Hồn người sống

Ngày xưa, ở khu Rê-i-gan-ji-ma thành Ê-đô, có một hiệu đồ sứ lớn tên là Xê-tô-mô-nô-đa-na, chủ là một người giàu có tên là Ki-hê-i. Ki-hê-i có một người quản lý làm cho mình đã nhiều năm, tên là Rô-cư-bê-i. Nhờ Rô-cư-bê-i trông nom, việc buôn bán phát đạt, sau cùng lớn tới mức Rô-cư-bê-i thấy mình không quán xuyến nổi nếu không có người giúp. Ông bèn xin chủ cho thuê một người phụ việc thạo nghề, chủ đồng ý. Rồi ông nhận một người cháu ruột của mình, một chàng trai chừng hai mươi hai tuổi, đã học nghề buôn đồ sứ ở Ô-xa-ca.

Người cháu tỏ ra là một người phụ việc rất giỏi, còn sắc sảo trong buôn bán hơn cả ông chú dày kinh nghiệm. Nhờ chàng tháo vát mà hiệu buôn mở rộng thêm, Ki-hê-i hài lòng lắm. Nhưng chừng bảy tháng sau khi vào làm, chàng trai bỗng ốm nặng, xem chừng khó qua khỏi. Những thầy thuốc giỏi nhất Ê-đô được mời tới chữa cho chàng, nhưng chẳng ai hiểu nổi chàng mắc bệnh gì. Họ không kê thuốc, chỉ bảo rằng một chứng bệnh như thế hẳn chỉ do một nỗi buồn thầm kín nào đó gây ra.

Rô-cư-bê-i đoán có lẽ cháu mắc bệnh tương tư. Ông bèn bảo cháu:

— Chú vẫn nghĩ, cháu còn trẻ thế, có khi cháu đã thầm thương ai đó, chuyện ấy làm cháu buồn khổ, có khi làm cháu ốm nữa. Nếu đúng vậy thì cháu nhất định phải kể hết nỗi lòng cho chú nghe. Ở đây chú thay cha cháu, vì cháu ở xa cha mẹ. Nếu cháu có điều gì lo lắng, buồn phiền, chú sẵn sàng làm cho cháu mọi điều một người cha phải làm. Nếu tiền bạc giúp được cháu thì cháu đừng ngại nói, dù là món lớn. Chú nghĩ chú giúp được, và chú chắc ông Ki-hê-i cũng sẵn lòng làm bất cứ điều gì cho cháu vui, cho cháu khoẻ.

Người bệnh có vẻ bối rối trước những lời ân cần tử tế ấy, im lặng một lúc. Sau cùng chàng đáp:

— Những lời rộng lượng ấy, ở đời này cháu chẳng bao giờ quên được. Nhưng cháu chẳng thầm thương ai, chẳng nhớ nhung người con gái nào. Bệnh của cháu không phải thứ bệnh thầy thuốc chữa được, tiền bạc cũng chẳng giúp được chút nào. Sự thật là ở nhà này cháu bị hành hạ tới mức chẳng thiết sống nữa. Ở đâu cũng vậy, ngày cũng như đêm, ở ngoài cửa hàng hay trong phòng, một mình hay có người, cháu đều bị Bóng một người đàn bà theo đuổi, giày vò không ngớt. Đã lâu lắm rồi cháu chẳng được ngủ yên lấy một đêm. Vì hễ cháu nhắm mắt là Bóng người đàn bà ấy bóp lấy cổ cháu, cố siết cho cháu chết. Vì thế cháu không ngủ được...

Rô-cư-bê-i hỏi:

— Thế sao cháu không nói với chú sớm?

Người cháu đáp:

— Vì cháu nghĩ nói với chú cũng chẳng ích gì. Cái Bóng ấy không phải hồn người chết. Nó do lòng thù ghét của một người đang sống tạo ra, một người chú biết rất rõ.

Rô-cư-bê-i hết sức kinh ngạc, hỏi:

— Người nào?

Chàng trai thì thầm:

— Bà chủ nhà này, vợ ông Ki-hê-i... Bà ấy muốn giết cháu.

Rô-cư-bê-i rối trí trước lời thú nhận ấy. Ông chẳng hề ngờ những điều cháu nói, nhưng không sao hiểu nổi vì sao lại bị ám như thế. Người Nhật tin rằng hồn của một người đang sống có thể lìa khỏi xác vì cơn giận mà đi ám hại kẻ làm mình giận, gọi là sinh hồn. Sinh hồn có thể sinh ra từ một mối tình tuyệt vọng hay một nỗi căm hận dữ dội, mà chính người phát ra nó chẳng hề hay biết. Trong chuyện này thì không thể nghĩ tới tình yêu được, vì vợ Ki-hê-i đã ngoài năm mươi tuổi từ lâu. Nhưng mặt khác, chàng phụ việc trẻ đã làm gì để chuốc lấy lòng căm ghét, một nỗi căm ghét đủ sức sinh ra một sinh hồn? Chàng cư xử không chê vào đâu được, lúc nào cũng lễ độ, hết lòng tận tuỵ với công việc. Điều bí ẩn làm Rô-cư-bê-i băn khoăn. Nhưng nghĩ kỹ rồi, ông quyết kể hết với Ki-hê-i, xin chủ tra xét.

Ki-hê-i sửng sốt. Nhưng suốt bốn mươi năm, ông chưa từng có lý do gì để ngờ lời Rô-cư-bê-i. Ông bèn cho gọi vợ tới ngay, hỏi han cẩn thận, đồng thời kể cho bà nghe những gì chàng phụ việc ốm đã nói. Thoạt đầu bà tái mặt, khóc. Nhưng ngập ngừng một lúc, bà thật thà đáp:

— Tôi nghĩ những gì cậu phụ việc mới nói về sinh hồn là thật, dù tôi đã thật sự cố không để lộ ra, bằng lời nói hay ánh mắt, nỗi ghét mà tôi không sao ngăn được trong lòng. Mình biết đấy, cậu ta rất giỏi buôn bán, việc gì cũng sắc sảo. Mình lại giao cho cậu ta nhiều quyền trong nhà, quyền sai bảo cả học việc lẫn người làm. Còn con trai duy nhất của chúng ta, đứa sẽ nối nghiệp buôn bán này, lại chất phác quá, dễ bị lừa. Từ lâu tôi vẫn nghĩ cậu phụ việc mới tài giỏi của mình có thể lừa con mình mà chiếm đoạt hết cơ nghiệp này. Thật thế, tôi tin chắc bất cứ lúc nào cậu ta cũng có thể làm sập hiệu buôn của mình, huỷ hoại con mình, chẳng khó khăn gì, chẳng chút nguy hiểm gì cho cậu ta. Với ý nghĩ chắc chắn ấy trong đầu, tôi không sao khỏi sợ người ấy, ghét người ấy. Biết bao lần tôi mong cậu ta chết đi. Tôi còn mong mình có sức giết cậu ta nữa... Phải, tôi biết ghét ai tới mức ấy là sai, nhưng tôi không kìm được lòng. Ngày đêm tôi mong điều dữ tới với cậu phụ việc ấy. Vì thế tôi không ngờ gì việc cậu ta thật sự đã thấy cái thứ cậu ta kể với ông Rô-cư-bê-i.

Ki-hê-i kêu lên:

— Mình thật vô lý, sao lại tự dày vò mình thế! Tới giờ cậu phụ việc ấy chưa làm điều gì đáng trách, thế mà mình đã làm cậu ấy khổ sở tàn nhẫn... Giờ nếu tôi gửi cậu ấy cùng ông chú đi thành khác mở một chi nhánh, mình có cố nghĩ về cậu ấy tử tế hơn được không?

Người vợ đáp:

— Nếu tôi không thấy mặt, không nghe tiếng cậu ta, nếu mình chịu đưa cậu ta ra khỏi nhà này, thì tôi nghĩ tôi sẽ thắng được nỗi ghét của mình.

Ki-hê-i nói:

— Mình cố mà làm thế. Vì nếu mình cứ ghét cậu ấy như từ trước tới giờ, cậu ấy chắc chắn sẽ chết, và mình sẽ mang tội làm chết một người đã chẳng làm gì ngoài điều tốt cho nhà ta. Về mọi mặt, cậu ấy là một người làm tuyệt vời nhất.

Rồi Ki-hê-i nhanh chóng thu xếp mở một chi nhánh ở thành khác, cử Rô-cư-bê-i cùng chàng phụ việc tới đó trông coi. Và từ đó sinh hồn thôi không giày vò chàng trai nữa, chàng chẳng mấy chốc khoẻ lại.

— Hết —