Con kỳ nhông

Viên cảnh sát trưởng Ô-chu-mê-lốp mặc chiếc áo choàng mới, tay xách một bọc nhỏ, đi ngang qua quảng trường chợ. Theo sau ông là một anh cảnh sát tóc hung, ôm cái rây đầy ắp quả lý gai vừa tịch thu được. Xung quanh im phăng phắc. Trên quảng trường không một bóng người. Cửa các hiệu buôn và quán rượu mở toang, buồn rầu nhìn ra trời đất như những cái mồm đói há hốc. Đến cả ăn mày cũng chẳng thấy ai ngồi.

— Mày dám cắn hả, đồ khốn kiếp? Ô-chu-mê-lốp bỗng nghe có tiếng quát. Anh em ơi, đừng để nó chạy! Bây giờ cấm cắn rồi nhé! Giữ lấy! Á… á!

Có tiếng chó kêu ăng ẳng. Ô-chu-mê-lốp quay sang nhìn. Từ kho củi của lái buôn Pi-chu-gin, một con chó nhảy lò cò ba chân chạy ra, vừa chạy vừa ngoái lại. Một người đàn ông mặc áo sơ mi vải hoa hồ bột cứng, áo gi-lê phanh cúc, đuổi theo nó. Anh ta chồm người tới trước, ngã sấp xuống đất, chộp được hai chân sau con chó. Lại nghe tiếng chó ăng ẳng, rồi tiếng hét: "Đừng để nó chạy!" Từ các hiệu buôn thò ra những bộ mặt còn ngái ngủ. Chẳng mấy chốc, quanh kho củi đã lố nhố một đám đông, như thể từ dưới đất mọc lên.

— Hình như có chuyện lộn xộn, bẩm quan! anh cảnh sát nói.

Ô-chu-mê-lốp quay nửa vòng sang trái, bước về phía đám đông. Ngay cạnh cổng kho, ông thấy người đàn ông mặc áo gi-lê phanh cúc ban nãy đang giơ cao bàn tay phải, chìa cho cả đám xem một ngón tay đầy máu. Trên bộ mặt ngà ngà say của anh ta như có viết sẵn mấy chữ: "Rồi tao sẽ lột da mày, đồ ranh!" Mà chính ngón tay ấy cũng giơ lên như một lá cờ chiến thắng. Ô-chu-mê-lốp nhận ra anh ta là Khriu-kin, thợ kim hoàn. Giữa đám đông, kẻ gây ra cả vụ ầm ĩ đang ngồi bệt dưới đất, hai chân trước choãi ra, toàn thân run lẩy bẩy. Đó là một con chó săn con lông trắng, mõm nhọn, trên lưng có một vệt vàng. Đôi mắt ướt nhoèn của nó đầy vẻ buồn rầu và sợ hãi.

— Có chuyện gì ở đây thế? Ô-chu-mê-lốp hỏi, len vào giữa đám đông. Sao lại tụ tập ở đây? Còn anh, giơ ngón tay ra làm gì? Ai vừa la đấy?

— Bẩm quan, con đang đi, chẳng đụng chạm gì ai cả… Khriu-kin bắt đầu kể, đưa nắm tay lên che miệng ho. Con đi bàn chuyện củi với ông Mi-tri Mi-tri-ch, thế mà con khốn này tự dưng chẳng vì cớ gì đớp ngay vào ngón tay. Quan tha lỗi cho, con là người lao động. Việc con làm là việc tỉ mỉ. Phải bắt chủ nó đền cho con, vì có khi cả tuần nay con không cử động nổi ngón tay này… Bẩm quan, luật pháp cũng chẳng có điều nào bắt người ta phải chịu đựng một con súc vật. Ai ai cũng cứ bị cắn thế này thì thà đừng sống trên đời còn hơn…

— Hừm… Được… Ô-chu-mê-lốp nói giọng nghiêm khắc, vừa ho vừa nhíu nhíu đôi lông mày. Được rồi… Chó của ai đây? Ta sẽ không để yên chuyện này đâu. Ta sẽ cho các người biết tay cái tội thả rông chó! Đã đến lúc phải để mắt tới những ngài không chịu tuân theo luật lệ! Cứ phạt cho thằng khốn ấy một trận, nó sẽ biết thế nào là chó với các thứ súc vật lang thang! Ta sẽ cho nó biết thế nào là lễ độ! En-đư-rin, viên cảnh sát trưởng quay sang anh cảnh sát, cậu hỏi xem chó này của ai, rồi lập biên bản! Còn con chó thì phải giết đi. Ngay lập tức! Chắc chắn là chó dại rồi… Chó của ai, ta hỏi?

— Hình như là của ngài tướng Gi-ga-lốp! có ai trong đám đông nói to.

— Của ngài tướng Gi-ga-lốp à? Hừm… En-đư-rin, cởi giúp ta cái áo choàng ra… Nóng khủng khiếp! Chắc sắp mưa đây… Có một điều ta không hiểu: làm sao nó cắn được anh? Ô-chu-mê-lốp quay sang Khriu-kin. Nó với tới ngón tay anh được à? Nó bé tí, còn anh thì to lớn lực lưỡng thế kia! Chắc anh lấy cái đinh chọc toạc ngón tay, rồi mới nảy ra cái ý vòi tiền. Bọn các anh thì… ai lạ gì! Ta biết tỏng lũ quỷ các anh!

— Bẩm quan, hắn dí điếu thuốc vào mõm nó cho vui, nó đâu có ngu, nó đớp cho một phát… Cái thằng lôi thôi lắm chuyện, bẩm quan!

— Mày nói láo, thằng chột! Mày không trông thấy, sao lại nói láo? Quan đây là người sáng suốt, quan biết ai nói láo, ai nói thật như trước mặt Chúa. Còn nếu tao nói láo, thì cứ để toà hoà giải phân xử. Luật đã ghi rõ ràng… Bây giờ ai cũng bình đẳng hết… Chính anh tao cũng làm hiến binh đây này… nếu các người muốn biết…

— Không cãi lý!

— Không, con này không phải chó của ngài tướng đâu… anh cảnh sát nói, vẻ suy nghĩ sâu xa. Ngài tướng không có loại chó này. Nhà ngài toàn chó săn lông ngắn thôi.

— Cậu biết chắc chứ?

— Chắc chắn, bẩm quan…

— Ta cũng biết thế. Chó của ngài tướng toàn loại đắt tiền, nòi giống tử tế, còn con này thì chẳng ra cái thể thống gì! Lông chẳng ra lông, hình thù chẳng ra hình thù… Đồ hèn mạt… Ai lại đi nuôi cái giống chó như thế?! Đầu óc các người để đâu hả? Loại chó này mà lọt vào Pê-téc-bua hay Mát-xcơ-va thì các người biết sẽ ra sao không? Ở đó chẳng ai thèm giở luật ra xem, cứ thế là tắt thở ngay! Khriu-kin, anh bị thiệt, đừng để chuyện này trôi qua… Phải cho chúng một bài học! Đã đến lúc rồi…

— Mà có khi lại là chó của ngài tướng cũng nên… anh cảnh sát nghĩ thành tiếng. Trên mõm nó đâu có viết chữ… Mấy hôm trước con thấy trong sân nhà ngài có một con y như thế.

— Chính là chó của ngài tướng rồi! có tiếng ai đó trong đám đông.

— Hừm… En-đư-rin, cậu mặc giúp ta cái áo choàng vào… Hình như vừa có cơn gió… Ta thấy ớn lạnh… Cậu dẫn nó tới nhà ngài tướng, hỏi xem. Cứ bảo là ta tìm được và cho đưa tới. Nhớ dặn người ta đừng thả nó ra đường nữa… Biết đâu nó là giống quý, mà đứa lợn nào cũng dí điếu thuốc vào mũi nó thì chẳng mấy mà hỏng. Chó là con vật mỏng manh lắm… Còn anh, đồ ngu, bỏ tay xuống! Giơ mãi cái ngón tay ngớ ngẩn ra làm gì! Tự anh có lỗi chứ còn ai!

— Đầu bếp nhà ngài tướng đi kia rồi, hỏi ông ấy xem… Này, Prô-kho! Lại đây, ông bạn! Nhìn con chó này xem… Của nhà ông phải không?

— Bày đặt! Nhà tôi xưa nay chưa từng có giống chó này!

— Chẳng cần hỏi han lâu la gì nữa, Ô-chu-mê-lốp nói. Nó là chó hoang! Bàn mãi làm gì… Ta đã bảo là chó hoang, thì nó là chó hoang… Giết đi, thế là xong.

— Chó này không phải của nhà tôi, Prô-kho nói tiếp. Đây là chó của ông anh ngài tướng, mới đến chơi hôm nọ. Ông chủ tôi không mê chó săn. Ông anh ngài thì thích lắm…

— Thế ra ông anh của ngài đã đến rồi à? Ngài Vla-đi-mia I-va-nư-ch ấy à? Ô-chu-mê-lốp hỏi, cả khuôn mặt ông rạng rỡ một nụ cười cảm động. Lạy Chúa tôi! Vậy mà ta không hề hay biết! Ngài đến chơi ít hôm à?

— Đến chơi ạ…

— Lạy Chúa tôi… Ngài nhớ em quá đấy mà… Thế mà ta chẳng biết gì! Vậy đây là chó con của ngài à? Mừng quá… Ông đem nó về đi… Con chó con cũng được đấy chứ… Nhanh nhẹn ra phết… Đớp ngay vào ngón tay thằng cha này! Ha ha ha… Thôi nào, run gì thế? Gừ… gừ… Nó cáu đấy, đồ ranh… Cái con cún con này…

Prô-kho gọi con chó, dắt nó đi khỏi kho củi. Cả đám đông cười ồ, chế giễu Khriu-kin.

— Rồi tao còn tính sổ với mày! Ô-chu-mê-lốp doạ anh ta, rồi quấn chặt chiếc áo choàng, tiếp tục đi tuần qua quảng trường chợ.

— Hết —