Hai cậu bé mang sao vàng

Ngày xửa ngày xưa, chuyện đã xảy ra thì nó đã xảy ra, mà nếu nó không xảy ra thì các cháu chẳng bao giờ được nghe câu chuyện này.

Ấy là, ngày xửa ngày xưa có một vị hoàng đế cai quản trọn một nửa thế gian. Trong nửa thế gian ấy có một ông lão chăn cừu sống với vợ và ba cô con gái: An-na, Xta-na và Láp-ti-xa.

Cô chị cả An-na đẹp tới mức khi cô dắt cừu ra đồng, lũ cừu quên cả ăn chừng nào cô còn đi bên chúng. Cô thứ hai Xta-na đẹp tới mức khi cô lùa đàn cừu, bầy sói lại đi canh giữ cho cừu. Còn cô út Láp-ti-xa, da trắng như bọt sữa, tóc mềm như lông cừu non mịn nhất, thì đẹp bằng cả hai chị cộng lại, đẹp như chỉ riêng cô mới đẹp được như thế.

Một ngày hè, khi nắng đổ xuống mặt đất chói chang, ba chị em vào khu rừng dưới chân núi hái dâu tây. Đang tìm chỗ có những quả dâu to nhất, các cô bỗng nghe tiếng vó ngựa rầm rập đến gần, to tới mức tưởng cả một đạo quân đang kéo qua. Nhưng đó chỉ là hoàng đế đi săn cùng bạn bè và tùy tùng.

Ai nấy đều là những chàng trai khôi ngô tuấn tú, ngồi trên ngựa như liền một khối với con ngựa. Nhưng đẹp đẽ khôi ngô nhất trong số họ là chính vị hoàng đế trẻ.

Tới gần ba chị em, nhìn thấy nhan sắc của các cô, họ ghìm cương, cho ngựa đi chầm chậm qua.

Khi họ đã đi qua, An-na nói:

— Các em nghe này! Nếu một trong những chàng trai ấy lấy chị làm vợ, chị sẽ nướng cho chàng một ổ bánh mì giữ cho chàng mãi mãi trẻ trung và dũng cảm.

Xta-na nói:

— Còn nếu em là người được chọn, em sẽ dệt cho chồng một chiếc áo. Mặc nó vào thì đánh nhau với rồng chẳng hề hấn gì, lội qua nước chẳng hề ướt, đi qua lửa chẳng hề cháy sém.

Láp-ti-xa nói:

— Còn em, em sẽ sinh cho người chọn em hai cậu con trai sinh đôi, mỗi cậu mang trên trán một ngôi sao vàng, sáng như những ngôi sao trên trời.

Các cô nói khẽ thôi, nhưng các chàng trai vẫn nghe thấy, và họ quay đầu ngựa lại.

Hoàng đế kêu lên:

— Ta tin lời nàng, và nàng sẽ là của ta, hỡi hoàng hậu xinh đẹp nhất trần đời!

Rồi chàng nhấc bổng Láp-ti-xa cùng giỏ dâu của cô lên ngựa, đặt ngồi trước mặt mình.

— Còn tôi lấy cô này!

— Còn tôi lấy cô kia!

Hai người bạn của hoàng đế cũng kêu lên như thế, rồi tất cả cùng phi ngựa về cung.

Sáng hôm sau người ta làm lễ cưới, và suốt ba ngày ba đêm khắp vương quốc chỉ toàn yến tiệc. Hội hè vừa xong, ai ai cũng truyền tai nhau rằng An-na đã cho đi lấy lúa mì về, và đã nướng ổ bánh mì như lời cô nói bên mấy luống dâu. Rồi bao ngày bao đêm nữa trôi qua, tin đồn ấy nhường chỗ cho một tin khác: rằng Xta-na đã kiếm được sợi lanh, đem phơi khô, chải sạch, kéo thành vải, rồi tự tay may thành chiếc áo như lời cô nói bên mấy luống dâu.

Hoàng đế có một bà mẹ kế. Mụ có một cô con gái riêng với người chồng trước, cũng sống với mụ trong cung. Xưa nay mụ vẫn tin rằng con gái mình sẽ làm hoàng hậu, chứ đâu phải cái cô "Gái Trắng Như Sữa", con một gã chăn cừu quèn. Vì vậy mụ căm ghét cô gái tới tận xương tuỷ, chỉ chờ dịp để hại cô.

Nhưng chừng nào hoàng đế còn ở bên vợ ngày đêm thì mụ chẳng làm gì được. Mụ bắt đầu tính xem có cách nào kéo chàng ra khỏi vợ không.

Cuối cùng, sau khi mọi mưu khác đều hỏng, mụ xúi được người anh trai, vua của nước láng giềng, tuyên chiến với hoàng đế, đem một đạo quân lớn vây hãm mấy thành biên giới. Lần này mưu của mụ thành công. Vừa nghe tin, hoàng đế trẻ đùng đùng nổi giận, thề rằng chẳng gì, kể cả vợ chàng, ngăn được chàng ra trận. Chàng vội vàng tập hợp số quân có sẵn trong tay, lên đường ngay để đón đánh kẻ thù. Ông vua kia không ngờ chàng hành quân nhanh tới thế, chưa kịp chuẩn bị. Hoàng đế ập tới lúc hắn không phòng bị, đánh tan tác cả đạo quân. Chiến thắng xong, điều khoản hoà ước vừa vội vã thảo ra, chàng liền phi ngựa về nhà nhanh hết sức ngựa, tới ngày thứ ba thì về tới cung.

Nhưng sáng sớm hôm ấy, khi những ngôi sao trên trời đang nhạt dần, Láp-ti-xa sinh hạ hai cậu bé tóc vàng, trên trán có sao. Mụ mẹ kế rình sẵn, ẵm hai đứa trẻ đi, đào một cái hố ở góc cung điện, ngay dưới cửa sổ phòng hoàng đế, rồi bỏ chúng vào đó. Còn chỗ của hai đứa trẻ, mụ đặt vào hai con chó con.

Hoàng đế về tới cung. Nghe báo tin, chàng đi thẳng tới phòng Láp-ti-xa. Chẳng cần nói lời nào, chàng đã tận mắt thấy Láp-ti-xa không giữ lời hứa bên mấy luống dâu. Dù đau đớn tưởng tan nát cõi lòng, chàng vẫn phải ra lệnh trừng phạt nàng.

Chàng buồn bã bước ra, truyền cho lính canh chôn hoàng hậu xuống đất ngập tới cổ, để mọi người biết kẻ nào dám lừa dối hoàng đế thì sẽ chịu kết cục ra sao.

Ít ngày sau, mụ mẹ kế đã được toại nguyện. Hoàng đế cưới con gái mụ làm vợ, và lại một lần nữa hội hè kéo dài ba ngày ba đêm.

Giờ ta hãy xem chuyện gì đã xảy ra với hai cậu bé.

Hai đứa trẻ tội nghiệp ngay cả dưới mồ cũng chẳng được yên. Ở chỗ chúng bị chôn, mọc lên hai cây dương lá rung tuyệt đẹp. Mụ mẹ kế ghét nhìn thấy hai cái cây, vì chúng nhắc mụ nhớ tới tội ác của mình, nên ra lệnh nhổ đi. Nhưng hoàng đế nghe được, cấm không ai được động vào cây:

— Cứ để chúng yên đấy, ta thích nhìn chúng ở đó! Đây là những cây dương đẹp nhất ta từng thấy!

Thế là hai cây dương lớn lên như chưa từng có cây dương nào lớn như thế. Mỗi ngày chúng lớn bằng một năm, mỗi đêm lại lớn bằng một năm, và lúc rạng đông, khi những ngôi sao tắt dần trên trời, chỉ trong chớp mắt chúng lớn bằng ba năm, cành lá vươn tới quét qua cửa sổ cung điện. Mỗi khi gió khẽ lay cành, hoàng đế lại ngồi lắng nghe suốt cả ngày.

Mụ mẹ kế hiểu tất cả những điều ấy nghĩa là gì, và đầu óc mụ chẳng lúc nào thôi tính cách triệt hai cái cây. Việc ấy chẳng dễ chút nào. Nhưng ý chí của đàn bà có thể bóp ra sữa từ hòn đá, mưu mẹo của đàn bà có thể thắng cả anh hùng. Mẹo mực không xong thì lời ngọt ngào sẽ xong, mà lời ngọt cũng không xong thì vẫn còn nước mắt.

Một buổi sáng, hoàng hậu mới ngồi bên mép giường chồng, bắt đầu nũng nịu dỗ dành đủ kiểu. Mãi một lúc lâu mồi mới ăn câu, nhưng cuối cùng thì, hoàng đế cũng chỉ là đàn ông mà thôi! Rốt cuộc chàng nói:

— Thôi được, thôi được, cứ làm theo ý nàng mà chặt hai cái cây đi. Nhưng một cây phải đóng thành giường cho ta, cây kia đóng thành giường cho nàng!

Hoàng hậu đành phải bằng lòng với chừng ấy. Sáng hôm sau, hai cây dương bị đốn, và chưa tới tối, hai chiếc giường mới đã được kê trong phòng hoàng đế.

Khi hoàng đế nằm lên giường, chàng thấy mình như nặng gấp trăm lần mọi khi, vậy mà lại thấy một sự bình yên chưa bao giờ có. Còn hoàng hậu thì như nằm trên gai trên tầm ma, không sao chợp mắt được.

Khi hoàng đế đã ngủ say, chiếc giường bắt đầu kêu răng rắc thật to, và với hoàng hậu, mỗi tiếng răng rắc đều mang một ý nghĩa. Mụ thấy như mình đang nghe một thứ tiếng mà ngoài mụ ra không ai hiểu được.

Một chiếc giường hỏi:

— Em ơi, em có thấy nặng không?

Chiếc giường hoàng đế đang ngủ đáp:

— Ồ không, chẳng nặng chút nào. Cha yêu dấu đang nằm trên em, em chỉ thấy toàn niềm vui.

Chiếc giường kia nói:

— Còn anh thì nặng lắm! Vì trên anh đang nằm một linh hồn độc ác.

Cứ thế chúng trò chuyện tới sáng, còn hoàng hậu thì nằm nghe suốt.

Tới lúc rạng đông, hoàng hậu đã tính xong cách tống khứ hai chiếc giường. Mụ cho đóng hai chiếc khác giống hệt, chờ khi hoàng đế đi săn thì đặt vào phòng chàng. Việc làm xong, còn hai chiếc giường gỗ dương thì bị đốt trong một đống lửa lớn, tới khi chỉ còn một nhúm tro.

Vậy mà trong lúc chúng cháy, hoàng hậu như vẫn nghe thấy đúng những lời ấy, những lời chỉ mình mụ hiểu.

Mụ bèn cúi xuống vốc tro lên, tung đi khắp bốn phương gió, cho tro bay qua những miền đất mới, những vùng biển mới, chẳng còn sót lại chút gì.

Nhưng mụ không thấy rằng, ở chỗ lửa cháy sáng nhất, có hai tia lửa bay vọt lên, lơ lửng trong không trung một lúc, rồi rơi xuống con sông lớn chảy qua giữa lòng đất nước. Ở đó, hai tia lửa hoá thành hai con cá nhỏ vảy vàng, con này giống con kia như đúc, đến nỗi ai nhìn thoáng qua cũng biết ngay hẳn là một cặp sinh đôi.

Một sáng sớm, mấy người đánh cá của hoàng đế ra sông bắt cá cho bữa sáng của chủ, quăng lưới xuống dòng. Khi ngôi sao cuối cùng vụt tắt trên trời, họ kéo lưới lên, và giữa muôn vàn con cá có hai con vảy vàng, thứ cá chưa ai từng thấy bao giờ.

Họ xúm lại trầm trồ, bàn tán một hồi rồi quyết định giữ nguyên hai con cá nhỏ còn sống, đem dâng hoàng đế.

Một con cá nói:

— Đừng đem chúng tôi tới đó, vì đó là nơi chúng tôi ra đi, và ở đó có cái chết đang chờ chúng tôi.

Người đánh cá hỏi:

— Thế chúng tôi phải làm gì với các cậu đây?

Con cá kia đáp:

— Bác đi gom hết sương đọng trên lá cây, cho chúng tôi bơi trong đó. Rồi đặt chúng tôi ra nắng, và đừng lại gần chừng nào nắng chưa làm khô hết sương.

Người đánh cá làm đúng như lời chúng dặn: gom sương trên lá, thả cá bơi trong đó, rồi đặt chúng nằm phơi nắng cho tới khi sương khô hết.

Khi quay lại, bác thấy gì các cháu có biết không? Hai cậu bé, hai hoàng tử trẻ tuyệt đẹp, tóc vàng như ngôi sao trên trán, cậu này giống cậu kia như đúc, đến nỗi ai nhìn thoáng qua cũng biết ngay là anh em sinh đôi.

Hai cậu lớn rất nhanh. Mỗi ngày lớn bằng một năm, mỗi đêm lại lớn bằng một năm, và lúc rạng đông, khi những ngôi sao tắt dần, chỉ trong chớp mắt lớn bằng ba năm. Mà không chỉ lớn về vóc người. Tuổi tăng gấp ba, trí khôn tăng gấp ba, hiểu biết cũng tăng gấp ba. Qua ba ngày ba đêm, hai cậu đã mười hai tuổi, sức lực như người hai mươi bốn, trí khôn như người ba mươi sáu.

Hai cậu bảo:

— Giờ bác đưa chúng con tới gặp cha.

Người đánh cá cho mỗi cậu một chiếc mũ da cừu non che khuất nửa khuôn mặt, giấu kín mái tóc vàng và ngôi sao trên trán, rồi dẫn hai cậu vào triều.

Khi họ tới nơi thì đã giữa trưa. Người đánh cá và hai cậu bé tới chỗ người gác cửa đang đứng. Một cậu nói:

— Chúng tôi muốn nói chuyện với hoàng đế.

Người gác cửa đáp:

— Phải đợi ngài dùng bữa xong đã.

Cậu thứ hai vừa bước qua ngưỡng cửa vừa nói:

— Không, ngay trong lúc ngài đang ăn.

Bọn hầu cận xô cả tới định đẩy hai đứa nhóc láo xược ra khỏi cung. Nhưng hai cậu lọt qua kẽ tay họ như thuỷ ngân, vào tới một gian sảnh lớn, nơi hoàng đế đang dùng bữa giữa cả triều thần.

Một hoàng tử nói cứng với người hầu đứng gần cửa:

— Chúng tôi muốn vào.

— Không được đâu.

— Không được à? Để xem nào!

Hoàng tử thứ hai nói, rồi đẩy bọn hầu dạt sang hai bên.

Nhưng bọn hầu thì đông, còn hoàng tử chỉ có hai. Tiếng xô xát vang tới tai hoàng đế. Chàng giận dữ hỏi:

— Có chuyện gì thế?

Nghe tiếng cha, hai hoàng tử đứng sững lại.

Một người hầu tiến tới gần hoàng đế, thưa:

— Có hai thằng nhóc định xông vào ạ.

Hoàng đế nói một hơi:

— Xông vào? Đứa nào dám dùng sức trong cung của ta? Hai thằng nhóc nào?

— Muôn tâu hoàng đế oai hùng, chúng thần không biết. Nhưng hẳn chúng phải có họ hàng với bệ hạ, vì chúng khoẻ như sư tử, đã làm lính gác cổng chạy tán loạn. Mà chúng kiêu hãnh cũng như chúng khoẻ, vì chúng không chịu bỏ mũ ra.

Hoàng đế nghe mà mặt đỏ bừng lên vì giận:

— Tống cổ chúng ra! Thả chó đuổi chúng đi!

Hai hoàng tử nói:

— Cứ để chúng tôi yên, chúng tôi tự đi.

Rồi hai cậu lùi lại, lặng lẽ khóc vì những lời cay nghiệt. Hai cậu gần tới cổng thì một người hầu chạy theo, thở hổn hển:

— Hoàng đế truyền các cậu quay lại. Hoàng hậu muốn xem mặt các cậu.

Hai hoàng tử nghĩ một lát, rồi quay trở lại đường cũ, đi thẳng tới trước mặt hoàng đế, mũ vẫn đội trên đầu.

Hoàng đế ngồi ở đầu một chiếc bàn dài phủ đầy hoa, đông nghịt khách khứa. Bên cạnh chàng là hoàng hậu, ngồi tựa trên mười hai chiếc gối. Khi hai hoàng tử bước vào, một chiếc gối rơi xuống, chỉ còn mười một chiếc.

Một viên quan nói:

— Bỏ mũ ra.

— Giữa loài người, đầu đội mũ là dấu hiệu của danh dự. Chúng tôi muốn được trông đúng như con người thật của mình.

Hoàng đế nghe giọng nói trong như bạc của cậu bé thì cơn giận đã nguôi. Chàng bảo:

— Thôi được. Cứ để vậy, nhưng nói cho ta biết các cháu là ai! Các cháu từ đâu tới, và muốn gì?

— Chúng con là anh em sinh đôi, hai chồi non trên cùng một thân cây. Thân cây ấy đã bị bẻ gãy, một nửa nằm dưới đất, một nửa ngồi ở đầu chiếc bàn này. Chúng con đã đi một chặng đường rất dài. Chúng con đã nói trong tiếng gió xào xạc, đã thì thầm trong rừng cây, đã hát trong dòng nước. Nhưng giờ chúng con muốn kể bằng tiếng người một câu chuyện mà bệ hạ biết mà không biết.

Lại một chiếc gối nữa rơi xuống.

Hoàng hậu nói:

— Đuổi chúng về nhà với những trò ngớ ngẩn của chúng đi.

Hoàng đế bảo:

— Ồ không, cứ để chúng nói tiếp. Nàng muốn xem mặt chúng, còn ta muốn nghe chúng. Nói tiếp đi các cháu, hát cho ta nghe câu chuyện ấy.

Hoàng hậu im lặng, còn hai hoàng tử bắt đầu hát câu chuyện đời mình.

— Ngày xưa có một vị hoàng đế...

Hai cậu vừa cất lời thì chiếc gối thứ ba rơi xuống.

Khi hai cậu hát tới đoạn hoàng đế ra trận, ba chiếc gối rơi xuống cùng một lúc.

Và khi câu chuyện kết thúc thì dưới người hoàng hậu không còn chiếc gối nào nữa. Lúc hai cậu nhấc mũ lên, để lộ mái tóc vàng và những ngôi sao vàng, thì mắt hoàng đế và mắt mọi người khách đều đổ dồn về phía hai cậu, nhiều ánh mắt tới mức hai cậu gần như không chịu nổi.

Rốt cuộc, điều lẽ ra phải xảy ra ngay từ đầu cũng đã xảy ra. Láp-ti-xa ngồi bên chồng ở đầu bàn. Con gái mụ mẹ kế trở thành cô hầu khâu vá hèn mọn nhất trong cung. Còn mụ mẹ kế bị trói vào một con ngựa hoang. Và ai cũng biết, chẳng bao giờ quên, rằng kẻ nào để lòng hướng về điều ác thì thế nào cũng chuốc lấy kết cục xấu.

— Hết —