Điều bí mật của người chết

Ngày xưa, ở xứ Tam-ba có một nhà buôn giàu tên là I-na-mu-ra-ya Ghen-xu-kê. Ông có một cô con gái tên là Ô-xô-nô. Cô bé rất sáng dạ lại xinh xắn, nên ông nghĩ thật phí nếu để con lớn lên chỉ với chút chữ nghĩa mà thầy đồ nhà quê dạy được. Ông bèn cho mấy người hầu tin cẩn đưa con lên Kinh đô, để cô học những nghề thanh lịch mà các tiểu thư chốn kinh kỳ vẫn học.

Học hành xong xuôi, cô được gả cho một người quen của gia đình, một nhà buôn tên là Na-ga-ra-ya. Cô sống hạnh phúc với chồng gần bốn năm, sinh được một đứa con trai. Nhưng tới năm thứ tư sau ngày cưới, Ô-xô-nô lâm bệnh rồi qua đời.

Đêm sau đám tang Ô-xô-nô, thằng con nhỏ của cô nói rằng mẹ nó đã về, đang ở trong phòng trên lầu. Mẹ mỉm cười với nó, nhưng không chịu nói chuyện với nó, nên nó sợ quá, chạy mất.

Mấy người trong nhà bèn lên lầu, vào căn phòng xưa kia là của Ô-xô-nô. Họ giật mình kinh hãi. Dưới ánh ngọn đèn nhỏ thắp trước bàn thờ trong phòng, họ thấy bóng người mẹ đã chết. Cô như đang đứng trước chiếc tủ ngăn kéo, nơi vẫn còn cất đồ trang sức và quần áo của cô. Đầu và vai cô hiện rõ mồn một, nhưng từ thắt lưng trở xuống thì hình bóng mờ dần rồi mất hẳn. Trông như một cái bóng phản chiếu không trọn vẹn, trong suốt như bóng in trên mặt nước.

Mọi người sợ hãi, rút ra khỏi phòng. Xuống dưới nhà, họ bàn bạc với nhau. Mẹ chồng Ô-xô-nô nói:

"Đàn bà ai chẳng quý những món đồ nho nhỏ của mình. Mà Ô-xô-nô lại rất gắn bó với đồ đạc của nó. Có lẽ nó về để ngắm lại những thứ ấy. Người chết nhiều khi vẫn làm thế, trừ phi đồ đạc được đem cúng vào chùa. Nếu ta đem áo xống, thắt lưng của Ô-xô-nô cúng chùa, có lẽ hồn nó sẽ được yên."

Cả nhà đồng ý làm việc ấy càng sớm càng tốt. Sáng hôm sau, các ngăn kéo được dọn sạch, toàn bộ đồ trang sức và áo quần của Ô-xô-nô được mang lên chùa. Nhưng đêm hôm ấy cô lại về, lại đứng nhìn chiếc tủ như lần trước. Đêm sau nữa cô cũng về, rồi đêm sau nữa, đêm nào cũng về. Và ngôi nhà trở thành một ngôi nhà đầy sợ hãi.

Bà mẹ chồng bèn lên ngôi chùa trong vùng, kể với vị sư trụ trì mọi chuyện đã xảy ra, xin ngài chỉ bảo cách giải trừ. Đó là một ngôi chùa thiền. Vị sư trụ trì là một cụ già uyên bác, người ta gọi là Hoà thượng Đai-ghen. Ngài nói:

"Hẳn là có điều gì đó cô ấy còn lo lắng, ở trong hoặc ở gần chiếc tủ."

"Nhưng chúng tôi đã dọn sạch các ngăn kéo rồi," bà già đáp. "Trong tủ không còn gì cả."

"Thôi được," Hoà thượng Đai-ghen nói, "đêm nay tôi sẽ tới nhà bà, canh trong căn phòng ấy, xem có làm được gì không. Bà dặn mọi người là trong lúc tôi canh, không ai được vào phòng, trừ khi tôi gọi."

Mặt trời lặn, Hoà thượng Đai-ghen tới nhà, thấy căn phòng đã được sửa soạn sẵn cho mình. Ngài ở đó một mình, tụng kinh. Không có gì hiện ra cho tới quá giờ Tý. Rồi bóng Ô-xô-nô bỗng hiện rõ dần trước chiếc tủ. Gương mặt cô buồn bã khắc khoải, mắt cứ đăm đăm nhìn chiếc tủ.

Vị sư đọc câu chú thiêng dành cho những trường hợp như thế. Rồi gọi bóng ma bằng pháp danh người chết của Ô-xô-nô, ngài nói:

"Tôi tới đây để giúp cô. Có lẽ trong chiếc tủ kia có thứ gì đó khiến cô lo lắng. Cô có muốn tôi tìm giúp không?"

Cái bóng hình như khẽ gật đầu ưng thuận. Vị sư đứng dậy, mở ngăn kéo trên cùng. Trống trơn. Ngài lần lượt mở ngăn thứ hai, thứ ba, thứ tư. Ngài tìm kỹ phía sau, phía dưới các ngăn, xem xét cẩn thận cả bên trong lòng tủ. Không thấy gì cả. Nhưng bóng ma vẫn đứng đó, vẫn đăm đăm nhìn, khắc khoải như trước.

"Cô ấy muốn gì nhỉ?" vị sư nghĩ.

Chợt ngài nghĩ ra, có thể có thứ gì giấu dưới lớp giấy lót đáy ngăn kéo. Ngài gỡ lớp giấy lót ngăn thứ nhất. Không có gì! Ngài gỡ lớp lót ngăn thứ hai, thứ ba. Vẫn không có gì. Nhưng dưới lớp lót ngăn dưới cùng, ngài tìm thấy một lá thư.

"Có phải đây là thứ làm cô phiền muộn không?" ngài hỏi.

Bóng người đàn bà quay về phía ngài, ánh mắt mờ nhạt dán vào lá thư.

"Cô có muốn tôi đốt nó đi cho cô không?" ngài hỏi.

Cô cúi đầu trước ngài.

"Ngay sáng nay, nó sẽ được đốt trong chùa," ngài hứa. "Và sẽ không ai đọc nó, ngoài tôi."

Bóng ma mỉm cười, rồi biến mất.

Trời đã hửng sáng khi vị sư xuống lầu. Cả nhà đang lo lắng ngồi chờ bên dưới.

"Đừng lo nữa," ngài nói với họ. "Cô ấy sẽ không hiện về nữa đâu."

Và quả thật cô không bao giờ hiện về nữa.

Lá thư đã được đốt. Đó là một bức thư tình người ta viết cho Ô-xô-nô hồi cô còn đi học trên Kinh đô. Nhưng chỉ một mình vị sư biết trong thư viết gì. Và điều bí mật ấy đã theo ngài xuống mồ.

— Hết —