Đêm tháng Mười Một và lễ cưới ở nước Pháp

Chương 1: Đêm tháng Mười Một và lễ cưới ở nước Pháp

Ngày xưa, ở hạt Mây-ô có một chàng trai tên là Gu-lít. Cách đầu hồi nhà chàng một quãng có một cái gò đất cổ rất đẹp, và chàng thường hay ngồi trên bờ cỏ mịn chạy vòng quanh gò. Một đêm nọ, chàng đứng tựa nửa người vào đầu hồi nhà, ngước nhìn trời, ngắm vầng trăng trắng tuyệt đẹp trên đầu.

Đứng như thế được vài tiếng đồng hồ, chàng tự nhủ:

"Khổ thân mình, sao mình chưa bỏ quách cái chốn này mà đi. Ở bất cứ đâu trên đời mình cũng thấy thích hơn ở đây. Chà, sướng cho mày, vầng trăng trắng," chàng nói, "mày cứ xoay vòng, xoay vòng, tuỳ thích, chẳng ai bắt mày quay lại được. Ước gì tao được như mày."

Lời vừa ra khỏi miệng, chàng đã nghe thấy một tiếng ồn ào lớn kéo tới, như tiếng nhiều người cùng chạy, cùng nói cười, cùng đùa giỡn. Âm thanh ấy lướt qua chàng như một cơn gió lốc, và chàng nghe thấy nó đi vào trong gò.

"Trời ơi, thề có linh hồn tôi," chàng nói, "các người vui vẻ quá, tôi đi theo các người đây."

Đó chính là đoàn kỵ mã tiên, có điều lúc đầu chàng chưa biết. Nhưng chàng cứ theo họ vào trong gò. Ở đó chàng nghe thấy tiếng ồn ào, tiếng huyên náo, tiếng la hét, tiếng ầm ĩ của họ, và ai nấy đều gào to hết cỡ:

"Ngựa của ta, cương của ta, yên của ta! Ngựa của ta, cương của ta, yên của ta!"

"Thề có bàn tay này," Gu-lít tự nhủ, "trò này cũng hay đấy. Mình bắt chước họ xem."

Và chàng cũng gào lên y như họ: "Ngựa của ta, cương của ta, yên của ta! Ngựa của ta, cương của ta, yên của ta!"

Ngay lập tức, một con ngựa đẹp với bộ cương bằng vàng, chiếc yên bằng bạc đã đứng trước mặt chàng. Chàng nhảy lên. Vừa ngồi lên lưng ngựa, chàng đã thấy rõ cả cái gò đầy ngựa, và những người tí hon đang cưỡi chúng.

Một người trong bọn hỏi chàng: "Đêm nay anh có đi với chúng tôi không, Gu-lít?"

"Có chứ, chắc chắn rồi," Gu-lít đáp.

"Nếu có thì đi thôi," người tí hon nói.

Thế là tất cả cùng phóng ra ngoài, nhanh như gió, nhanh hơn con ngựa nhanh nhất mà bạn từng thấy trong cuộc săn, nhanh hơn cả con cáo với bầy chó săn đuổi sau đuôi. Cơn gió đông lạnh buốt phía trước, họ vượt qua nó. Cơn gió đông lạnh buốt phía sau, nó chẳng đuổi kịp họ. Cứ thế họ phi nước đại, chẳng dừng chân, chẳng nghỉ ngơi, cho tới mép biển.

Lúc ấy, ai nấy đều hô lên: "Bay qua nào! Bay qua nào!"

Ngay lập tức họ đã ở trên không trung. Gu-lít chưa kịp nhớ ra mình đang ở đâu thì họ đã lại xuống tới đất liền, và lại phi nhanh như gió.

Cuối cùng họ dừng lại, và một người trong bọn bảo Gu-lít:

"Gu-lít, anh có biết giờ anh đang ở đâu không?"

"Chẳng biết gì cả," Gu-lít nói.

"Anh đang ở nước Pháp đấy, Gu-lít," người ấy nói. "Đêm nay con gái vua nước Pháp làm lễ cưới. Nàng là người đàn bà đẹp nhất mà mặt trời từng thấy, và chúng tôi phải cố hết sức mang nàng theo, nếu bắt được nàng. Anh phải đi với chúng tôi, để khi mang nàng đi, chúng tôi có thể đặt cô gái ngồi sau lưng anh trên ngựa, vì theo luật thì chúng tôi không được đặt nàng ngồi sau lưng mình. Nhưng anh là người bằng xương bằng thịt, nàng bám chặt vào anh được, sẽ không ngã ngựa. Anh có bằng lòng không, Gu-lít, anh có làm theo lời chúng tôi không?"

"Sao lại không bằng lòng?" Gu-lít nói. "Bằng lòng chứ, chắc chắn rồi. Các anh bảo gì tôi cũng làm, chẳng do dự gì."

Họ xuống ngựa ở đó, và một người trong bọn nói một câu mà Gu-lít không hiểu. Ngay lập tức họ được nhấc bổng lên, và Gu-lít thấy mình cùng các bạn đồng hành đã ở trong cung điện.

Trong cung đang có một bữa tiệc lớn. Không một vị quý tộc hay quý ông nào trong vương quốc mà không có mặt ở đó, ai cũng mặc lụa là gấm vóc, đeo vàng đeo bạc. Đèn nến thắp sáng tới mức đêm sáng như ngày, Gu-lít phải nhắm cả hai mắt lại vì chói. Khi mở mắt ra nhìn quanh, chàng nghĩ mình chưa bao giờ thấy cái gì đẹp như những gì chàng đang thấy.

Có tới một trăm cái bàn bày ra, bàn nào cũng đầy thức ăn thức uống, nào thịt, nào bánh ngọt, nào mứt kẹo, nào rượu vang, rượu bia, đủ mọi thứ đồ uống mà người đời từng thấy. Các nhạc công ngồi ở hai đầu đại sảnh, chơi những điệu nhạc ngọt ngào nhất mà tai người từng nghe. Giữa đại sảnh, các thiếu nữ và các chàng trai đẹp đẽ đang nhảy múa, xoay tròn, lượn vòng nhanh và nhẹ tới mức Gu-lít nhìn mà hoa cả đầu. Lại có người làm trò ảo thuật, có người pha trò cười đùa. Đã hai mươi năm nay nước Pháp chưa có một bữa tiệc nào như thế, vì ông vua già chẳng còn đứa con nào sống, ngoài cô con gái duy nhất, mà đêm nay nàng sẽ lấy con trai một ông vua khác.

Bữa tiệc kéo dài ba ngày, và đêm thứ ba nàng sẽ làm lễ cưới. Chính vào đêm ấy Gu-lít và đám tiên tới, mong rằng nếu được, họ sẽ mang con gái nhỏ của nhà vua đi theo.

Gu-lít và các bạn đồng hành đứng cạnh nhau ở đầu đại sảnh, nơi có một bàn thờ trang hoàng lộng lẫy, phía sau có hai vị giám mục đang chờ làm lễ cưới cho cô gái khi tới giờ. Không ai nhìn thấy đám tiên cả, vì khi bước vào họ đã nói một câu thần chú khiến tất cả đều vô hình, như thể họ không hề có mặt ở đó.

"Anh chỉ cho tôi xem ai là con gái nhà vua," Gu-lít nói, khi chàng đã bắt đầu quen với tiếng ồn và ánh sáng.

"Anh không thấy nàng ở đằng kia à?" người tí hon đang nói chuyện với chàng hỏi.

Gu-lít nhìn theo hướng ngón tay người tí hon chỉ, và chàng thấy người đàn bà mà chàng nghĩ là đẹp nhất trên đời. Hoa hồng và hoa huệ như đang tranh nhau trên gương mặt nàng, chẳng ai biết bên nào thắng. Cánh tay và bàn tay nàng trắng muốt như ngà, đôi môi đỏ như quả dâu tây chín mọng, bàn chân nàng nhỏ và nhẹ như bàn tay người khác, dáng người nàng thon thả, mềm mại, mái tóc buông xoã thành những lọn vàng óng. Áo xống nàng dệt bằng vàng và bạc, viên đá trên chiếc nhẫn ở tay nàng sáng chói như mặt trời.

Gu-lít gần như loá mắt trước bao nhiêu kiều diễm, xinh đẹp ở nàng. Nhưng khi nhìn kỹ lại, chàng thấy nàng đang khóc, trong mắt nàng còn ngấn lệ.

"Lạ thật," Gu-lít nói, "mọi người quanh nàng đều vui vẻ, hớn hở thế kia, sao nàng lại buồn?"

"Trời ơi, thì nàng buồn chứ sao," người tí hon nói. "Vì nàng phải lấy chồng trái với ý mình, nàng chẳng yêu gì người chồng nàng sắp cưới. Ba năm trước, khi nàng mới mười lăm tuổi, nhà vua đã định gả nàng cho hắn rồi. Nhưng nàng bảo mình còn nhỏ quá, xin vua cha cứ để nàng như thế đã. Nhà vua cho nàng hoãn một năm. Hết năm ấy, vua lại cho hoãn thêm một năm, rồi một năm nữa. Nhưng thêm một tuần hay một ngày thì vua nhất quyết không cho. Đêm nay nàng tròn mười tám tuổi, đã tới lúc phải lấy chồng. Nhưng mà thật tình," hắn nói, miệng nhếch lên xấu xí, "thật tình, nàng sẽ chẳng lấy con trai vua nào đâu, nếu ta còn làm gì được."

Nghe thế, Gu-lít thương nàng tiểu thư xinh đẹp vô cùng. Chàng đau lòng khi nghĩ rằng nàng phải lấy một người mình không ưa, hay tệ hơn nữa, phải lấy một gã tiên xấu xa làm chồng. Nhưng chàng chẳng nói một lời. Chàng chỉ không nhịn được mà rủa thầm biết bao lần cái số rủi ro của mình, bắt mình phải giúp bọn người sắp cướp nàng khỏi nhà, khỏi cha.

Rồi chàng bắt đầu nghĩ xem mình nên làm gì để cứu nàng, nhưng nghĩ mãi chẳng ra.

"Ôi! Giá mà mình giúp được nàng, đỡ được cho nàng chút nào," chàng nói, "thì mình sống hay chết cũng chẳng sao. Nhưng mình chẳng thấy mình làm được gì cho nàng cả."

Chàng đứng nhìn khi con trai nhà vua kia tới gần nàng, xin một nụ hôn, nhưng nàng quay mặt đi. Gu-lít càng thương nàng gấp bội khi thấy gã trai cầm lấy bàn tay trắng mềm của nàng, kéo nàng ra nhảy. Họ nhảy vòng tới gần chỗ Gu-lít, và chàng thấy rõ trong mắt nàng ngấn lệ.

Nhảy xong, ông vua già, cha nàng, và hoàng hậu, mẹ nàng, đi tới, bảo rằng đã tới giờ làm lễ cưới cho nàng, giám mục đã sẵn sàng, đã tới lúc đeo nhẫn cưới cho nàng và trao nàng cho chồng.

Nhà vua cầm tay chàng trai, hoàng hậu cầm tay con gái, và họ cùng đi lên bàn thờ, các vị lãnh chúa và những người quyền quý theo sau.

Khi họ tới gần bàn thờ, chỉ còn cách chừng bốn thước, gã tiên nhỏ thò chân ra ngáng trước mặt cô gái, và nàng ngã xuống. Nàng chưa kịp đứng dậy, gã đã ném lên người nàng một thứ gì đó trong tay, nói vài câu, và ngay lập tức, cô gái biến mất khỏi giữa mọi người. Không ai còn nhìn thấy nàng, vì câu thần chú ấy đã làm nàng vô hình. Gã tiên nhỏ xíu nhấc nàng dậy, trao cho Gu-lít đỡ lấy. Nhà vua cũng như bất cứ ai khác đều không thấy họ, và họ cứ thế đi qua đại sảnh, ra tới cửa.

Ôi chao, Đức Mẹ ơi! Thật là thương tâm, thật là rối loạn, nào khóc lóc, nào kinh ngạc, nào tìm kiếm, nào náo loạn, khi nàng tiểu thư biến mất trước mắt mọi người mà chẳng ai thấy cái gì đã làm việc ấy.

Họ ra khỏi cửa cung điện, chẳng ai ngăn cản, vì chẳng ai nhìn thấy họ. Rồi ai nấy đều hô: "Ngựa của ta, cương của ta, yên của ta!"

"Ngựa của ta, cương của ta, yên của ta!" Gu-lít cũng hô, và ngay lập tức con ngựa đã thắng yên cương sẵn sàng đứng trước mặt chàng.

"Giờ thì nhảy lên đi, Gu-lít," người tí hon nói, "đặt nàng tiểu thư ngồi sau lưng anh, rồi chúng ta đi. Trời cũng sắp sáng rồi."

Gu-lít nhấc nàng lên lưng ngựa, rồi nhảy lên ngồi phía trước nàng.

"Phi đi, ngựa," chàng nói.

Con ngựa của chàng cùng những con ngựa khác phi nước đại một mạch cho tới bờ biển.

"Bay qua nào!" ai nấy đều hô lên.

"Bay qua nào!" Gu-lít hô theo.

Ngay lập tức con ngựa vọt lên dưới thân chàng, nhảy một cú vút vào mây, rồi đáp xuống xứ Ê-rin.

Họ không dừng lại ở đó, mà phi một mạch tới chỗ có nhà của Gu-lít và cái gò đất. Khi tới đó, Gu-lít quay lại, ôm lấy cô gái trong hai tay, nhảy xuống ngựa.

"Nhân danh Chúa, ta gọi nàng về với ta, ta làm dấu thánh giá cho nàng!" chàng nói.

Ngay tại chỗ, lời chàng còn chưa dứt, con ngựa đã đổ sụp xuống, và nó chỉ là một cái cán cày mà họ đã biến thành ngựa. Những con ngựa khác của họ cũng đều được làm ra như thế. Có kẻ cưỡi một cây chổi cũ, có kẻ cưỡi một cành cây gãy, có kẻ cưỡi một thân cỏ dại hay một cọng cần độc.

Đám tiên nghe Gu-lít nói thế, liền đồng thanh kêu lên:

"Ôi! Gu-lít, cái thằng nhà quê, cái thằng ăn cướp, cầu cho mày chẳng gặp điều gì tốt lành! Sao mày lại chơi chúng tao vố ấy?"

Nhưng sau khi Gu-lít đã làm dấu thánh giá giữ nàng cho mình, họ chẳng còn chút phép nào để mang cô gái đi.

"Ôi! Gu-lít, mày chơi chúng tao một vố hay ho thật đấy, trong khi chúng tao đối xử tốt với mày biết bao! Giờ chuyến đi sang nước Pháp của chúng tao được lợi lộc gì? Thôi được, cái thằng nhà quê kia, lần khác mày sẽ phải trả giá cho chuyện này. Cứ tin đi, rồi mày sẽ hối hận."

"Nó sẽ chẳng được lợi lộc gì từ cô gái đâu," gã tiên nhỏ đã nói chuyện với chàng trong cung điện lúc nãy nói. Vừa nói, hắn vừa bước tới chỗ cô gái, tát vào bên đầu nàng một cái.

"Giờ thì," hắn nói, "nàng sẽ không nói được nữa. Giờ thì, Gu-lít, một cô gái câm thì có ích gì cho mày? Tới lúc chúng tao đi rồi. Nhưng mày sẽ nhớ chúng tao đấy, Gu-lít!"

Nói xong, hắn dang hai tay ra, và Gu-lít chưa kịp trả lời thì hắn và cả đám đã biến vào trong gò, khuất khỏi mắt chàng, chàng không thấy họ nữa.

Chàng quay sang cô gái, nói:

"Tạ ơn Chúa, họ đi rồi. Nàng có muốn ở lại với tôi hơn là với họ không?"

Nàng chẳng trả lời.

"Nàng vẫn còn buồn khổ," Gu-lít nghĩ bụng, rồi lại nói với nàng: "Tôi e là đêm nay nàng phải ở tạm nhà cha tôi, thưa tiểu thư. Nếu có điều gì tôi làm được cho nàng, xin nàng cứ nói, tôi xin làm người hầu của nàng."

Cô gái xinh đẹp vẫn im lặng, nhưng mắt nàng ngấn lệ, mặt nàng lúc trắng bệch lúc đỏ bừng.

"Thưa tiểu thư," Gu-lít nói, "xin nàng nói cho tôi biết giờ nàng muốn tôi làm gì. Tôi chẳng hề thuộc về cái đám tiên đã bắt nàng đi. Tôi là con trai một bác nông dân lương thiện, tôi đi theo họ mà chẳng hề biết gì. Nếu tôi đưa được nàng về với vua cha, tôi sẽ làm. Giờ nàng muốn sai bảo tôi gì, xin cứ sai bảo."

Chàng nhìn vào mặt nàng, thấy đôi môi mấp máy như sắp nói, nhưng không có lời nào thốt ra.

"Lẽ nào," Gu-lít nói, "nàng lại câm? Chẳng phải tối nay tôi đã nghe nàng nói chuyện với con trai nhà vua trong cung điện đó sao? Hay là con quỷ ấy đã làm nàng câm thật, khi hắn giáng bàn tay bẩn thỉu vào má nàng?"

Cô gái giơ bàn tay trắng mịn lên, đặt ngón tay lên lưỡi, để chàng hiểu rằng nàng đã mất giọng, không nói được nữa. Nước mắt nàng tuôn ra như suối, và mắt Gu-lít cũng chẳng ráo. Bề ngoài chàng thô kệch là thế, nhưng trái tim chàng lại mềm yếu, không nỡ nhìn cô gái trẻ trong cảnh ngộ bất hạnh ấy.

Chàng bắt đầu nghĩ xem mình nên làm gì. Chàng không muốn đưa nàng về nhà cha mình, vì chàng biết rõ người nhà sẽ chẳng tin rằng chàng đã sang tận nước Pháp, mang về con gái vua nước Pháp. Chàng sợ họ chế giễu hay xúc phạm nàng tiểu thư.

Đang lúc phân vân, do dự không biết nên làm gì, chàng chợt nhớ tới ông cha xứ.

"Vinh danh Chúa," chàng nói, "giờ mình biết phải làm gì rồi. Mình sẽ đưa nàng tới nhà cha xứ. Cha sẽ không từ chối giữ nàng lại mà chăm sóc."

Chàng quay sang nàng tiểu thư, nói rằng chàng ngại đưa nàng về nhà cha mình, nhưng có một ông cha xứ rất tốt, rất thân với chàng, sẽ chăm sóc nàng chu đáo nếu nàng bằng lòng ở lại nhà ông. Còn nếu nàng muốn tới nơi nào khác, chàng sẽ đưa nàng tới đó.

Nàng cúi đầu tỏ ý cảm ơn, rồi cho chàng hiểu rằng chàng đi đâu nàng cũng sẵn sàng theo.

"Vậy thì chúng ta tới nhà cha xứ," chàng nói. "Cha mang ơn tôi, tôi nhờ gì cha cũng làm."

Thế là hai người cùng tới nhà cha xứ. Khi họ tới cửa thì mặt trời vừa mọc. Gu-lít gõ cửa thật mạnh. Sớm thế mà cha xứ đã dậy, tự mình ra mở cửa. Ông ngạc nhiên khi thấy Gu-lít với cô gái, vì ông đinh ninh họ tới xin làm lễ cưới.

"Gu-lít, Gu-lít, cậu đúng là thằng bé ngoan nhỉ, không đợi nổi tới mười giờ hay mười hai giờ, mà phải tới tìm ta vào giờ này để xin cưới, cậu với cô người yêu của cậu? Lẽ ra cậu phải biết ta không thể làm lễ cưới cho các con vào giờ này, hay ít ra là không thể cưới cho đúng phép. Nhưng ôi chao!" ông bỗng kêu lên khi nhìn lại cô gái. "Nhân danh Chúa, cậu dắt ai tới đây thế này? Cô ấy là ai, cậu kiếm đâu ra cô ấy?"

"Thưa cha," Gu-lít nói, "cha muốn cưới cho con hay cho ai khác thì cứ cưới. Nhưng giờ con tới đây không phải để xin cưới, mà để xin cha, nếu cha bằng lòng, cho nàng tiểu thư này trọ lại trong nhà cha."

Cha xứ nhìn chàng như thể chàng có tới mười cái đầu. Nhưng ông chẳng hỏi thêm câu nào, chỉ bảo chàng và cô gái vào nhà. Khi họ vào rồi, ông đóng cửa lại, đưa họ vào phòng khách, mời họ ngồi.

"Giờ thì, Gu-lít," ông nói, "nói thật cho ta biết cô tiểu thư này là ai, và cậu mất trí thật, hay chỉ đang đùa ta."

"Con chẳng nói dối nửa lời, cũng chẳng đùa cha," Gu-lít nói. "Con đã đưa nàng tiểu thư này đi từ cung điện của vua nước Pháp, nàng là con gái vua nước Pháp."

Rồi chàng bắt đầu kể chuyện, kể hết cho cha xứ nghe. Cha xứ ngạc nhiên tới mức chốc chốc lại không nhịn được mà kêu lên, hay vỗ hai tay vào nhau.

Khi Gu-lít kể rằng theo những gì chàng thấy, chàng nghĩ cô gái không bằng lòng với cuộc hôn nhân sắp diễn ra trong cung điện trước khi chàng và đám tiên phá đám, thì má cô gái ửng đỏ. Chàng càng tin chắc rằng nàng thà ở như bây giờ, dù khổ sở thế này, còn hơn làm vợ kẻ mình ghét.

Khi Gu-lít nói rằng chàng sẽ rất biết ơn nếu cha xứ giữ nàng trong nhà mình, ông già tốt bụng bảo Gu-lít muốn bao lâu ông cũng giữ. Nhưng ông chẳng biết họ nên làm gì với nàng, vì họ chẳng có cách nào đưa nàng về với vua cha.

Gu-lít đáp rằng chàng cũng đang lo chuyện ấy, và chàng chẳng thấy có cách nào khác ngoài cứ yên lặng mà chờ, cho tới khi tìm được dịp nào làm được điều gì hay hơn.

Rồi hai người bàn với nhau rằng cha xứ sẽ giả làm như đó là cháu gái ông, con người anh trai ông, từ một hạt khác tới chơi. Ông sẽ bảo với mọi người rằng cô cháu bị câm, và cố hết sức không cho ai tới gần nàng. Họ nói cho cô gái biết điều họ định làm, và đôi mắt nàng cho thấy nàng biết ơn họ.

Rồi Gu-lít về nhà. Người nhà hỏi chàng đi đâu, chàng bảo chàng ngủ quên dưới chân bờ mương, nằm qua đêm ở đó.

Hàng xóm của cha xứ lấy làm lạ lắm về cô gái bỗng dưng tới nhà ông, chẳng ai biết nàng từ đâu tới, tới để làm gì. Có người bảo chuyện này có gì đó không ổn. Có người lại bảo Gu-lít không còn như con người trước kia nữa, thật là chuyện lạ khi ngày nào chàng cũng lui tới nhà cha xứ, mà cha xứ lại quý chàng, trọng chàng, một điều họ chẳng sao hiểu nổi.

Mà quả đúng thế thật, vì hiếm có ngày nào trôi qua mà Gu-lít không tới nhà cha xứ, trò chuyện với ông. Lần nào tới, chàng cũng mong thấy nàng tiểu thư đã khỏi, đã nói được. Nhưng than ôi! Nàng vẫn câm lặng, chẳng hề đỡ hay khỏi chút nào.

Vì không có cách nào khác để trò chuyện, nàng nói chuyện với chàng bằng cách cử động bàn tay, ngón tay, nháy mắt, mở miệng, khép miệng, cười thành tiếng hay mỉm cười, cùng nghìn dấu hiệu khác. Chẳng bao lâu hai người đã hiểu nhau rất rõ.

Gu-lít lúc nào cũng nghĩ cách đưa nàng về với vua cha. Nhưng chẳng có ai đi cùng nàng, mà chính chàng cũng chẳng biết đi đường nào, vì trước cái đêm chàng mang nàng về, chàng chưa từng ra khỏi quê mình. Cha xứ cũng chẳng biết gì hơn chàng. Nhưng khi Gu-lít nhờ, ông viết ba bốn lá thư gửi vua nước Pháp, trao cho những người buôn bán hay đi lại khắp nơi bên kia biển. Nhưng thư nào cũng thất lạc, chẳng lá nào tới được tay nhà vua.

Cứ thế nhiều tháng trôi qua. Gu-lít mỗi ngày một yêu nàng sâu đậm hơn, và cả chàng lẫn cha xứ đều thấy rõ nàng cũng có tình ý với chàng. Cuối cùng chàng trai sợ lắm, sợ nhà vua mà biết được con gái mình đang ở đâu thì sẽ mang nàng đi khỏi mình. Chàng bèn xin cha xứ đừng viết thư nữa, mà cứ phó mặc mọi chuyện cho Chúa.

— Hết chương 1 —