Con gái xứ An-bi-ôn

Một cỗ xe ngựa sang trọng, bánh bọc cao su, anh xà ích béo tốt, ghế ngồi bọc nhung, lăn bánh đến trước nhà ông địa chủ Gri-a-bốp. Từ trên xe nhảy xuống là ông thủ lĩnh quý tộc của huyện, Phi-ô-đo An-đrê-ích Ốt-xốp. Ở gian tiền sảnh, một anh hầu ngái ngủ ra đón.

— Ông bà chủ có nhà không? ông thủ lĩnh hỏi.

— Bẩm không ạ. Bà chủ đưa các cô cậu đi chơi nhà khách, còn ông chủ thì đi câu cá với cô gia sư ạ. Từ sáng sớm ạ.

Ốt-xốp đứng nghĩ một lúc, rồi đi ra sông tìm Gri-a-bốp. Ông tìm thấy Gri-a-bốp cách nhà chừng hai dặm, khi đến gần bờ sông. Từ trên bờ dốc nhìn xuống, trông thấy Gri-a-bốp, Ốt-xốp phì cười… Gri-a-bốp, một người to béo, đầu rất to, đang ngồi trên bãi cát, xếp bằng hai chân kiểu người Thổ, mà câu cá. Mũ ông lệch ra sau gáy, cà vạt xệch sang một bên. Đứng cạnh ông là một cô người Anh cao, gầy, mắt lồi như mắt tôm, mũi to như mỏ chim, trông giống cái móc câu hơn là cái mũi. Cô mặc chiếc áo dài bằng vải mỏng màu trắng, xuyên qua lớp vải lộ rõ đôi vai vàng vọt, gầy guộc. Trên chiếc thắt lưng vàng có đeo một chiếc đồng hồ vàng nhỏ. Cô cũng đang câu. Quanh hai người là một sự im lặng như nghĩa địa. Cả hai đều bất động, như mặt sông nơi những cái phao của họ đang lềnh bềnh.

— Thích thì thích chết đi được, mà số thì đen như mực! Ốt-xốp cười. Chào anh, I-van Cu-dơ-mích!

— À… anh đấy à? Gri-a-bốp hỏi, mắt không rời mặt nước. Đến rồi à?

— Như anh thấy đấy… Thế mà anh vẫn còn làm cái trò vớ vẩn này! Vẫn chưa bỏ được à?

— Quỷ tha ma bắt… Tôi câu suốt từ sáng đến giờ… Hôm nay cá cắn câu kém thế nào ấy. Cả tôi lẫn cái con ma lem này chưa câu được con nào. Ngồi mãi, ngồi mãi, mà chẳng được lấy một con quỷ nào! Cứ muốn kêu cứu lên ấy.

— Thì kệ nó đi. Đi uống vốt-ca thôi!

— Khoan đã… Biết đâu lại câu được con nào. Về chiều cá cắn câu khá hơn… Tôi ngồi đây từ sáng sớm đấy, ông bạn ạ! Buồn chán đến mức tôi không tả nổi với anh. Quỷ xui ma khiến thế nào tôi lại nghiện cái trò câu cá này cơ chứ! Biết là vớ vẩn, mà vẫn ngồi! Ngồi như một thằng khốn, như một thằng tù khổ sai, nhìn mặt nước như một thằng ngốc! Đáng lẽ phải ra đồng cắt cỏ, thế mà tôi lại đi câu cá. Hôm qua đức giám mục làm lễ ở Kha-pô-ni-ê-vô, thế mà tôi không đi, ngồi lì ở đây với cái con cá tầm này… với cái con quỷ cái này…

— Nhưng… anh điên rồi à? Ốt-xốp hỏi, ngượng nghịu liếc nhìn cô người Anh. Anh chửi bới trước mặt một quý cô… mà lại chửi chính cô ấy…

— Mặc xác nó! Đằng nào nó cũng chẳng hiểu một chữ tiếng Nga nào. Anh khen nó hay chửi nó, với nó cũng như nhau cả! Anh nhìn cái mũi kia kìa! Chỉ nhìn cái mũi thôi cũng đủ ngất xỉu! Chúng tôi ngồi với nhau suốt ngày, mà chẳng được lấy một câu! Nó cứ đứng như bù nhìn, trợn mắt nhìn xuống nước.

Cô người Anh ngáp, thay con giun khác vào lưỡi câu, rồi quăng cần.

— Tôi ngạc nhiên lắm, ông bạn ạ! Gri-a-bốp nói tiếp. Cái con ngốc ấy sống ở nước Nga mười năm rồi, mà chẳng nói được lấy một chữ tiếng Nga!.. Một anh quý tộc lèng xèng nào nhà mình sang bên họ, là học bắn tiếng của họ nhanh như chớp, còn bọn họ thì… quỷ biết được họ! Anh nhìn cái mũi kìa! Nhìn cái mũi đi!

— Thôi, thôi đi… Ngượng lắm… Sao lại xông vào bắt nạt một người đàn bà thế?

— Nó có phải đàn bà đâu, nó là gái chưa chồng… Chắc đang mơ tưởng đến chồng chưa cưới đấy, cái con búp bê quỷ quái. Mà trên người nó cứ thoang thoảng một mùi gì như mùi mục… Tôi ghét nó lắm, ông bạn ạ! Nhìn thấy nó là không thể bình thản được! Hễ nó đưa đôi mắt to tướng ấy nhìn tôi, là tôi rùng mình khắp người, như bị va khuỷu tay vào lan can. Nó cũng thích câu cá. Anh nhìn kìa: câu mà như làm lễ thánh ấy! Nhìn cái gì cũng khinh khỉnh… Đứng đấy, con khốn, mà cứ tự cho mình là người, mà đã là người thì là chúa tể muôn loài. Mà anh có biết nó tên là gì không? Uyn-ca Sác-lơ-dôp-na Tơ-phai-xơ! Phì!.. Nói còn chẳng được!

Nghe thấy tên mình, cô người Anh chầm chậm quay mũi về phía Gri-a-bốp, đưa mắt khinh bỉ đo ông từ đầu đến chân. Từ Gri-a-bốp, cô ngước mắt nhìn sang Ốt-xốp, và dội lên ông cả một gáo khinh bỉ. Tất cả đều im lặng, đường bệ và chậm rãi.

— Thấy chưa? Gri-a-bốp hỏi, cười ha hả. Kiểu như: của các ông đây này! Ối cái con ma lem! Tôi giữ cái con sa giông này lại chỉ vì lũ trẻ thôi đấy. Không có lũ trẻ thì tôi chẳng cho nó bén mảng lại gần điền trang của tôi trong vòng mười dặm… Mũi như mũi diều hâu… Còn cái eo nữa? Con búp bê này làm tôi nghĩ đến một cái đinh dài. Anh biết không, chỉ muốn cầm lấy mà đóng xuống đất. Khoan… Hình như cá cắn câu…

Gri-a-bốp nhảy dựng lên, nhấc cần câu. Dây câu căng ra… Gri-a-bốp giật thêm cái nữa, mà không kéo được lưỡi câu lên.

— Mắc rồi! ông nói, nhăn mặt. Chắc vào hòn đá… Quỷ tha ma bắt…

Trên mặt Gri-a-bốp hiện lên vẻ đau khổ. Vừa thở dài, vừa nhấp nhổm bồn chồn, vừa lẩm bẩm chửi rủa, ông bắt đầu giật dây câu. Giật mãi cũng chẳng ăn thua. Mặt Gri-a-bốp tái đi.

— Tiếc quá! Phải lội xuống nước thôi.

— Thôi bỏ đi!

— Không được… Về chiều cá cắn câu tốt lắm… Thật là của nợ, Chúa tha tội! Đành phải lội xuống nước vậy. Đành vậy! Mà giá anh biết tôi chẳng muốn cởi quần áo tí nào! Phải đuổi con mẹ người Anh đi đã… Có nó ở đây, cởi quần áo ngượng lắm. Dù sao nó cũng là đàn bà!

Gri-a-bốp vứt mũ và cà vạt xuống.

— Mít… ơ… ơ… ông quay sang cô người Anh. Mít Tơ-phai-xơ! Giơ vu pri… Biết nói với nó thế nào bây giờ? Nói thế nào cho mày hiểu? Nghe đây này… đằng kia! Đi ra đằng kia! Nghe không?

Mít Tơ-phai-xơ dội lên Gri-a-bốp cả một gáo khinh bỉ, rồi khịt mũi một tiếng.

— Sao? Không hiểu à? Đi khỏi đây, tao bảo mày đấy! Tao phải cởi quần áo, đồ búp bê quỷ quái! Đi ra đằng kia! Đằng kia!

Gri-a-bốp kéo tay áo cô, chỉ vào bụi cây, rồi ngồi thụp xuống: ý bảo đi ra sau bụi cây mà nấp ở đấy… Cô người Anh nhíu mày lia lịa, nói nhanh một tràng tiếng Anh dài. Hai ông địa chủ phá lên cười.

— Lần đầu tiên trong đời tôi nghe thấy giọng nó… Thôi khỏi nói, giọng mới hay làm sao! Nó không hiểu! Biết làm gì với nó bây giờ?

— Kệ nó! Đi uống vốt-ca thôi!

— Không được, giờ là lúc cá phải cắn câu… Chiều rồi… Thế anh bảo tôi phải làm sao? Đúng là của nợ! Đành phải cởi trước mặt nó vậy…

Gri-a-bốp cởi áo khoác và áo gi-lê, rồi ngồi xuống cát tháo ủng.

— Này, I-van Cu-dơ-mích, ông thủ lĩnh nói, cười khùng khục trong nắm tay. Anh bạn ơi, thế này là chế giễu, là nhạo báng người ta rồi đấy.

— Có ai bảo nó cứ không hiểu đâu! Cho bọn ngoại quốc ấy một bài học!

Gri-a-bốp tháo ủng, cởi quần, lột hết đồ lót, và đứng đó trong bộ trang phục của ông A-đam. Ốt-xốp ôm bụng. Ông đỏ mặt, vừa vì buồn cười vừa vì ngượng. Cô người Anh nhướn nhướn lông mày, chớp chớp mắt… Trên gương mặt vàng vọt của cô thoáng qua một nụ cười kiêu kỳ, khinh miệt.

— Phải cho người mát một chút đã, Gri-a-bốp nói, vỗ vỗ vào hai đùi. Anh nói thử xem nào, Phi-ô-đo An-đrê-ích, sao mùa hè nào ngực tôi cũng nổi rôm thế nhỉ?

— Thì lội nhanh xuống nước đi, hoặc lấy cái gì che vào! Đồ súc sinh!

— Mà nó chẳng ngượng lấy một tí, cái con khốn! Gri-a-bốp nói, vừa lội xuống nước vừa làm dấu thánh giá. Brừ… nước lạnh quá… Nhìn kìa, nó nhướn lông mày kìa! Không chịu đi… Nó đứng trên cả đám đông cơ đấy! Hê hê hê… Nó chẳng coi chúng mình là người!

Lội xuống đến đầu gối, vươn thẳng cái thân hình khổng lồ của mình lên, ông nháy mắt một cái và nói:

— Ông bạn ạ, đây đâu phải nước Anh của nó!

Mít Tơ-phai-xơ thản nhiên thay con giun khác, ngáp một cái, rồi quăng cần. Ốt-xốp quay mặt đi. Gri-a-bốp gỡ được lưỡi câu, hụp xuống một cái, rồi thở phì phò bò lên bờ. Hai phút sau, ông đã lại ngồi trên bãi cát, câu cá tiếp.

— Hết —