Củ cải khổng lồ

Ngày xưa có hai anh em cùng đi lính, một người giàu, một người nghèo. Người nghèo muốn thoát cảnh túng thiếu, bèn cởi áo lính, về làm nông. Anh cuốc xới mảnh ruộng nhỏ của mình, gieo hạt củ cải. Hạt nảy mầm, mọc lên một củ cải. Củ cải lớn lên, mập mạp, ngày một to ra trông thấy, mãi không chịu ngừng, đáng gọi là bà chúa của mọi củ cải. Từ trước tới giờ chưa ai thấy củ nào như thế, mà về sau cũng chẳng bao giờ thấy nữa.

Cuối cùng nó to tới mức một mình nó chất đầy cả một cỗ xe, phải hai con bò mới kéo nổi. Bác nông dân chẳng biết làm gì với nó, không biết đó là may hay là rủi. Rồi bác nghĩ: “Đem bán thì được bao nhiêu đâu. Còn tự mình ăn thì củ cải nhỏ cũng no như thế. Tốt nhất là đem dâng nhà vua, làm quà kính biếu.”

Bác chất củ cải lên xe, đóng hai con bò vào, chở tới triều đình dâng vua.

— Cái vật lạ lùng này là gì thế? nhà vua nói. Ta đã thấy nhiều thứ kỳ lạ, nhưng cái thứ khổng lồ thế này thì chưa. Nó mọc từ hạt giống gì vậy? Hay chỉ mình ngươi trồng được, ngươi là người có số đỏ?

— Ôi, không ạ, bác nông dân nói. Tôi chẳng có số đỏ gì đâu. Tôi là một người lính nghèo, không nuôi nổi thân nữa nên treo áo lính lên đinh, về cày ruộng. Tôi còn một người anh giàu có, bệ hạ chắc cũng biết. Còn tôi, vì chẳng có gì, nên bị cả thiên hạ quên lãng.

Nhà vua động lòng thương, nói:

— Ngươi sẽ thoát cảnh nghèo. Ta sẽ ban thưởng cho ngươi, để ngươi giàu bằng người anh giàu có.

Vua ban cho anh rất nhiều vàng, ruộng, đồng cỏ, đàn gia súc, khiến anh giàu nứt đố đổ vách, của cải người anh chẳng thấm vào đâu.

Người anh nghe chuyện em mình được bấy nhiêu thứ chỉ nhờ một củ cải, thì ghen tức, nghĩ tới nghĩ lui tìm cách cũng được vận may như thế. Hắn muốn làm khôn hơn nhiều. Hắn đem vàng và ngựa tới dâng vua, đinh ninh nhà vua sẽ ban lại cho hắn món quà còn to hơn nữa. Em hắn chỉ có một củ cải mà được nhiều thế, thì bao nhiêu thứ đẹp đẽ này còn mang lại cho hắn biết bao nhiêu.

Nhà vua nhận quà, rồi nói chẳng biết lấy gì đáp lễ cho hiếm có và quý giá hơn củ cải khổng lồ. Thế là người anh giàu phải chất củ cải của em lên xe, chở về nhà.

Về tới nhà, hắn chẳng biết trút giận lên ai, tới khi ý nghĩ độc ác nảy ra, hắn quyết giết em. Hắn thuê mấy tên giết người, bảo chúng nấp sẵn một chỗ, rồi tới gặp em, nói:

— Em thân mến, anh biết một kho báu bí mật, hai anh em mình cùng đi đào lên rồi chia nhau.

Người em bằng lòng, đi theo, chẳng chút nghi ngờ. Ra tới nơi, bọn giết người ập tới, trói anh lại, định treo lên cây. Đúng lúc chúng sắp làm, từ xa vang lại tiếng hát thật to và tiếng vó ngựa. Bọn chúng sợ hết hồn, vội vàng nhét người bị bắt vào một cái bao, kéo lên treo trên cành cây, rồi ba chân bốn cẳng chạy mất.

Ở trên cao, anh loay hoay mãi tới khi khoét được một cái lỗ trên bao, đủ thò đầu ra. Người đi tới chẳng ai khác ngoài một anh học trò đi đường, một chàng trai trẻ cưỡi ngựa qua rừng, vui vẻ hát vang. Thấy có người đi qua bên dưới, người trên cây gọi:

— Xin chào anh, gặp anh đúng giờ lành.

Anh học trò nhìn quanh quất, không biết tiếng nói từ đâu ra. Cuối cùng anh hỏi:

— Ai gọi tôi thế?

Từ trên ngọn cây vọng xuống:

— Ngước mắt lên. Ta ngồi trên này, trong cái bao trí tuệ. Chỉ trong ít lâu ta đã học được những điều lớn lao, so với nó thì mọi trường học trên đời chỉ là gió thoảng. Còn chút nữa thôi là ta học xong, sẽ xuống, khôn ngoan hơn mọi người. Ta hiểu các vì sao và điềm trời, đường đi của mọi ngọn gió, cát dưới biển, cách chữa bệnh tật, sức mạnh của cây cỏ, chim muông và đá. Giá anh được vào đây một lần, anh sẽ thấy cái bao trí tuệ tuôn ra biết bao điều kỳ diệu.

Nghe vậy, anh học trò sửng sốt, nói:

— Phúc cho tôi được gặp ông đúng giờ này. Tôi có được vào trong bao một chút không?

Người ở trên làm ra vẻ miễn cưỡng, đáp:

— Ta có thể cho anh vào một lúc, nếu anh trả công và nói lời tử tế. Nhưng anh phải chờ thêm một giờ nữa, ta còn một đoạn phải học cho xong.

Anh học trò chờ một lúc thì thấy lâu quá, bèn nài nỉ cho mình được vào, vì lòng khát khao trí tuệ của anh lớn quá rồi. Người ở trên làm như cuối cùng cũng chịu nhường, nói:

— Để ta ra khỏi ngôi nhà trí tuệ, anh phải thả cái bao theo sợi dây xuống. Rồi anh sẽ được vào.

Anh học trò thả bao xuống, cởi dây, giải thoát cho anh. Rồi chính anh học trò kêu lên:

— Giờ thì kéo tôi lên thật nhanh đi.

Anh định đứng thẳng mà bước vào bao.

— Khoan, người kia nói. Không phải thế.

Anh ta túm lấy đầu anh học trò, nhét lộn ngược vào bao, buộc chặt miệng bao, kéo dây đưa môn đồ của trí tuệ lên cây. Rồi anh ta đung đưa cái bao giữa không trung mà nói:

— Thế nào, bạn thân mến? Thấy chưa, anh đã cảm thấy trí tuệ đang tới rồi đấy, đang thu được kinh nghiệm quý đấy. Cứ ngồi yên ở đó cho tới khi khôn ra nhé.

Nói rồi anh nhảy lên ngựa của anh học trò, phi đi. Nhưng một giờ sau, anh cũng sai người tới thả anh học trò xuống.

— Hết —