Hoàng tử và công chúa trong rừng

Ngày xưa, có một ông vua và một bà hoàng hậu nước Đan Mạch chỉ có độc một người con trai, khôi ngô, thông minh. Năm chàng mười tám tuổi, vua cha lâm bệnh nặng, chẳng còn hy vọng gì khỏi được. Hoàng hậu và hoàng tử đau khổ lắm, vì họ thương ngài vô cùng. Nhưng họ làm đủ mọi cách mà bệnh ngài mỗi ngày một nặng thêm. Rồi một hôm, khi mùa hè đã tới, chim chóc hót ríu ran, ngài ngẩng đầu lên, nhìn rất lâu ra ngoài cửa sổ, rồi ngã vật xuống, tắt thở.

Suốt nhiều tuần liền, hoàng hậu gần như không ăn không ngủ được, vì quá thương nhớ chồng. Hoàng tử sợ cứ khóc mãi thế này mẹ cũng chết theo, nên xin mẹ cùng chàng tới một nơi rất đẹp chàng biết ở phía bên kia khu rừng. Một thời gian sau bà mới bằng lòng. Hoàng tử mừng lắm, thu xếp để sáng sớm hôm sau lên đường.

Hai mẹ con đi suốt ngày, thỉnh thoảng mới dừng chân nghỉ. Hoàng hậu đã bắt đầu khá hơn, bắt đầu để ý chút ít tới những gì mình thấy. Đúng lúc chiều xuống, họ vào tới khu rừng. Trong rừng tối om, vì cây cối mọc sát nhau tới mức mặt trời không chiếu lọt. Chẳng mấy chốc họ lạc đường, cứ lang thang không biết phải làm sao.

Hoàng hậu vừa mệt vừa sợ, nói:

— Ngủ lại ở cái chốn khủng khiếp này thì thú dữ sẽ ăn thịt mất.

Rồi bà bắt đầu khóc.

— Mẹ vui lên đi. Con có cảm giác vận may sắp tới với mình.

Hoàng tử đáp. Và tới khúc quanh tiếp theo, họ gặp một ngôi nhà nhỏ, cửa sổ có ánh đèn.

Hoàng tử reo lên:

— Con đã bảo mà! Mẹ đứng đây một lát, để con vào xem có xin được cái ăn và chỗ nghỉ đêm không.

Chàng chạy đi nhanh hết sức, vì lúc ấy hai mẹ con đã đói lắm. Họ mang theo ít đồ ăn, mà đã ăn sạch tới mẩu cuối cùng. Đi bộ đường xa thì người ta chẳng muốn mang nặng.

Hoàng tử vào nhà, nhìn quanh, đi hết phòng này sang phòng khác, nhưng chẳng thấy ai, cũng chẳng thấy gì ăn được. Cuối cùng, đang buồn bã định bỏ đi thì chàng thấy trong một căn phòng phía trong có treo trên tường một thanh gươm và một chiếc áo giáp xích, bên dưới có gắn một mảnh giấy. Trên giấy viết rằng ai mặc chiếc áo và mang thanh gươm này sẽ được an toàn trước mọi hiểm nguy.

Hoàng tử mừng rỡ tới mức quên cả đói. Chàng lập tức mặc chiếc áo giáp xích vào trong áo ngoài, giấu thanh gươm dưới áo choàng, vì chàng không định nói gì về những thứ mình vừa tìm được. Rồi chàng quay ra với mẹ, bà đang sốt ruột chờ.

Bà giận dữ hỏi:

— Con làm gì mà lâu thế? Mẹ cứ tưởng con bị bọn cướp giết rồi!

— Ồ, con chỉ đi xem quanh thôi. Nhưng tìm khắp nơi con chẳng thấy gì ăn được.

— Mẹ sợ lắm, đó là hang ổ bọn cướp. Thôi ta đi tiếp, đói thì đói.

— Không phải đâu mẹ. Nhưng dù sao ta cũng không nên ở lại đây, nhất là ở đây chẳng có gì ăn. Biết đâu ta lại gặp ngôi nhà khác.

Họ đi thêm một quãng, và quả nhiên lại gặp một ngôi nhà khác, cửa sổ cũng có ánh đèn.

— Ta vào nhà này.

Hoàng hậu kêu lên:

— Không, không, mẹ sợ lắm! Người ta sẽ tấn công, giết chết mình mất! Đây là hang ổ bọn cướp, mẹ chắc chắn đấy!

— Vâng, trông thì có vẻ thế thật. Nhưng biết làm sao được. Mình nhịn đói đã mấy tiếng rồi, con cũng mệt gần bằng mẹ.

Hoàng hậu đáng thương quả thật đã kiệt sức, mệt tới mức đứng không vững. Sợ thì sợ, bà cũng nửa muốn được thuyết phục.

Hoàng tử nói thêm:

— Mà trời sắp có bão nữa.

Giờ có thanh gươm trong tay, chàng chẳng còn sợ gì.

Thế là họ vào nhà, cũng chẳng thấy ai. Trong căn phòng đầu tiên có một chiếc bàn bày sẵn bữa ăn, đủ thứ của ngon vật lạ, tuy vài chiếc đĩa đã trống không.

— Chà, trông được đấy chứ.

Hoàng tử nói, ngồi xuống, lấy mấy quả dâu tây thơm ngon chất trên chiếc đĩa vàng, và ít nước chanh ướp lạnh. Chưa bao giờ chàng ăn thứ gì ngon như thế. Nhưng dù sao, nơi họ vừa vào đúng là hang ổ bọn cướp. Bọn cướp vừa ăn tối xong, đã ra rừng xem có ai để cướp không.

Khi hoàng hậu và hoàng tử ăn không nổi nữa, họ mới nhớ ra mình mệt lắm. Hoàng tử tìm quanh, thấy ở phòng bên có một chiếc giường êm ái, trải khăn lụa.

— Mẹ lên giường ngủ đi, con nằm bên cạnh. Mẹ đừng sợ, mẹ cứ yên tâm ngủ tới sáng.

Chàng nằm xuống, tay cầm thanh gươm, thức canh cho tới khi trời bắt đầu hửng sáng. Bấy giờ hoàng hậu thức dậy, bảo bà đã nghỉ ngơi đủ, sẵn sàng lên đường tiếp.

— Trước hết con sẽ ra rừng xem có tìm được đường không. Trong lúc con đi, mẹ nhóm lửa pha cà phê nhé. Mình phải ăn sáng no nê rồi mới đi.

Rồi chàng chạy vào rừng.

Chàng đi rồi, hoàng hậu nhóm lửa, rồi nghĩ bụng muốn xem trong các phòng khác có gì. Bà đi hết phòng này sang phòng khác, rồi tới một căn phòng bày biện rất xinh xắn, trên tường treo những bức tranh đẹp, rèm cửa màu xanh nhạt, gối tựa màu vàng mềm mại, ghế bành êm ái. Bà đang ngắm nghía thì bỗng một cửa sập dưới sàn bật mở, tên tướng cướp từ dưới hố chui lên, túm lấy cổ chân bà. Hoàng hậu sợ gần chết, hét lên thất thanh, rồi quỳ sụp xuống van xin hắn tha mạng.

— Được, nếu mụ hứa với ta hai điều. Thứ nhất, mụ đưa ta về nước mụ, cho ta lên ngôi vua thay con trai mụ. Thứ hai, mụ phải giết con trai mụ, phòng khi nó tìm cách giành lại ngai vàng. Nếu mụ không chịu, ta sẽ giết mụ.

Hoàng hậu trừng trừng nhìn hắn, kinh hoàng thở hắt ra:

— Giết chính con trai tôi ư!

— Mụ chẳng cần phải tự tay giết. Khi nó về, mụ cứ nằm lên giường, bảo rằng mụ bỗng ốm nặng, rồi bảo rằng mụ nằm mơ thấy cách đây một dặm, trong một khu rừng, có những quả táo tuyệt đẹp. Nếu có được vài quả, mụ sẽ khỏi bệnh, còn không thì mụ sẽ chết.

Hoàng hậu rùng mình khi nghe. Bà thương con, nhưng bà lại hèn nhát khủng khiếp. Thế là cuối cùng bà nhận lời, mong rằng sẽ có chuyện gì đó xảy ra cứu được hoàng tử. Bà vừa hứa xong thì có tiếng chân, tên cướp vội nấp đi.

Hoàng tử bước vào, reo lên:

— Mẹ ơi, con đi khắp rừng tìm được đường rồi, ăn sáng xong là mình đi ngay.

— Ôi, mẹ ốm quá! Mẹ không đi nổi một bước. Chỉ có một thứ chữa được cho mẹ thôi.

— Thứ gì thế mẹ?

Hoàng hậu thều thào:

— Mẹ nằm mơ thấy cách đây một dặm có một khu rừng mọc những quả táo đẹp nhất trần đời. Nếu được ăn vài quả, mẹ sẽ khỏi ngay.

— Ồ, nhưng giấc mơ thì có nghĩa lý gì đâu mẹ. Gần đây có một ông thầy phép. Con sẽ tới xin ông ấy một câu thần chú chữa cho mẹ.

Hoàng hậu lắc đầu:

— Giấc mơ của mẹ bao giờ cũng có ý nghĩa. Không có táo thì mẹ sẽ chết.

Bà chẳng biết vì sao tên cướp lại muốn sai hoàng tử tới đúng khu rừng ấy. Nhưng thật ra khu rừng ấy đầy thú dữ, khách bộ hành nào lạc vào cũng bị chúng xé xác.

— Thôi được, con đi. Nhưng con phải ăn sáng đã, có thế con mới đi nhanh được.

Hoàng hậu cằn nhằn:

— Con mà không nhanh lên thì về chỉ thấy mẹ chết thôi.

Bà thấy con trai chẳng lo lắng gì cho mình cả, mà tới lúc này bà đã bắt đầu tin rằng mình ốm thật như mình đã nói.

Ăn uống xong, hoàng tử lên đường. Chẳng mấy chốc chàng tới một khu rừng, và quả nhiên rừng đầy sư tử, hổ, gấu và chó sói. Chúng ùa về phía chàng. Nhưng thay vì vồ lấy chàng xé xác, chúng nằm rạp xuống đất, liếm tay chàng. Chàng nhanh chóng tìm thấy cây táo mẹ muốn. Nhưng cành cao quá, chàng với không tới, thân cây lại trơn nhẵn, chẳng có cách nào trèo lên.

"Rốt cuộc vô ích, mình chẳng lên được," chàng tự nhủ. "Giờ biết làm sao?"

Nhưng khi chàng quay đi, thanh gươm tình cờ chạm vào thân cây, và lập tức hai quả táo rơi xuống. Chàng mừng rỡ nhặt lên, đang định đi thì từ trong một quả đồi gần đó có một con chó nhỏ chạy ra, tới bên chàng, níu áo chàng, rên ư ử.

Hoàng tử cúi xuống vuốt cái đầu đen mềm mại của nó:

— Mày muốn gì hả chó con?

Con chó chạy tới một cái lỗ trên sườn đồi, ngồi đó nhìn ra, như muốn bảo: "Vào đây với tôi."

"Vào xem trong ấy có gì cũng được," hoàng tử nghĩ, rồi đi tới quả đồi. Nhưng lỗ nhỏ quá, chàng không chui lọt. Chàng thọc thanh gươm vào, lập tức cái lỗ rộng ra.

Chàng cười khúc khích:

— Ha ha! Có được thanh gươm như thế này thì quý thật.

Rồi chàng cúi xuống bò vào.

Thứ đầu tiên chàng thấy, khi bước vào một căn phòng ở tận cuối một hành lang tối om, là một nàng công chúa xinh đẹp bị một sợi xích sắt trói vào một cây cột sắt.

Chàng ngạc nhiên hỏi:

— Số phận nghiệt ngã nào đưa nàng tới đây?

— Kể cho chàng nghe cũng chẳng ích gì, kẻo số phận em lại thành số phận chàng.

— Ta không sợ điều ấy. Nàng cứ nói cho ta biết nàng là ai, vì sao lại ở đây.

Nàng mỉm cười buồn bã:

— Chuyện của em chẳng dài. Em là công chúa xứ Ả Rập. Mười hai tên cướp sống ở chốn này đang đánh nhau xem đứa nào sẽ được lấy em làm vợ.

— Để ta cứu nàng nhé?

— Vâng. Nhưng chàng không làm được đâu. Trước hết, làm sao chàng phá được sợi xích trói em?

— Ồ, cái ấy thì dễ thôi.

Chàng rút gươm ra. Lưỡi gươm vừa chạm vào sợi xích, các mắt xích đã rời ra, công chúa được tự do.

Hoàng tử nắm tay nàng:

— Đi nào!

Nhưng nàng lùi lại:

— Không, em không dám! Nếu gặp bọn cướp ngoài hành lang, chúng sẽ giết cả hai ta.

Hoàng tử vung thanh gươm:

— Chúng mà làm được thế! Nhưng nàng ở đây bao lâu rồi?

Công chúa đếm trên đầu ngón tay:

— Chừng hai mươi năm, em nghĩ thế.

Hoàng tử kêu lên:

— Hai mươi năm! Thế thì nàng nên nhắm mắt lại, vì ngồi ở đây lâu như thế mà ra ánh sáng ban ngày đột ngột quá thì có khi hại mắt. Thì ra nàng là công chúa xứ Ả Rập, người có sắc đẹp nổi tiếng khắp thế gian! Ta cũng là một hoàng tử.

— Chàng đã cứu mạng em, chàng có chịu về xứ Ả Rập cưới em không? Cha em nếu còn sống thì hẳn cũng đã già, khi ngài mất chàng sẽ làm vua.

— Không, ta không làm thế được. Ta phải sống và chết trên quê hương mình. Nhưng hết một năm, ta sẽ tới tìm nàng, cưới nàng.

Chàng chỉ nói có thế.

Bấy giờ công chúa tháo một chiếc nhẫn nặng trên ngón tay, đeo vào tay chàng. Trên nhẫn có khắc tên cha nàng, tên mẹ nàng và tên nàng. Nàng xin chàng giữ nó để nhớ lời hứa.

— Ta thà chết chứ không rời nó. Và hết một năm, nếu ta còn sống, ta sẽ tới. Ta nhớ hình như từng nghe nói phía bên kia khu rừng này có một bến cảng, có tàu đi xứ Ả Rập. Ta tới đó ngay thôi.

Tay trong tay, họ băng qua rừng. Tới bến cảng, họ thấy có một con tàu vừa sắp nhổ neo. Công chúa từ biệt hoàng tử, bước lên tàu. Khi nàng về tới xứ sở mình, cả nước vui mừng tưng bừng, vì cha mẹ nàng chưa bao giờ nghĩ còn được gặp lại con. Nàng kể cho họ nghe một chàng hoàng tử đã cứu nàng khỏi tay bọn cướp, và một năm nữa sẽ tới cưới nàng. Cha mẹ nàng vui lắm.

Nhà vua nói:

— Dù sao ta vẫn mong cậu ấy có mặt ở đây ngay bây giờ. Một năm là lâu lắm.

Khi công chúa không còn ở trước mắt, hoàng tử mới nhớ ra vì sao mình vào rừng, liền vội vã hết sức quay về hang ổ bọn cướp.

Tên tướng cướp ngửi thấy mùi táo từ xa, vì mũi hắn thính như mũi yêu tinh. Hắn bảo hoàng hậu:

— Thằng ấy lạ thật! Vào khu rừng ấy thì thú dữ phải ăn thịt nó rồi, trừ phi nó có bùa hộ mệnh lợi hại. Nếu thế thì ta phải lấy bằng được của nó.

Hoàng hậu lúc ấy đã hoàn toàn bị tên cướp mê hoặc, đáp:

— Không, nó chẳng có gì đâu.

Nhưng tên cướp không tin.

— Phải nghĩ cách lấy cho được. Khi nó về, mụ bảo mụ đã khoẻ, dọn sẵn đồ ăn cho nó. Rồi trong lúc nó ăn, mụ bảo mụ nằm mơ thấy nó bị thú dữ vây, hỏi nó làm sao thoát được. Nó kể xong, ta khắc tìm ra cách lấy bùa của nó.

Ít lâu sau hoàng tử về.

Chàng vui vẻ nói:

— Mẹ thấy trong người thế nào? Táo của mẹ đây. Giờ mẹ sẽ khỏi ngay, sẵn sàng đi với con.

— Ôi, mẹ khá lên rồi. Xem này, bữa ăn còn nóng hổi dọn sẵn cho con đây, con ăn đi rồi mình lên đường.

Trong lúc chàng ăn, bà bảo:

— Con đi vắng, mẹ nằm mơ thấy ác mộng khủng khiếp. Mẹ thấy con ở trong một khu rừng đầy thú dữ, chúng chạy vòng quanh con, gầm gừ dữ tợn. Làm sao con thoát được chúng?

Hoàng tử cười:

— Ôi, chỉ là giấc mơ thôi mà!

— Nhưng giấc mơ của mẹ bao giờ cũng đúng. Con kể cho mẹ nghe đi.

Hoàng tử phân vân một lúc lâu không biết có nên kể không. Nhưng cuối cùng chàng quyết định cho mẹ biết bí mật. "Với mẹ thì phải kể hết chứ," chàng nghĩ. Và chàng kể:

— Mẹ xem này, đây là thanh gươm và chiếc áo giáp con tìm thấy trong ngôi nhà đầu tiên ta vào trong rừng. Chừng nào con còn mang chúng, chẳng gì hại được con. Chính chúng đã cứu con khỏi thú dữ.

Hoàng hậu kêu lên:

— Mẹ biết ơn trời đất biết bao!

Và hoàng tử vừa quay lưng, bà đã vội vã đi kể cho tên cướp.

Vừa nghe tin, tên cướp chế ngay một thứ thuốc ngủ, bảo hoàng hậu cho con uống trước khi đi ngủ đêm ấy.

Thế là khi hoàng tử bắt đầu buồn ngủ, hoàng hậu đưa cho chàng chiếc cốc đựng thuốc:

— Con uống cái này cho mẹ vui. Đã trải qua bao nhiêu chuyện, uống vào sẽ tốt cho con, con sẽ ngủ ngon.

Hoàng tử vừa uống vừa lẩm bẩm:

— Vị gì lạ thế!

Lập tức chàng ngủ thiếp đi. Tên cướp bước vào, lấy mất thanh gươm và chiếc áo giáp.

— Mấy thứ này là của anh trai ta.

Hắn nói. Cầm được cả hai thứ trong tay rồi, hắn mới đánh thức hoàng tử dậy.

— Giờ ta là chủ. Mày chọn một trong hai đường: hoặc chết, hoặc bị khoét mắt rồi đuổi vào rừng.

Nghe vậy, hoàng tử lạnh toát cả người. Rồi một ý nghĩ chợt loé lên, chàng quay sang mẹ, nghiêm giọng hỏi:

— Có phải đây là việc của mẹ không?

Bà bật khóc, chối phăng, nhưng hoàng tử biết bà không nói thật.

— Thôi được. Còn nước còn tát. Ta sẽ vào rừng.

Thế là tên cướp làm mù mắt chàng, đưa cho chàng một cây gậy, ít đồ ăn thức uống, rồi đuổi chàng vào rừng, mong rằng thú dữ sẽ giết chàng, vì chàng không còn thanh gươm và chiếc áo giáp che chở nữa.

Rồi hắn bảo hoàng hậu:

— Giờ ta về nước mụ.

Hôm sau chúng lên thuyền. Vừa về tới nơi, chúng làm lễ cưới, và tên cướp trở thành vua.

Trong khi đó, chàng hoàng tử đáng thương lang thang trong rừng, mong gặp được ai đó giúp mình, có khi nhận mình làm người ở, vì giờ chàng chẳng còn tiền, chẳng còn nhà. Tình cờ trong rừng vừa có một cuộc săn lớn, thú dữ đều chạy trốn thợ săn mà nấp đi cả, nên chẳng con nào làm hại chàng. Cuối cùng, một hôm, đúng lúc đồ ăn đã hết sạch và chàng đã đinh ninh rằng mình chắc chắn sẽ chết đói, chàng tới được bến cảng có tàu đi xứ Ả Rập. Một con tàu vừa sắp nhổ neo, ông thuyền trưởng đang bước lên tàu thì trông thấy hoàng tử.

— Ô kìa, một anh mù đáng thương! Hẳn là bọn cướp đã làm thế. Ta đưa anh ta sang Ả Rập với mình đi. Này anh bạn, anh có muốn đi cùng không?

Ôi, chàng mừng biết bao khi lại được nghe có người nói với mình những lời tử tế! Chàng đáp rằng chàng muốn đi, và các thuỷ thủ giúp chàng leo lên mạn tàu. Tới xứ Ả Rập, ông thuyền trưởng đưa chàng tới nhà tắm công cộng, sai một người làm tắm rửa cho chàng. Trong lúc tắm, chiếc nhẫn của công chúa tuột khỏi ngón tay chàng. Về sau người làm dọn nhà tắm nhặt được, đem cho một người bạn làm trong cung xem. Người bạn kêu lên:

— Ô hay, đây là nhẫn của công chúa mà! Ở đâu ra thế?

Người kia đáp:

— Nó rơi ra từ ngón tay một gã mù. Chắc hắn ăn trộm. Nhưng tôi dám chắc anh trả lại được cho công chúa.

Thế là tối hôm ấy người kia mang chiếc nhẫn vào cung, đưa cho con gái mình, cô là thị nữ được công chúa yêu nhất, và cô gái dâng nó lên chủ. Thấy chiếc nhẫn, công chúa reo lên mừng rỡ:

— Đây là chiếc nhẫn ta tặng vị hôn phu! Đưa ta tới chỗ chàng ngay.

Ông chủ nhà tắm thấy lạ, sao công chúa lại đính hôn với một gã ăn mày mù, nhưng vẫn làm theo lệnh nàng. Thấy hoàng tử, nàng kêu lên:

— Cuối cùng chàng đã tới! Hết một năm rồi, em cứ tưởng chàng đã chết. Giờ ta cưới nhau ngay thôi.

Nàng về bảo nhà vua sai một đoàn hộ tống đi đón vị hôn phu của nàng vào cung. Dĩ nhiên nhà vua hơi ngạc nhiên vì hoàng tử tới bất ngờ như thế. Nhưng khi nghe nói chàng bị mù, ngài bực lắm, phán:

— Ta không thể để một kẻ mù nối ngôi ta. Thật là vô lý hết sức!

Nhưng công chúa xưa nay quen được làm theo ý mình, và rốt cuộc nhà vua lại nhượng bộ như mọi lần. Hoàng tử được rước vào cung với nghi lễ long trọng, huy hoàng. Dù vậy nhà vua vẫn không vui. Nhưng biết làm sao được, mà quả thật cũng đã tới lúc công chúa phải lấy chồng, dù trông nàng vẫn trẻ như xưa. Hàng trăm hiệp sĩ và hoàng tử đã cầu xin nàng nhận lời, nhưng nàng chẳng thèm đếm xỉa tới ai. Giờ nàng lại nảy ra ý cưới anh chàng hoàng tử mù này, ngoài chàng ra chẳng chịu lấy ai.

Một buổi tối đẹp trời, hoàng tử và công chúa ra vườn, ngồi dưới một gốc cây.

Có hai con quạ đậu trên một bụi cây gần đó. Hoàng tử vốn hiểu tiếng chim, nghe một con hỏi:

— Mày có biết đêm nay là đêm hạ chí không?

— Biết.

— Thế mày có biết chỗ trong vườn gọi là Giường của Hoàng hậu không?

— Biết.

— Vậy có lẽ mày chưa biết điều này: ai đau mắt, hay không còn mắt, mà lấy sương rơi ở đó đêm nay rửa hốc mắt, thì sẽ sáng mắt lại. Có điều phải rửa trong khoảng từ mười hai giờ tới một giờ đêm.

Đó quả là tin vui cho hoàng tử và công chúa. Chàng trai xin công chúa dẫn mình tới chỗ gọi là Giường của Hoàng hậu, một khoảnh cỏ nhỏ nơi hoàng hậu vẫn hay nằm ngủ trưa. Rồi trong khoảng từ mười hai giờ tới một giờ đêm, chàng lấy sương rơi ở đó rửa mắt, và thấy mình nhìn rõ như xưa.

Chàng ngắm công chúa như thể chưa bao giờ được thấy thứ gì trên đời:

— Ta nhìn thấy nàng rồi!

— Em không tin.

— Vậy nàng treo khăn tay lên một bụi cây đi. Nếu ta tìm thấy ngay thì nàng phải tin ta.

Nàng làm thế, và chàng đi thẳng tới chỗ chiếc khăn.

Công chúa reo lên:

— Phải, chàng nhìn thấy thật rồi! Ai ngờ giường của mẹ em lại trả lại được ánh mắt cho chàng!

Nàng ra bờ cỏ ngồi xuống. Một lúc sau, vì trời nóng, công chúa ngủ thiếp đi. Đang ngắm nàng, hoàng tử bỗng thấy có cái gì sáng lấp lánh trên cổ nàng. Đó là một chiếc đèn nhỏ bằng vàng toả ánh sáng rực rỡ, treo trên một sợi dây chuyền vàng. Hoàng tử muốn xem kỹ hơn, liền tháo sợi dây chuyền ra, nhưng vừa tháo thì chiếc đèn rơi xuống đất. Chàng chưa kịp nhặt thì một con chim ưng sà xuống, quắp lấy chiếc đèn nhỏ rồi bay đi. Hoàng tử đuổi theo, chạy mãi chạy mãi mà không bắt được con chim, cho tới khi chàng lạc đường. Cố tìm đường về, chàng lang thang hết lên lại xuống, cho tới khi tới khu rừng nơi chàng từng tìm thấy công chúa.

Trong lúc ấy, công chúa tỉnh dậy, thấy chỉ còn một mình, liền đi tìm chàng. Rốt cuộc nàng cũng lạc đường. Đang đi lang thang không biết phải làm gì, nàng bị bọn cướp bắt, đưa trở lại cái hang mà hoàng tử từng cứu nàng ra. Thế là sau bao nhiêu gian nan, họ lại chẳng hơn gì lúc đầu!

Hoàng tử lang thang mãi, cố tìm đường về xứ Ả Rập, cho tới một hôm tình cờ gặp mười hai chàng trai đang vui vẻ đi qua rừng, vừa đi vừa hát, vừa cười.

— Các anh đi đâu thế?

Họ bảo họ đang đi tìm việc làm.

— Cho tôi đi cùng được không?

— Càng đông càng vui.

Thế là hoàng tử đi cùng họ. Họ đi mãi cho tới khi gặp một lão quỷ núi già. Lão hỏi:

— Các cậu đi đâu thế?

Họ đáp:

— Đi tìm chỗ làm thuê.

— Thế thì tới làm cho ta. Ăn uống thoả thích, việc chẳng có bao nhiêu. Hết một năm, nếu các cậu trả lời được ba câu hỏi, ta sẽ cho mỗi người một bao vàng. Còn không thì sẽ bị biến thành thú vật.

Các chàng trai thấy thế thì dễ quá, liền theo lão quỷ về lâu đài của lão.

— Ở đây các cậu muốn gì có nấy. Các cậu chỉ cần trông nom nhà cửa, vì ta sắp đi xa, hết năm mới về.

Rồi lão đi. Còn lại với nhau, các chàng trai tha hồ vui chơi, chẳng làm việc gì, chỉ hát hò, uống rượu. Ngày nào cũng thấy bàn bày sẵn đồ ăn thức uống ngon lành, ăn xong thì có những bàn tay vô hình dọn đĩa dọn bát đi. Chỉ có hoàng tử, buồn vì mất công chúa, ăn uống chừng mực, chăm chỉ dọn dẹp nhà cửa.

Một hôm, đang ngồi trong phòng mình, chàng nghe giọng lão quỷ già dưới cửa sổ đang nói chuyện với một con quỷ khác.

— Mai là hết một năm.

— Thế mày sẽ hỏi chúng những câu gì?

— Câu thứ nhất, ta hỏi chúng ở đây đã bao lâu. Chúng chẳng biết đâu, lũ ngốc! Câu thứ hai, ta hỏi cái gì sáng trên mái lâu đài.

— Thế đó là cái gì?

— Chiếc đèn ta lấy trộm của công chúa lúc nàng ngủ trong vườn.

— Còn câu thứ ba?

— Ta sẽ hỏi đồ ăn thức uống chúng dùng hằng ngày ở đâu ra. Ta lấy trộm từ bàn ăn của nhà vua, nhưng chúng không biết.

Hôm sau, lão quỷ bước vào.

— Giờ ta hỏi đây. Câu thứ nhất: Các cậu ở đây đã bao lâu?

Các chàng trai mải uống rượu, vui chơi, quên khuấy cả giao ước, nên đứng im. Cuối cùng một người nói:

— Một tuần.

Một người khác đoán:

— Hai tháng.

Nhưng hoàng tử đáp:

— Một năm.

— Đúng.

Lão quỷ nói. Nhưng câu thứ hai khó hơn.

— Cái gì sáng trên mái nhà?

Các chàng trai đoán mãi: "Mặt trời. Mặt trăng." Nhưng chẳng ai thật sự biết. Hoàng tử hỏi:

— Tôi trả lời được không?

Lão quỷ đáp:

— Được chứ.

Hoàng tử nói:

— Chiếc đèn lão lấy trộm của công chúa lúc nàng ngủ trong vườn.

Lão quỷ lại gật đầu.

Câu thứ ba còn khó hơn nữa.

— Thịt rượu các cậu dùng ở đây từ đâu ra?

Chẳng chàng trai nào đoán được.

— Tôi nói được không?

— Được, nếu cậu biết.

— Từ bàn ăn của nhà vua.

Thế là xong. Giờ họ được lấy bao vàng mà đi. Các chàng trai vội vã bỏ đi, để hoàng tử lại phía sau. Một lúc sau họ gặp một ông già xin tiền.

— Không, chúng tôi chẳng có đồng nào.

Họ đáp, rồi đi vội. Lát sau hoàng tử tới.

— Ngài có đồng nào cho kẻ nghèo này không?

— Có.

Hoàng tử đáp, rồi đưa ông cả bao vàng.

Ông già, thật ra chính là lão quỷ vừa chia tay họ đội lốt, nói:

— Ta không cần nó. Nhưng cậu đã rộng lượng như thế, thì đây là chiếc đèn của công chúa. Còn công chúa đang ở trong cái hang cậu từng tìm thấy nàng. Có điều không có thanh gươm thần, cậu cứu nàng lần nữa bằng cách nào thì ta không biết.

Nghe vậy, hoàng tử biết nàng ở đâu, và đó là bước đầu của việc cứu nàng. Chàng cải trang thành một người bán hàng rong, đi mãi cho tới kinh thành của mình, nơi hoàng hậu mẹ chàng và tên tướng cướp đang sống. Chàng vào một cửa hiệu kim hoàn, đặt làm thật nhiều xoong nồi nấu bếp bằng vàng ròng. Đơn hàng như thế thì người thợ kim hoàn đâu có ngày nào cũng nhận được, nhưng rồi cũng làm xong: nào xoong, nào ấm, nào vỉ nướng, toàn bằng vàng ròng. Hoàng tử xếp cả vào giỏ, lên cung, xin gặp hoàng hậu.

Vừa nghe nói có những chiếc xoong nồi bằng vàng kỳ diệu, bà ra ngay, bày đồ trong giỏ ra mà ngắm nghía. Bà mải mê tới mức hoàng tử chẳng mấy chốc đã có dịp lẻn vào phòng ngủ, lấy thanh gươm và chiếc áo giáp treo ở đó, rồi quay ra mà mẹ chàng chẳng hề để ý chàng vừa vắng mặt.

— Đẹp tuyệt cả! Anh bán bao nhiêu?

— Xin lệnh bà cứ tự định giá.

— Ta thật chẳng biết nói sao. Anh chờ chồng ta về đã, đàn ông hiểu những chuyện này hơn. Vả lại anh là người lạ, chắc ông ấy cũng muốn trò chuyện với anh một chút.

Hoàng tử cúi chào, lặng lẽ đứng chờ trong góc.

Ít lâu sau tên cướp về.

Hoàng hậu reo lên:

— Lại xem mấy cái xoong vàng đẹp quá này!

Nhưng tên cướp vừa bước vào phòng, hoàng tử đã chạm thanh gươm thần vào người hắn, và hắn ngã vật xuống đất.

Hoàng tử cởi bỏ đồ cải trang, nói:

— Có lẽ giờ mẹ đã nhận ra con. Mẹ nên ăn năn về tất cả những điều sai trái mẹ đã làm với con, không thì mẹ sẽ chẳng sống được lâu.

Bà kêu lên:

— Ôi, xin con thương xót! Mẹ không làm khác được. Mẹ sợ quá.

Hoàng tử rủ lòng thương. Chàng truyền lột hết áo quần sang trọng của tên vua độc ác, đuổi hắn vào rừng, nơi thú dữ xé xác hắn. Còn hoàng hậu thì chàng cho về xứ sở của bà. Rồi chàng lên đường tới cái hang nơi công chúa lại đang ngồi bị xích như trước, và nhờ thanh gươm thần, chàng lại cứu được nàng chẳng khó khăn gì. Chẳng mấy chốc họ tới bến cảng, dong buồm về xứ Ả Rập, và cưới nhau ở đó. Họ trị vì hạnh phúc cả hai nước cho tới khi mất, rất lâu, rất lâu về sau.

— Hết —