Cú và Đại Bàng

Ngày xưa, ở một xứ hoang vu, nơi tuyết phủ dày suốt nhiều tháng trong năm, có một con cú và một con đại bàng. Tuy khác nhau ở nhiều mặt, hai con lại thành bạn thân, rồi dọn về ở chung một nhà. Một con đi săn ban ngày, con kia đi săn ban đêm. Vì thế chúng chẳng mấy khi gặp mặt nhau, mà có lẽ nhờ vậy lại càng hợp nhau. Dù sao thì chúng sống rất sung sướng, chỉ thiếu mỗi một thứ, hay đúng hơn là hai thứ: mỗi con một cô vợ.

— Tối về tôi mệt quá, chẳng còn sức dọn dẹp nhà cửa, — Đại Bàng nói.

— Còn tôi thì săn suốt đêm, sáng ra buồn ngủ quá, chẳng thể nào bắt tay quét quét chùi chùi, — Cú đáp.

Thế là cả hai quyết định phải lấy vợ.

Lúc rảnh, chúng bay đi thăm các cô gái quen biết. Nhưng cô nào cũng bảo thà có một ông chồng còn hơn hai. Hai chàng chim tội nghiệp bắt đầu tuyệt vọng. Thì một buổi tối, sau một lần hiếm hoi cùng đi săn với nhau, chúng thấy hai chị em đang ngủ say trên hai cái giường của mình. Đại Bàng nhìn Cú, Cú nhìn Đại Bàng.

— Nếu họ chịu ở lại với mình thì họ sẽ là những người vợ tuyệt vời, — chúng nói.

Rồi chúng bay đi tắm rửa, chải chuốt cho thật bảnh trước khi hai cô gái thức giấc.

Hai chị em ngủ mãi nhiều giờ liền, vì họ đã đi một chặng rất xa, từ một thị trấn gần như chẳng còn gì ăn, người yếu và mệt lả. Nhưng rồi họ mở mắt ra, thấy hai con chim đang nhìn mình.

— Hai cô đã nghỉ khoẻ chưa? — Cú lễ phép hỏi.

— Ồ, rồi, cảm ơn anh, — hai cô gái đáp. — Chỉ có điều bọn em đói quá. Anh có nghĩ bọn em xin được chút gì ăn không?

— Được chứ! — Đại Bàng đáp.

Đại Bàng bay tới một trang trại cách đó một hai dặm, ngậm về trong cái mỏ khoẻ mạnh cả một ổ trứng. Còn Cú thì quắp một cái ca thiếc, bay tới một túp lều nơi có một bà lão và con bò của bà. Cú chui qua cửa sổ vào chuồng bò, nhúng cái ca vào thùng sữa mới vắt để ở đó.

Hai cô gái thích thú trước lòng tốt và sự khéo léo của hai chủ nhà đến nỗi, khi hai chàng chim hỏi các cô có chịu lấy họ và ở lại đây mãi mãi không, họ nhận lời ngay chẳng cần nghĩ lại. Thế là Đại Bàng lấy cô em, Cú lấy cô chị, và chưa từng có mái nhà nào êm ấm hơn mái nhà ấy!

Mọi việc đều suôn sẻ suốt mấy tháng. Rồi vợ Đại Bàng sinh một cậu con trai, và cũng đúng ngày ấy, vợ Cú sinh ra một con ếch. Bà mẹ đặt ngay nó xuống bờ một con suối gần nhà, vì nó có vẻ không thích ở trong nhà. Hai đứa trẻ lớn nhanh, chơi với nhau chẳng bao giờ chán, chẳng cần bạn nào khác.

Một đêm mùa xuân, khi băng đã tan, tuyết đã hết, hai chị em ngồi quay sợi trong nhà chờ chồng về. Nhưng chờ mãi, chờ mãi, chẳng thấy Cú, cũng chẳng thấy Đại Bàng đâu. Hôm ấy không, hôm sau không, hôm sau nữa cũng không, mãi không về. Cuối cùng hai người vợ hết hy vọng chồng trở về. Nhưng vốn là những người đàn bà biết điều, họ không ngồi đó mà khóc, mà gọi con lại, rồi lên đường, quyết tìm khắp thế gian cho tới khi thấy hai người chồng mất tích.

Hai người đàn bà chẳng biết hai con chim đã đi về hướng nào. Nhưng họ biết cách đó một quãng xa có một khu rừng rậm, săn bắn rất được. Có vẻ đó là nơi dễ tìm thấy chồng, hay ít ra cũng nghe ngóng được tin tức. Họ rảo bước đi, lòng phấn chấn vì nghĩ mình đang làm được điều gì đó. Bỗng cô em, đi trước một chút, kêu lên kinh ngạc:

— Ôi, chị nhìn cái hồ kia kìa! Mình chẳng bao giờ qua được đâu.

— Qua được chứ, — cô chị đáp. — Chị biết phải làm gì rồi.

Cô lấy trong túi ra một sợi dây dài, buộc vào miệng con ếch như một cái hàm thiếc.

— Con phải bơi qua hồ, — cô cúi xuống thả con vào nước mà nói, — còn mẹ với dì sẽ đi trên sợi dây phía sau con.

Và họ làm đúng như thế, cho tới khoảng giữa hồ thì chú ếch dừng lại.

— Con không thích, con không đi nữa đâu, — chú dỗi.

Mẹ chú phải hứa cho chú đủ thứ ngon lành, chú mới chịu đi tiếp.

Cuối cùng sang tới bờ bên kia, vợ Cú tháo sợi dây khỏi miệng ếch, bảo chú cứ nghỉ ngơi, chơi bên hồ cho tới khi mẹ và dì từ rừng về. Rồi chị, em gái chị và cậu bé đi tiếp, khu rừng lớn sừng sững trước mặt. Nhưng lúc này họ đã đi xa lắm, mệt lả, nên rất mừng khi thấy làn khói cuộn lên từ một túp lều nhỏ phía trước.

— Mình vào xin ít nước đi chị, — vợ Đại Bàng nói, và họ bước vào.

Trong lều tối đến nỗi lúc đầu họ chẳng thấy gì cả. Nhưng một lát sau họ nghe một tiếng kêu yếu ớt từ một góc. Hai chị em quay lại nhìn, và ở đó, bị trói cả cánh lẫn chân, mắt trũng sâu, chính là hai người chồng họ đang tìm. Nhanh như chớp, hai người vợ cắt đứt những sợi dây da hươu trói họ. Nhưng hai con chim tội nghiệp đã kiệt sức vì đau đớn và đói khát, chỉ còn kêu khe khẽ vì vui mừng. Thế nhưng họ vừa được cởi trói, một giọng đàn bà vang như sấm làm hai chị em giật nảy mình, cậu bé ôm chặt lấy cổ mẹ.

— Chúng mày làm gì trong nhà tao? — giọng ấy quát.

Hai người vợ bạo dạn đáp rằng giờ đã tìm thấy chồng, họ sẽ cứu chồng khỏi tay một mụ phù thuỷ độc ác như mụ.

— Được thôi, tao cho chúng mày một cơ hội, — mụ yêu tinh nhe răng cười gớm ghiếc đáp. — Để xem chúng mày có trượt được xuống ngọn núi này không. Nếu xuống được tận đáy cái hang dưới kia, chúng mày sẽ lấy lại được chồng.

Vừa nói, mụ vừa đẩy họ ra cửa, tới mép một vách đá dựng đứng sâu hàng mấy trăm thước. Không để mụ phù thuỷ trông thấy, mẹ chú ếch buộc một đầu sợi dây thần quanh người mình, thì thầm bảo cậu bé giữ chặt đầu kia. Chị vừa làm xong thì mụ phù thuỷ quay lại.

— Hình như mày không ưng cuộc giao kèo lắm thì phải, — mụ nói.

Nhưng cô gái đáp:

— Ồ, có chứ, tôi sẵn sàng lắm. Tôi chỉ chờ mụ thôi!

Rồi chị ngồi xuống, bắt đầu trượt. Trượt mãi, trượt mãi, xuống sâu đến nỗi cả mắt mụ phù thuỷ cũng không dõi theo được. Mụ đinh ninh người đàn bà đã chết, bảo cô em thế chỗ. Nhưng đúng lúc ấy, đầu người chị đã nhô lên khỏi mép đá, được sợi dây thần kéo lên. Mụ phù thuỷ rú lên một tiếng tức tối, lấy hai tay che mặt. Nhờ thế cô em có thì giờ buộc sợi dây vào ngang lưng trước khi mụ yêu tinh ngẩng lên.

— Đừng mong may mắn tới hai lần, — mụ nói.

Cô gái ngồi xuống, trượt qua mép đá. Nhưng chỉ mấy phút sau cô cũng đã trở lên. Mụ phù thuỷ thấy mình đã thua, sợ rằng phép thuật của mình đang mất dần. Run lên vì giận, nhưng mụ không dám để lộ ra, chỉ cười một tràng gớm ghiếc.

— Tao không thả tù nhân của tao dễ thế đâu! — mụ nói. — Chúng mày làm cho tóc tao mọc dày và đen như tóc chúng mày đi, bằng không thì chồng chúng mày đừng hòng thấy lại ánh mặt trời.

— Việc ấy dễ thôi, — cô chị đáp. — Có điều mụ phải làm như bọn tôi đã làm, mà có khi mụ chẳng thích cách chữa ấy đâu.

— Chúng mày chịu được thì dĩ nhiên tao cũng chịu được, — mụ phù thuỷ đáp.

Hai cô gái bèn bảo mụ rằng trước hết họ bôi nhựa thông lên đầu, rồi đặt những hòn đá nóng lên.

— Đau lắm đấy, — họ nói, — nhưng bọn tôi chẳng biết cách nào khác. Mà để cho chắc mọi việc đâu vào đấy, một người sẽ giữ mụ nằm yên, còn người kia đổ nhựa thông.

Và họ làm đúng thế. Cô chị xoã tóc mình xuống, để tóc rủ che mắt mụ phù thuỷ, cho mụ tưởng đó là tóc của mình đang mọc. Rồi cô em mang tới một hòn đá to tướng, và nói tóm lại, thế là hết đời mụ phù thuỷ.

Khi thấy mụ đã chết, hai chị em vào lều, chăm sóc hai người chồng cho tới khi họ khoẻ lại. Rồi họ đón chú ếch, và cả nhà cùng đi dựng một mái nhà mới ở bên kia hồ lớn.

— Hết —