Đôi giày đỏ

Ngày xưa có một cô bé xinh xắn, dễ thương vô cùng. Nhưng em nghèo, nên mùa hè lúc nào cũng phải đi chân đất, còn mùa đông thì đi đôi guốc gỗ to tướng, cọ vào mu bàn chân nhỏ đỏ ửng lên, trông thật xót xa.

Giữa làng có bà lão thợ giày. Bà ngồi khâu, khâu khéo hết sức mình, từ mấy mảnh dạ đỏ cũ, thành một đôi giày nhỏ. Đôi giày vụng về lắm, nhưng bà khâu bằng cả tấm lòng, và đôi giày ấy là để tặng cô bé. Cô bé tên là Ca-rin.

Đúng cái ngày mẹ em được đem đi chôn, em nhận được đôi giày đỏ và đi nó lần đầu tiên. Dĩ nhiên giày đỏ thì chẳng hợp với đám tang chút nào, nhưng em chẳng có đôi nào khác. Thế là em xỏ đôi chân trần vào đôi giày đỏ, lẽo đẽo đi sau chiếc quan tài bằng rơm nghèo nàn.

Đúng lúc ấy có một cỗ xe ngựa to và cũ chạy tới. Ngồi trong xe là một bà cụ to lớn. Bà nhìn cô bé, động lòng thương, liền bảo ông mục sư:

— Này ông, ông cho tôi đứa bé này, tôi sẽ đối xử tốt với nó!

Ca-rin cứ tưởng tất cả là nhờ đôi giày đỏ. Nhưng bà cụ bảo đôi giày ấy xấu xí kinh khủng, và người ta đem đốt nó đi. Còn Ca-rin thì được mặc quần áo sạch sẽ, tươm tất. Em được học đọc, học khâu. Người ta khen em xinh xắn, nhưng tấm gương thì bảo: "Em còn hơn cả xinh xắn nhiều, em đẹp lắm!"

Một lần, bà hoàng hậu đi khắp đất nước, mang theo cô con gái nhỏ là công chúa. Dân chúng kéo đến đứng đông nghịt trước lâu đài, trong đó có cả Ca-rin. Cô công chúa nhỏ mặc áo trắng, đứng bên khung cửa sổ cho mọi người ngắm. Cô chẳng có áo dài lê thê, cũng chẳng đội vương miện vàng, nhưng chân đi một đôi giày da dê đỏ tuyệt đẹp. Đôi giày ấy dĩ nhiên xinh hơn nhiều so với đôi giày bà lão thợ giày đã khâu cho bé Ca-rin. Trên đời này chẳng có gì sánh nổi với một đôi giày đỏ!

Rồi Ca-rin lớn đến tuổi chịu lễ kiên tín. Em được may quần áo mới, và cũng phải có giày mới. Ông thợ giày giàu có trong thành phố đo chân cho em ngay tại nhà ông. Trong phòng có những tủ kính lớn bày toàn giày xinh và ủng bóng loáng. Trông đẹp lắm, nhưng bà cụ mắt kém, nên chẳng thấy thú vị gì. Giữa đám giày có một đôi màu đỏ, giống hệt đôi công chúa từng đi. Đẹp biết bao nhiêu! Ông thợ giày kể đôi này vốn khâu cho con một bá tước, nhưng đi không vừa.

— Chắc là da bóng đây! Bà cụ nói. Nó sáng lấp lánh!

— Vâng, nó sáng lấp lánh! Ca-rin nói.

Đôi giày vừa khít chân em, và người ta mua nó. Nhưng bà cụ không biết đôi giày màu đỏ. Vì nếu biết, chẳng đời nào bà cho Ca-rin đi giày đỏ tới dự lễ kiên tín. Thế mà giờ em lại đi.

Ai ai cũng nhìn xuống chân em. Khi em đi dọc gian giữa nhà thờ tới cửa gian thờ, em có cảm giác ngay cả những bức chân dung cũ treo trên mộ, chân dung các ông mục sư và các bà vợ mục sư cổ áo cứng đơ, áo dài đen thẫm, cũng đang dán mắt vào đôi giày đỏ của em. Em chỉ nghĩ tới đôi giày ấy thôi, ngay cả khi ông mục sư đặt tay lên đầu em, nói về phép rửa thánh, về giao ước với Chúa, và rằng từ nay em đã là một người theo đạo trưởng thành. Đàn ống ngân vang trang nghiêm, những giọng trẻ con trong trẻo cất lên, ông trưởng ca già cũng hát, nhưng Ca-rin chỉ nghĩ tới đôi giày đỏ.

Chiều hôm ấy, bà cụ nghe khắp mọi người kể rằng đôi giày màu đỏ. Bà bảo thế là xấu, là không đứng đắn, và từ nay mỗi lần đi nhà thờ, Ca-rin phải đi giày đen, dù là giày cũ.

Chủ nhật sau có lễ ban thánh thể. Ca-rin nhìn đôi giày đen, nhìn đôi giày đỏ, rồi lại nhìn đôi giày đỏ lần nữa, và xỏ chân vào đôi giày đỏ.

Hôm ấy trời nắng đẹp. Ca-rin và bà cụ đi theo lối mòn giữa đồng lúa, bụi bay lên mù mịt.

Trước cửa nhà thờ có một ông lính già chống nạng, bộ râu dài kỳ dị, đỏ nhiều hơn trắng, vì nó vốn màu đỏ. Ông cúi rạp người xuống tận đất, hỏi bà cụ có cho ông lau giày không. Ca-rin cũng chìa bàn chân nhỏ ra.

— Ồ, đôi giày nhảy mới đẹp làm sao! Ông lính nói. Khi nhảy thì cứ dính chặt nhé!

Rồi ông lấy tay vỗ vỗ vào đế giày.

Bà cụ cho ông lính một đồng xu nhỏ, rồi dắt Ca-rin vào nhà thờ.

Ai trong nhà thờ cũng nhìn đôi giày đỏ của Ca-rin, mọi bức chân dung cũng nhìn nó. Khi Ca-rin quỳ trước bàn thờ, đưa chén thánh bằng vàng lên miệng, em chỉ nghĩ tới đôi giày đỏ, tưởng như chúng đang bơi trong chén thánh trước mặt em. Em quên hát thánh ca, quên cả đọc kinh Lạy Cha.

Rồi mọi người ra về, bà cụ bước lên xe ngựa. Ca-rin vừa nhấc chân định bước lên theo thì ông lính già đứng ngay gần đó lại nói:

— Ồ, đôi giày nhảy mới đẹp làm sao!

Ca-rin không cưỡng lại được, em phải nhún mấy bước nhảy. Mà đã bắt đầu thì đôi chân cứ thế nhảy mãi, như thể đôi giày đã nắm quyền điều khiển chúng. Em nhảy vòng quanh góc nhà thờ, không sao dừng lại được. Bác xà ích phải chạy theo túm lấy em, bế lên xe, nhưng hai bàn chân vẫn tiếp tục nhảy, đá vào bà cụ tốt bụng đau điếng. Mãi rồi người ta mới tháo được đôi giày ra, và đôi chân mới chịu nằm yên.

Về nhà, đôi giày được cất lên tủ, nhưng Ca-rin vẫn không nhịn được, cứ đến ngắm nó.

Rồi bà cụ lâm bệnh nằm liệt giường, người ta bảo bà không sống được bao lâu nữa! Bà cần người chăm nom săn sóc, và chẳng ai gần gũi bà hơn Ca-rin. Nhưng trong thành phố có một buổi khiêu vũ lớn, và Ca-rin được mời. Em nhìn bà cụ, người đằng nào cũng chẳng sống được, em nhìn đôi giày đỏ, và em nghĩ thế thì có gì là tội. Em xỏ đôi giày đỏ vào, việc ấy thì em làm được. Rồi em đi dự khiêu vũ, và em bắt đầu nhảy.

Nhưng em muốn sang phải thì đôi giày nhảy sang trái. Em muốn lên đầu phòng thì đôi giày lại nhảy xuống cuối phòng, xuống cầu thang, ra phố, rồi ra khỏi cổng thành. Em nhảy, và em phải nhảy, nhảy thẳng vào khu rừng tối om.

Bỗng có cái gì sáng lên giữa những ngọn cây. Em ngỡ là mặt trăng, vì nó là một khuôn mặt. Nhưng đó là ông lính già râu đỏ. Ông ngồi đó gật gù mà nói:

— Ồ, đôi giày nhảy mới đẹp làm sao!

Em hoảng sợ, muốn vứt đôi giày đỏ đi, nhưng nó dính chặt. Em xé rách cả bít tất, nhưng đôi giày đã mọc liền vào chân em. Em nhảy, và em phải nhảy, qua đồng cỏ, qua bãi hoang, trong mưa, trong nắng, cả ngày lẫn đêm. Nhưng ban đêm là khủng khiếp nhất.

Em nhảy vào nghĩa địa không rào. Nhưng những người chết ở đó không nhảy, họ có việc tốt đẹp hơn nhiều để làm chứ không phải nhảy múa. Em muốn ngồi nghỉ trên nấm mộ người nghèo có mọc cây ngải đắng, nhưng em chẳng được yên, chẳng được nghỉ. Khi em nhảy về phía cửa nhà thờ đang mở, em thấy đứng đó một thiên thần áo trắng dài, đôi cánh rủ từ vai xuống chạm đất. Khuôn mặt thiên thần nghiêm khắc, lạnh lùng, tay cầm một thanh gươm rộng bản sáng loáng.

— Ngươi phải nhảy! Thiên thần nói. Nhảy trên đôi giày đỏ của ngươi, cho tới khi ngươi xanh xao, lạnh giá! Cho tới khi da ngươi teo lại như một bộ xương! Ngươi phải nhảy từ cửa này sang cửa khác, và nhà nào có những đứa trẻ kiêu căng, đỏm dáng, ngươi phải gõ cửa nhà ấy, cho chúng nghe thấy ngươi mà sợ! Ngươi phải nhảy, phải nhảy mãi!

— Xin thương xót con! Ca-rin kêu lên.

Nhưng em không nghe được thiên thần đáp gì, vì đôi giày đã mang em qua cánh cổng nhỏ, ra đồng, qua đường lớn, qua lối mòn, và em lúc nào cũng phải nhảy.

Một buổi sáng, em nhảy qua một cánh cửa quen thuộc. Trong nhà vọng ra tiếng hát thánh ca. Người ta khiêng ra một chiếc quan tài phủ đầy hoa. Em biết bà cụ đã mất, và em thấy giờ đây mình đã bị tất cả mọi người bỏ rơi, bị thiên thần của Chúa nguyền rủa.

Em nhảy, và em phải nhảy, nhảy trong đêm tối. Đôi giày mang em băng qua bụi gai, gốc rạ, em cào xước người chảy cả máu. Em nhảy qua bãi hoang, tới một ngôi nhà nhỏ trơ trọi. Em biết đây là nhà của người đao phủ. Em lấy ngón tay gõ vào ô kính, gọi:

— Ra đây! Ra đây! Tôi không vào được, vì tôi đang phải nhảy!

Người đao phủ nói:

— Cô không biết tôi là ai sao? Tôi là người chặt đầu kẻ ác. Tôi cảm thấy lưỡi rìu của tôi đang rung lên đây!

— Đừng chặt đầu tôi! Ca-rin nói. Vì như thế tôi sẽ không còn được ăn năn tội lỗi của mình nữa! Xin hãy chặt chân tôi, cùng với đôi giày đỏ!

Rồi em thú nhận hết tội lỗi của mình. Người đao phủ chặt đôi chân em cùng với đôi giày đỏ. Nhưng đôi giày vẫn cứ nhảy, mang theo đôi bàn chân nhỏ băng qua cánh đồng, vào sâu trong rừng thẳm.

Người đao phủ đẽo cho em đôi chân gỗ và đôi nạng, dạy em một bài thánh ca mà những người có tội vẫn hát. Em hôn bàn tay đã cầm lưỡi rìu, rồi đi qua bãi hoang.

— Thế là tôi đã chịu khổ đủ vì đôi giày đỏ! Em nói. Giờ tôi sẽ đến nhà thờ cho mọi người được thấy tôi!

Em đi khá nhanh về phía cửa nhà thờ. Nhưng tới nơi thì đôi giày đỏ đã nhảy múa trước mặt em. Em hoảng sợ, quay trở lại.

Suốt cả tuần em buồn rầu, khóc biết bao nhiêu giọt nước mắt nặng trĩu. Nhưng đến chủ nhật, em nói:

— Đấy! Giờ thì tôi đã chịu khổ và gắng gỏi đủ rồi! Tôi nghĩ mình cũng tốt chẳng kém khối người đang ngồi vênh vang trong nhà thờ kia!

Thế là em mạnh dạn ra đi. Nhưng em chưa qua khỏi cánh cổng nhỏ thì đã thấy đôi giày đỏ nhảy múa trước mặt. Em kinh hãi quay về, và lần này em thật lòng ăn năn tội lỗi của mình từ tận đáy lòng.

Em đến nhà ông mục sư, xin được ở làm người giúp việc. Em sẽ chăm chỉ, làm mọi việc em làm được. Em không mong tiền công, chỉ mong có mái nhà che trên đầu, được ở với những người tốt. Bà vợ mục sư thương em, nhận em vào làm. Em chăm chỉ và hay suy nghĩ. Mỗi tối, khi ông mục sư đọc to Kinh Thánh, em lặng lẽ ngồi nghe. Bọn trẻ trong nhà đều quý em. Nhưng khi chúng nói chuyện váy áo, chuyện làm đẹp, chuyện được xinh như hoàng hậu, em chỉ lắc đầu.

Chủ nhật sau, cả nhà đi lễ, họ hỏi em có muốn đi cùng không. Em buồn rầu nhìn đôi nạng, nước mắt rưng rưng. Thế là mọi người đi nghe lời Chúa, còn em một mình vào căn buồng nhỏ của mình. Căn buồng chỉ vừa kê một chiếc giường và một chiếc ghế. Em ngồi đó với cuốn sách thánh ca. Em đang thành tâm đọc thì gió mang tiếng đàn ống từ nhà thờ vọng tới. Em ngẩng khuôn mặt đẫm lệ lên mà nói:

— Ôi, lạy Chúa, xin Chúa giúp con!

Bỗng mặt trời toả sáng rực rỡ, và ngay trước mặt em là vị thiên thần của Chúa trong bộ áo trắng, chính là vị thiên thần em đã gặp đêm nào ở cửa nhà thờ. Nhưng lần này thiên thần không cầm thanh gươm sắc nữa, mà cầm một cành xanh tươi nở đầy hoa hồng. Thiên thần chạm cành hoa lên trần nhà, trần nhà liền nâng lên cao vút, và chỗ cành hoa chạm vào hiện ra một ngôi sao vàng lấp lánh. Thiên thần chạm vào bốn bức tường, các bức tường liền nới rộng ra. Em thấy cây đàn ống đang chơi, thấy những bức chân dung cũ các ông mục sư và các bà vợ mục sư, thấy giáo dân ngồi trên những hàng ghế chạm trổ, đang hát theo sách thánh ca. Bởi chính nhà thờ đã tự tìm đến với em gái tội nghiệp trong căn buồng chật hẹp, hay chính em đã được đưa tới đó. Em ngồi trên hàng ghế cùng với người nhà ông mục sư. Hát xong bài thánh ca, họ ngẩng lên, gật đầu với em mà nói:

— Em đến thế là phải lắm, Ca-rin!

— Đó là ơn trên thương xót con! Em nói.

Tiếng đàn ống ngân vang, những giọng trẻ con trong ban hát cất lên êm ái, tuyệt vời! Ánh nắng trong trẻo tràn qua khung cửa sổ, chan hoà ấm áp lên hàng ghế Ca-rin đang ngồi. Trái tim em đầy ánh nắng, đầy bình yên và niềm vui, đầy tới mức vỡ ra. Linh hồn em bay theo ánh nắng về với Chúa, và ở nơi ấy, chẳng còn ai hỏi gì về đôi giày đỏ nữa.

— Hết —