rô-dơ ôm lấy nó mà hôn, rồi hỏi nó tên gì. Bác thợ bánh đáp:

"Pi-ê-rô."

Người ta cho nó ở trong một cái thùng xà phòng cũ, và trước tiên cho nó uống nước. Nó uống. Rồi người ta đưa cho nó một mẩu bánh mì. Nó ăn. Bà Lơ-phe-vrơ lo lắng, nảy ra một ý:

"Khi nào nó quen nhà rồi thì thả nó ra. Nó sẽ tự đi lang thang khắp vùng mà kiếm ăn."

Quả nhiên người ta thả nó ra, nhưng thế cũng chẳng làm nó bớt đói. Vả lại nó chỉ sủa để đòi ăn. Nhưng những lúc ấy thì nó sủa dai dẳng lắm.

Ai cũng có thể vào vườn. Pi-ê-rô tới quấn quýt bên từng người mới tới, và tuyệt nhiên không sủa một tiếng.

Thế nhưng bà Lơ-phe-vrơ đã quen với con vật. Bà còn đâm ra yêu nó, thỉnh thoảng tự tay cho nó mấy miếng bánh mì chấm nước thịt hầm.

Nhưng bà chẳng hề nghĩ tới chuyện thuế má. Và khi người ta đòi bà tám quan, tám quan, thưa bà! cho cái con cún loắt choắt chẳng biết sủa ấy, bà suýt ngất đi vì kinh ngạc.

Người ta quyết định ngay lập tức tống khứ Pi-ê-rô đi. Chẳng ai muốn nhận nó. Dân trong vòng mười dặm quanh đó đều từ chối. Thế là, chẳng còn cách nào khác, người ta quyết định cho nó đi "ăn đất vôi".

"Ăn đất vôi" là cách nói ở vùng này. Con chó nào người ta muốn tống khứ thì đều cho đi ăn đất vôi.

Giữa một cánh đồng mênh mông, người ta thấy một thứ như túp lều, đúng hơn là một cái mái rạ bé xíu đặt sát mặt đất. Đó là cửa hầm đất vôi. Một cái giếng lớn thẳng đứng sâu tới hai mươi mét dưới lòng đất, dẫn tới một loạt đường hầm dài.

Mỗi năm người ta xuống hầm một lần, vào mùa lấy đất vôi về bón ruộng. Thời gian còn lại, nó là nghĩa địa của những con chó bị kết án. Và nhiều khi, đi qua gần miệng hầm, người ta nghe thấy những tiếng tru rên rỉ, những tiếng sủa giận dữ hay tuyệt vọng, những tiếng kêu than thảm thiết vọng lên.

Chó của thợ săn và của người chăn cừu đều kinh hãi chạy xa khỏi cái hố rên rỉ ấy. Và khi cúi xuống trên miệng hố, một mùi thối rữa kinh tởm bốc lên.

Những tấn thảm kịch khủng khiếp diễn ra trong bóng tối dưới ấy.

Khi một con vật đã hấp hối mười, mười hai ngày dưới đáy, sống bằng những thứ ghê tởm còn sót lại của những con đến trước, thì một con mới, to hơn, chắc chắn là khoẻ hơn, bỗng bị ném xuống. Chúng ở đó, chỉ có hai con, đói khát, mắt sáng quắc. Chúng rình nhau, theo nhau, ngần ngừ, lo sợ. Nhưng cơn đói thúc bách: chúng lao vào nhau, cắn xé hồi lâu, hung hãn. Và con khoẻ hơn ăn thịt con yếu hơn, ngấu nghiến nó khi nó còn sống.

Khi đã quyết cho Pi-ê-rô đi "ăn đất vôi", người ta đi tìm người thi hành án. Bác phu đường đang xới cỏ ven đường đòi nửa quan tiền công. Bà Lơ-phe-vrơ thấy thế là đắt cắt cổ. Thằng đầy tớ nhà hàng xóm chỉ đòi năm xu, thế vẫn còn đắt quá. Rô-dơ bảo rằng hai người tự mang nó đi thì hơn, vì như thế dọc đường nó sẽ không bị đối xử thô bạo và không biết trước số phận của mình. Thế là quyết định cả hai sẽ cùng đi, lúc chập tối.

Tối hôm ấy, người ta cho nó một bát xúp ngon có cả một chút bơ. Nó húp sạch tới giọt cuối cùng. Và trong lúc nó đang ngoáy đuôi vì sung sướng, Rô-dơ bọc nó vào tạp dề.

Hai người rảo những bước dài băng qua cánh đồng như những kẻ đi ăn trộm. Chẳng bao lâu họ nhìn thấy hầm đất vôi, và tới nơi. Bà Lơ-phe-vrơ cúi xuống để nghe xem có con nào đang rên rỉ không. Không, chẳng có con nào. Pi-ê-rô sẽ ở một mình. Thế là Rô-dơ, nước mắt ròng ròng, hôn nó, rồi ném nó xuống hố. Và cả hai cúi xuống, vểnh tai nghe.

Thoạt tiên họ nghe một tiếng uỵch trầm đục. Rồi tiếng kêu thét chói tai, xé lòng của một con vật bị thương. Rồi một loạt những tiếng kêu đau đớn nho nhỏ. Rồi những tiếng gọi tuyệt vọng, những tiếng van xin của một con chó đang cầu khẩn, đầu ngóc lên phía miệng hố.

Nó sủa, ôi! Nó sủa!

Họ bị xâm chiếm bởi hối hận, bởi kinh hoàng, bởi một nỗi sợ điên cuồng không giải thích được. Và họ ba chân bốn cẳng chạy trốn. Vì Rô-dơ chạy nhanh hơn, bà Lơ-phe-vrơ gào lên:

"Đợi tôi với, Rô-dơ, đợi tôi với!"

Đêm ấy họ bị những cơn ác mộng khủng khiếp ám ảnh.

Bà Lơ-phe-vrơ mơ thấy mình ngồi vào bàn ăn xúp, nhưng vừa mở nắp liễn ra thì Pi-ê-rô đã ở trong đó. Nó nhảy xổ ra cắn vào mũi bà.

Bà tỉnh dậy, tưởng như vẫn nghe thấy nó sủa. Bà lắng nghe. Bà đã nhầm.

Bà lại thiếp đi, và thấy mình đang đi trên một con đường cái lớn, một con đường dài vô tận. Bỗng giữa đường, bà nhìn thấy một cái giỏ, một cái giỏ lớn của nhà nông, bị bỏ lại. Và cái giỏ ấy làm bà sợ.

Thế nhưng rồi bà cũng mở nó ra, và Pi-ê-rô, nằm nép trong đó, ngoạm lấy tay bà, không chịu nhả ra nữa. Và bà cuống cuồng chạy trốn, con chó cứ thế treo lủng lẳng ở đầu cánh tay bà, mõm ngoạm chặt.

Tờ mờ sáng bà đã dậy, gần như phát điên, chạy tới hầm đất vôi.

Nó sủa. Nó vẫn còn sủa, nó đã sủa suốt đêm. Bà bật khóc nức nở, gọi nó bằng cả nghìn cái tên âu yếm. Nó đáp lại bằng tất cả những âm điệu dịu dàng của giọng chó.

Thế là bà muốn được thấy lại nó, tự hứa sẽ làm cho nó sung sướng cho tới khi nó chết.

Bà chạy tới nhà bác thợ đào giếng chuyên lấy đất vôi, kể chuyện của mình. Bác ta lắng nghe không nói một lời. Khi bà kể xong, bác bảo:

"Bà muốn lấy lại con cún à? Bốn quan."

Bà giật nảy mình. Bao nhiêu đau khổ bay biến sạch trong nháy mắt.

"Bốn quan! Ông muốn giết người ta à! Bốn quan!"

Bác ta đáp:

"Bà tưởng tôi sẽ mang dây thừng, mang tời tới, dựng hết lên, rồi dắt thằng con đi tận đằng ấy, rồi còn bị con cún chết tiệt của bà cắn cho nữa, chỉ để có cái thú trả nó lại cho bà à? Đáng lẽ đừng có ném nó xuống."

Bà bỏ về, phẫn nộ. Bốn quan!

Vừa về tới nhà, bà gọi Rô-dơ, kể cho cô nghe cái giá bác thợ đào giếng đòi. Rô-dơ, vẫn cam chịu như mọi khi, nhắc lại:

"Bốn quan! Nhiều tiền đấy, thưa bà."

Rồi cô nói thêm:

"Hay là mình ném đồ ăn xuống cho con cún tội nghiệp, để nó khỏi chết như thế?"

Bà Lơ-phe-vrơ đồng ý, vui vẻ hẳn lên. Thế là hai người lại lên đường, mang theo một miếng bánh mì to phết bơ.

Họ cắt nó ra từng mẩu, lần lượt ném xuống, thay nhau nói chuyện với Pi-ê-rô. Và hễ con chó ăn xong một mẩu là nó lại sủa đòi mẩu tiếp theo.

Họ quay lại vào buổi tối, rồi hôm sau, rồi ngày nào cũng tới. Nhưng mỗi ngày họ chỉ đi một lần thôi.

Thế rồi một buổi sáng, vừa sắp thả mẩu bánh đầu tiên xuống, họ bỗng nghe thấy một tiếng sủa vang dội dưới giếng. Có hai con! Người ta đã ném xuống một con chó khác, một con to!

Rô-dơ gọi:

"Pi-ê-rô!"

Và Pi-ê-rô sủa, sủa mãi. Thế là họ bắt đầu ném thức ăn xuống. Nhưng lần nào họ cũng nghe rõ một trận xô đẩy dữ dội, rồi những tiếng kêu thảm thiết của Pi-ê-rô bị con kia cắn, con kia ăn hết, vì nó khoẻ hơn.

Họ có dặn đi dặn lại "Cái này cho mày đấy, Pi-ê-rô!" cũng vô ích. Rõ ràng Pi-ê-rô chẳng được miếng nào.

Hai người đàn bà sững sờ nhìn nhau. Và bà Lơ-phe-vrơ nói, giọng chua chát:

"Thế thì tôi cũng chẳng thể nuôi hết tất cả những con chó người ta ném xuống đấy được. Đành bỏ thôi."

Và nghẹn thở khi nghĩ tới tất cả những con chó sống bằng tiền của mình, bà bỏ về, mang theo cả chỗ bánh mì còn lại, rồi vừa đi vừa ăn.

Rô-dơ theo sau, lấy góc tạp dề xanh lau nước mắt.

— Hết —