Con ta-tu ra đời thế nào

Con yêu dấu ạ, đây là một chuyện khác nữa của Thuở Xa Xưa Thật Xa Xưa. Ngay giữa thuở ấy có một chú Nhím Gai Lởm Chởm, sống bên bờ dòng sông A-ma-dôn đục ngầu, ăn ốc sên có vỏ và đủ thứ. Chú có một người bạn là Rùa Chậm Chắc, cũng sống bên bờ dòng sông A-ma-dôn đục ngầu, ăn rau diếp xanh và đủ thứ. Thế là ổn cả, con yêu dấu ạ. Con thấy chưa?

Nhưng cũng chính lúc ấy, vào Thuở Xa Xưa Thật Xa Xưa ấy, có một con Báo Đốm Hoa, cũng sống bên bờ dòng sông A-ma-dôn đục ngầu, và nó ăn mọi thứ nó bắt được. Không bắt được hươu nai hay khỉ thì nó ăn ếch, ăn bọ cánh cứng. Không bắt được ếch hay bọ cánh cứng thì nó tìm tới Mẹ Báo Đốm, và mẹ nó dạy nó cách ăn nhím, ăn rùa.

Bà mẹ vừa duyên dáng ve vẩy đuôi vừa dặn đi dặn lại nó không biết bao nhiêu lần: "Con ơi, hễ gặp Nhím, con phải thả nó xuống nước, thế là nó duỗi người ra. Còn hễ bắt được Rùa, con phải lấy chân moi nó ra khỏi mai." Thế là ổn cả, con yêu dấu ạ.

Một đêm đẹp trời bên bờ dòng sông A-ma-dôn đục ngầu, Báo Đốm Hoa bắt gặp Nhím Gai Lởm Chởm và Rùa Chậm Chắc đang ngồi dưới một thân cây đổ. Chúng không chạy kịp, thế là Gai Lởm Chởm cuộn tròn lại thành một quả bóng, vì chú là Nhím. Còn Rùa Chậm Chắc thì rụt đầu rụt chân vào trong mai hết cỡ, vì chú là Rùa. Thế là ổn cả, con yêu dấu ạ. Con thấy chưa?

Báo Đốm Hoa nói: "Giờ thì nghe ta đây, vì chuyện này quan trọng lắm. Mẹ ta bảo hễ gặp Nhím thì ta phải thả nó xuống nước, thế là nó duỗi người ra. Còn hễ gặp Rùa thì ta phải lấy chân moi nó ra khỏi mai. Vậy đứa nào trong hai đứa là Nhím, đứa nào là Rùa? Vì có giữ được bộ đốm của ta thì ta cũng chẳng phân biệt nổi."

Nhím Gai Lởm Chởm nói: "Anh có chắc mẹ anh dặn thế không? Có chắc hẳn không? Biết đâu mẹ anh bảo hễ duỗi được Rùa thì phải lấy cái muỗng moi nó ra khỏi nước, còn hễ lấy chân vồ được Nhím thì phải thả nó lên cái mai."

Rùa Chậm Chắc nói: "Anh có chắc mẹ anh dặn thế không? Có chắc hẳn không? Biết đâu mẹ anh bảo hễ tưới nước cho Nhím thì phải thả nó vào chân anh, còn hễ gặp Rùa thì phải bóc vỏ nó cho tới khi nó duỗi ra."

Báo Đốm Hoa nói: "Ta không nghĩ là mẹ ta dặn thế đâu." Nhưng nó thấy hơi rối trí. "Nhưng làm ơn nói lại cho rõ hơn đi."

Gai Lởm Chởm nói: "Khi anh lấy chân múc nước thì anh lấy Nhím mà duỗi nó ra. Nhớ lấy, vì chuyện này quan trọng lắm."

Rùa nói: "Nhưng khi anh lấy chân vồ miếng thịt thì anh lấy muỗng mà thả nó vào con Rùa. Sao anh không hiểu nhỉ?"

Báo Đốm Hoa nói: "Các ngươi làm đốm của ta đau nhức cả lên rồi. Vả lại, ta chẳng cần lời khuyên của các ngươi. Ta chỉ muốn biết đứa nào là Nhím, đứa nào là Rùa thôi."

Gai Lởm Chởm nói: "Tôi không nói đâu. Nhưng nếu thích thì anh cứ việc moi tôi ra khỏi mai."

Báo Đốm Hoa nói: "A ha! Giờ thì ta biết ngươi là Rùa rồi. Ngươi tưởng ta không dám à! Giờ thì ta làm đây." Báo Đốm Hoa thò ngay cái chân mũm mĩm ra, đúng lúc Gai Lởm Chởm cuộn tròn người lại, thế là dĩ nhiên cái chân mũm mĩm của Báo cắm đầy gai. Tệ hơn nữa, nó hất văng Gai Lởm Chởm đi xa, thật xa, vào giữa rừng rậm bụi cây, tối quá chẳng tìm thấy đâu. Rồi nó đưa cái chân mũm mĩm lên miệng, thế là dĩ nhiên gai lại càng đâm đau hơn bao giờ hết. Vừa nói được thành lời, nó bảo: "Giờ thì ta biết nó không phải là Rùa rồi. Nhưng mà," rồi nó lấy cái chân không có gai gãi đầu, "làm sao ta biết đứa còn lại này là Rùa?"

Chậm Chắc nói: "Nhưng tôi là Rùa thật mà. Mẹ anh nói hoàn toàn đúng. Bà bảo anh phải lấy chân moi tôi ra khỏi mai. Bắt đầu đi."

Báo Đốm Hoa vừa mút gai trong cái chân mũm mĩm vừa nói: "Lúc nãy ngươi đâu có bảo là mẹ ta dặn thế. Ngươi bảo mẹ ta dặn một điều khác hẳn kia mà."

"Thì cứ cho là anh bảo rằng tôi bảo rằng mẹ anh dặn một điều khác hẳn đi, tôi cũng chẳng thấy thế thì khác gì. Vì nếu mẹ anh dặn đúng cái điều mà anh bảo là tôi bảo là mẹ anh dặn, thì cũng y như tôi bảo đúng cái điều mà mẹ anh bảo là mẹ anh dặn. Còn nếu anh nghĩ mẹ anh dặn là anh phải lấy muỗng mà duỗi tôi ra, chứ không phải lấy mai mà vồ tôi thành từng giọt, thì tôi biết làm sao được, phải không nào?"

Báo Đốm Hoa nói: "Nhưng ngươi bảo ngươi muốn được ta lấy chân moi ra khỏi mai cơ mà."

Chậm Chắc nói: "Anh nghĩ lại mà xem, tôi có nói gì như thế đâu. Tôi bảo là mẹ anh dặn anh phải moi tôi ra khỏi mai."

Báo hỏi, giọng hít hà và hết sức thận trọng: "Thế ta mà làm thì chuyện gì xảy ra?"

"Tôi không biết, vì tôi chưa bị ai moi ra khỏi mai bao giờ. Nhưng tôi nói thật với anh nhé, nếu anh muốn thấy tôi bơi đi mất thì anh chỉ việc thả tôi xuống nước thôi."

Báo Đốm Hoa nói: "Ta không tin. Ngươi đã trộn lẫn hết những điều mẹ ta dặn ta làm với những điều ngươi hỏi ta có chắc là mẹ ta không dặn không, tới mức ta chẳng còn biết mình đang đứng bằng đầu hay bằng cái đuôi hoa của mình nữa. Thế mà giờ ngươi lại nói với ta một điều ta hiểu được, làm ta càng rối tinh rối mù hơn trước. Mẹ ta dặn ta phải thả một trong hai đứa xuống nước. Mà ngươi có vẻ nóng lòng muốn bị thả xuống quá, nên ta nghĩ ngươi chẳng muốn bị thả xuống đâu. Thế nên nhảy xuống dòng sông A-ma-dôn đục ngầu đi, nhanh lên."

Chậm Chắc nói: "Tôi báo trước là mẹ anh sẽ không vui đâu đấy. Đừng có bảo bà là tôi không nói trước với anh nhé."

Báo đáp: "Ngươi mà còn nói thêm một lời nào về những điều mẹ ta dặn nữa thì..." Nhưng nó chưa nói hết câu thì Chậm Chắc đã lặng lẽ lặn xuống dòng sông A-ma-dôn đục ngầu, bơi dưới nước một quãng thật dài, rồi trồi lên ở chỗ bờ sông nơi Gai Lởm Chởm đang đợi.

Gai Lởm Chởm nói: "Thật là thoát trong gang tấc. Tớ chẳng ưa gì Báo Đốm Hoa. Cậu bảo nó cậu là con gì thế?"

"Tớ bảo nó thật thà rằng tớ là một con Rùa thật thà, nhưng nó không tin, nó bắt tớ nhảy xuống sông để xem có phải không, mà tớ là Rùa thật, thế là nó ngạc nhiên. Giờ nó đi mách mẹ nó rồi. Nghe nó kìa!"

Chúng nghe Báo Đốm Hoa gầm rống chạy ngược chạy xuôi giữa cây cối, bụi rậm bên bờ dòng sông A-ma-dôn đục ngầu, cho tới khi mẹ nó tới.

Bà mẹ vừa duyên dáng ve vẩy đuôi vừa nói đi nói lại không biết bao nhiêu lần: "Con ơi, con ơi! Con đã làm cái gì mà con không được làm thế?"

Báo Đốm Hoa nói: "Con cố lấy chân moi một cái thứ nó bảo nó muốn được moi ra khỏi mai, thế là chân con đầy những gai ơi là gai."

Bà mẹ vừa duyên dáng ve vẩy đuôi vừa nói đi nói lại không biết bao nhiêu lần: "Con ơi, con ơi! Nhìn gai trong cái chân mũm mĩm của con là mẹ biết đó phải là Nhím. Lẽ ra con phải thả nó xuống nước."

"Con làm thế với cái thứ kia rồi. Nó bảo nó là Rùa, con không tin, mà hoá ra là thật, nó lặn xuống dòng sông A-ma-dôn đục ngầu, không chịu lên nữa, thế là con chẳng có gì mà ăn cả. Con nghĩ mình nên đi tìm chỗ khác mà ở. Ở bên dòng A-ma-dôn đục ngầu này, chúng nó khôn quá, con tội nghiệp chịu không nổi!"

Bà mẹ vừa duyên dáng ve vẩy đuôi vừa nói đi nói lại không biết bao nhiêu lần: "Con ơi, con ơi! Giờ thì nghe mẹ đây, và nhớ lấy lời mẹ dặn. Nhím cuộn tròn người lại thành quả bóng, gai chĩa tua tủa ra mọi phía cùng một lúc. Nhờ thế mà con biết đó là Nhím."

Gai Lởm Chởm nấp dưới bóng một chiếc lá to, nói: "Tớ chẳng ưa bà già này tí nào. Không biết bà ta còn biết những gì nữa?"

Mẹ Báo Đốm vừa duyên dáng ve vẩy đuôi vừa nói tiếp, nói đi nói lại không biết bao nhiêu lần: "Rùa không cuộn tròn người lại được. Nó chỉ rụt đầu rụt chân vào trong mai thôi. Nhờ thế mà con biết đó là Rùa."

Rùa Chậm Chắc nói: "Tớ chẳng ưa bà già này chút nào, chút nào cả. Đến Báo Đốm Hoa cũng không quên nổi những lời dặn ấy đâu. Tiếc quá, Gai Lởm Chởm ạ, giá mà cậu biết bơi."

Gai Lởm Chởm nói: "Đừng nói tớ. Cứ nghĩ mà xem, giá cậu cuộn tròn được thì hay hơn biết bao nhiêu. Rắc rối to rồi! Nghe Báo Đốm Hoa kìa."

Báo Đốm Hoa đang ngồi bên bờ dòng sông A-ma-dôn đục ngầu, mút gai trong chân, lẩm bẩm một mình:

"Không cuộn được, mà bơi được, là Chậm Chắc, đúng rồi! Cuộn được, mà không bơi được, là Gai Lởm Chởm, đúng rồi!"

Gai Lởm Chởm nói: "Thế này thì cả đời nó cũng chẳng quên được. Đỡ cằm tớ lên đi, Chậm Chắc. Tớ sẽ học bơi. Biết đâu lại có ích."

Chậm Chắc nói: "Tuyệt!" Rồi chú đỡ cằm Gai Lởm Chởm, trong khi Gai Lởm Chởm đạp chân trong nước dòng sông A-ma-dôn đục ngầu.

Chậm Chắc nói: "Rồi cậu sẽ thành tay bơi cừ cho xem. Giờ cậu nới dây buộc mấy tấm mai sau lưng tớ ra một chút, để tớ xem có cuộn người được tí nào không. Biết đâu lại có ích."

Gai Lởm Chởm giúp nới dây buộc mấy tấm mai sau lưng Rùa, thế là bằng cách vặn mình, gồng mình, Chậm Chắc cuộn được người lại thật, một tí tẹo teo.

Gai Lởm Chởm nói: "Tuyệt! Nhưng giờ thì đừng gắng thêm nữa. Mặt cậu tím đen lại rồi kìa. Làm ơn dẫn tớ xuống nước lần nữa, tớ tập kiểu bơi nghiêng mà cậu bảo là dễ lắm ấy." Thế là Gai Lởm Chởm tập, còn Chậm Chắc bơi bên cạnh.

Chậm Chắc nói: "Tuyệt! Tập thêm tí nữa là cậu thành cá voi chính hiệu. Giờ phiền cậu nới dây mai sau mai trước của tớ ra thêm hai lỗ nữa, tớ sẽ thử cái kiểu uốn mình tuyệt diệu mà cậu bảo là dễ lắm ấy. Báo Đốm Hoa sẽ ngạc nhiên lắm cho xem!"

Gai Lởm Chởm ướt sũng nước sông A-ma-dôn đục ngầu, nói: "Tuyệt! Tớ thề là tớ chẳng phân biệt được cậu với người trong họ nhà tớ nữa. Hai lỗ, cậu bảo thế phải không? Uốn cho có hồn hơn chút nữa nào, và đừng có rên ư ử nhiều thế, kẻo Báo Đốm Hoa nghe thấy. Cậu xong rồi thì tớ muốn thử kiểu lặn sâu mà cậu bảo là dễ lắm ấy. Báo Đốm Hoa sẽ ngạc nhiên lắm cho xem!"

Thế là Gai Lởm Chởm lặn, còn Chậm Chắc lặn bên cạnh.

Chậm Chắc nói: "Tuyệt! Chú ý nín thở thêm một tẹo nữa là cậu có thể dọn nhà xuống ở dưới đáy dòng sông A-ma-dôn đục ngầu được rồi. Giờ tớ sẽ thử bài tập vòng hai chân sau lên ngang tai mà cậu bảo là dễ chịu lạ lùng ấy. Báo Đốm Hoa sẽ ngạc nhiên lắm cho xem!"

Gai Lởm Chởm nói: "Tuyệt! Nhưng nó làm mấy tấm mai sau lưng cậu hơi căng đấy. Giờ chúng chồng lên nhau hết cả, chứ không nằm cạnh nhau như trước nữa."

Chậm Chắc nói: "Ồ, đó là kết quả của tập luyện ấy mà. Tớ cũng để ý thấy mấy cái gai của cậu hình như đang dính liền vào nhau, trông cậu giống quả thông hơn, chứ không giống vỏ hạt dẻ như trước nữa."

Gai Lởm Chởm nói: "Thế à? Đó là vì tớ ngâm nước đấy. Ôi, Báo Đốm Hoa sẽ ngạc nhiên lắm cho xem!"

Chúng cứ tập mãi, đứa này giúp đứa kia, cho tới sáng. Khi mặt trời lên cao, chúng nghỉ ngơi, phơi cho khô người. Bấy giờ chúng mới thấy cả hai đã khác hẳn trước kia.

Ăn sáng xong, Rùa nói: "Gai Lởm Chởm này, tớ không còn như hôm qua nữa. Nhưng tớ nghĩ tớ vẫn có thể làm Báo Đốm Hoa một phen vui đấy."

Gai Lởm Chởm nói: "Tớ cũng đang nghĩ đúng điều ấy. Tớ thấy vảy hơn gai nhiều lắm, chưa kể còn biết bơi nữa. Ôi, Báo Đốm Hoa sẽ ngạc nhiên lắm cho xem! Ta đi tìm nó thôi."

Một lúc sau chúng tìm thấy Báo Đốm Hoa, nó vẫn còn đang nâng niu cái chân mũm mĩm bị thương đêm qua. Nó ngạc nhiên đến nỗi ngã ngửa ra sau, vấp phải chính cái đuôi hoa của mình, những ba lần liền.

Gai Lởm Chởm nói: "Chào buổi sáng! Bà mẹ thân yêu, duyên dáng của anh sáng nay thế nào?"

Báo Đốm Hoa nói: "Mẹ tôi khoẻ, cảm ơn. Nhưng xin thứ lỗi, đúng lúc này tôi không nhớ ra tên anh là gì."

Gai Lởm Chởm nói: "Anh thật là bạc bẽo, mới giờ này hôm qua anh còn cố lấy chân moi tôi ra khỏi mai cơ mà."

Báo Đốm Hoa nói: "Nhưng anh làm gì có mai. Toàn là gai. Tôi biết mà. Nhìn chân tôi đây này!"

Chậm Chắc nói: "Anh bảo tôi nhảy xuống dòng sông A-ma-dôn đục ngầu cho chết đuối. Sao hôm nay anh vô phép và đãng trí thế?"

Gai Lởm Chởm nói: "Anh không nhớ mẹ anh dặn gì à?

Không cuộn được, mà bơi được, là Gai Lởm Chởm, đúng rồi! Cuộn được, mà không bơi được, là Chậm Chắc, đúng rồi!"

Rồi cả hai cuộn tròn người lại, lăn vòng vòng quanh Báo Đốm Hoa, cho tới khi mắt nó quay tít trong đầu như bánh xe bò thật sự.

Thế là nó đi gọi mẹ.

Nó nói: "Mẹ ơi, hôm nay trong rừng có hai con vật mới. Con mà mẹ bảo không bơi được thì lại bơi được, con mà mẹ bảo không cuộn được thì lại cuộn được. Mà hình như chúng chia nhau gai thì phải, vì cả hai con đều phủ vảy khắp người, chứ không phải một con trơn nhẵn, một con đầy gai nữa. Chưa hết, chúng còn lăn vòng vòng thành vòng tròn, làm con thấy khó chịu lắm."

Mẹ Báo Đốm vừa duyên dáng ve vẩy đuôi vừa nói đi nói lại không biết bao nhiêu lần: "Con ơi, con ơi! Nhím là Nhím, không thể là gì khác ngoài Nhím. Rùa là Rùa, không bao giờ là gì khác được."

"Nhưng nó không phải Nhím, mà cũng không phải Rùa. Nó là một tí của cả hai, mà con không biết tên đúng của nó là gì."

Mẹ Báo Đốm nói: "Vớ vẩn! Cái gì cũng có tên đúng của nó. Mẹ thì mẹ sẽ gọi nó là Ta-tu, cho tới khi nào tìm ra tên thật. Và mẹ sẽ để mặc nó."

Thế là Báo Đốm Hoa làm theo lời mẹ dặn, nhất là chuyện để mặc chúng. Nhưng điều lạ lùng là từ hôm ấy tới tận bây giờ, con yêu dấu ạ, chẳng ai ở bờ dòng sông A-ma-dôn đục ngầu gọi Gai Lởm Chởm và Chậm Chắc bằng tên gì khác ngoài Ta-tu. Dĩ nhiên ở những nơi khác vẫn có nhím và rùa, trong vườn nhà ta cũng có mấy con. Nhưng cái giống xưa cũ và khôn ngoan thật sự, với những lớp vảy xếp chồng lên nhau lớp lớp như vảy quả thông, sống bên bờ dòng sông A-ma-dôn đục ngầu từ Thuở Xa Xưa Thật Xa Xưa, thì bao giờ cũng được gọi là Ta-tu, vì chúng khôn quá.

Thế là ổn cả, con yêu dấu ạ. Con thấy chưa?

— Hết —