Hồn quả chuông lớn

Chiếc đồng hồ nước điểm giờ trong Đại Chung Tự, ngôi lầu treo quả chuông lớn. Kìa, chiếc vồ đã nhấc lên, sắp nện vào môi con quái vật bằng kim khí, đôi môi khổng lồ khắc đầy kinh Phật, những lời trong kinh Pháp Hoa thiêng liêng, những chương trong kinh Lăng Nghiêm linh thánh! Hãy nghe quả chuông lớn đáp lời! Giọng nàng mới hùng tráng làm sao, dẫu nàng không có lưỡi! Kha Ái! Mọi con rồng nhỏ trên những đầu đao cong vút của mái ngói xanh run lên tới tận chóp đuôi thếp vàng dưới làn sóng âm thanh sâu thẳm ấy. Mọi đầu thú bằng sứ đều rung rinh trên bệ chạm trổ. Trăm chiếc chuông nhỏ của các ngôi tháp đều run rẩy, như khát khao được cất tiếng. Kha Ái! Mọi viên ngói xanh ngói vàng của ngôi đền đều rung lên. Những con cá vàng bằng gỗ trên mái quằn quại trên nền trời. Ngón tay giơ cao của Đức Phật rung rinh trên đầu những người lễ bái, qua làn khói hương xanh biếc!

Kha Ái! Tiếng sấm gì thế kia! Mọi con yêu tinh sơn mài trên mái hiên cung điện ngoằn ngoèo những chiếc lưỡi màu lửa! Và sau mỗi cú nện khổng lồ, tiếng vọng mới nhiều tầng kỳ diệu làm sao, tiếng rền rĩ vàng rực mênh mông làm sao. Rồi sau cùng, khi âm thanh bao la ấy lịm dần thành những lời thì thầm bạc vụn vỡ, là một tiếng nức nở rít khẽ bên tai, như có người đàn bà nào thì thầm: Hài! Cứ thế, ngày ngày suốt gần năm trăm năm, quả chuông lớn cất tiếng: Kha Ái. Đầu tiên là một tiếng vang động trời, rồi một tiếng rền rĩ vàng rực không đo nổi, rồi một tiếng thì thầm bạc: Hài! Và trên khắp những con đường muôn màu của toà thành Trung Hoa cổ kính, chẳng có đứa trẻ nào không biết chuyện quả chuông lớn, chẳng đứa nào không kể được cho bạn nghe vì sao quả chuông lớn lại kêu Kha Ái, lại kêu Hài!

Đây là câu chuyện về quả chuông lớn ở Đại Chung Tự, như được chép trong sách Bách Hiếu Đồ Thuyết của nhà học giả Du Bảo Trân, người thành Quảng Châu.

Gần năm trăm năm trước, Thiên Tử Vĩnh Lạc uy nghiêm của nhà Minh rạng rỡ ra lệnh cho vị quan hiền là Quan Du phải đúc một quả chuông thật lớn, lớn tới mức tiếng ngân vang xa trăm dặm. Ngài còn truyền rằng giọng chuông phải được đồng thau làm cho mạnh thêm, vàng làm cho trầm thêm, bạc làm cho ngọt thêm. Mặt chuông và đôi môi lớn của nó phải khắc những lời phúc lành trong kinh thánh, và chuông phải treo giữa kinh đô của hoàng triều, để ngân vang khắp mọi nẻo đường muôn màu của thành Bắc Kinh.

Vì thế quan Quan Du triệu tập các thợ đúc bậc thầy, những thợ chuông lừng danh khắp đế quốc, cùng mọi người nổi tiếng tài khéo trong nghề luyện kim. Họ cân đong vật liệu để nấu hợp kim, xử lý thật khéo, sửa soạn khuôn, lò lửa, đồ nghề và chiếc nồi nấu kim loại khổng lồ. Họ làm lụng cật lực như những người khổng lồ, chỉ bỏ quên mỗi nghỉ ngơi, giấc ngủ và những tiện nghi trong đời, ngày đêm vất vả vâng lệnh Quan Du, gắng sức làm sao cho mọi việc đúng ý Thiên Tử.

Nhưng khi đã rót kim loại, tách khuôn đất khỏi khối đúc còn đỏ rực, người ta mới thấy rằng dù khó nhọc là thế, chăm chút không ngừng là thế, kết quả vẫn chẳng ra gì. Vì các kim loại đã nổi loạn chống lại nhau. Vàng khinh đồng thau, không chịu kết đôi, bạc không chịu hoà với sắt nung chảy. Thế là lại phải sửa khuôn, nhóm lò, nấu lại kim loại, và mọi việc lại phải làm lại từ đầu, chán ngán và vất vả. Thiên Tử nghe tin, nổi giận, nhưng không nói gì.

Chuông được đúc lần thứ hai, kết quả còn tệ hơn. Các kim loại vẫn ương ngạnh không chịu hoà vào nhau. Quả chuông chẳng đều đặn chỗ nào, thân chuông nứt nẻ, môi chuông đóng xỉ, toác ra. Thế là mọi việc phải làm lại lần thứ ba, khiến Quan Du hoảng sợ vô cùng. Thiên Tử nghe tin, còn giận hơn trước. Ngài sai sứ mang tới cho Quan Du một bức thư viết trên lụa màu vàng chanh, đóng ấn Rồng, với những lời này:

— Từ Vĩnh Lạc hùng mạnh, Thái Tông cao cả, Đấng Thiên Tử uy nghiêm, triều đại gọi là Minh, gửi phủ doãn Quan Du. Đã hai lần ngươi phụ lòng tin mà trẫm ân cần ban cho ngươi. Nếu lần thứ ba ngươi không làm xong lệnh trẫm, đầu ngươi sẽ lìa khỏi cổ. Hãy run sợ và vâng lệnh!

Quan Du có một người con gái đẹp rực rỡ, tên là Kha Ái, cái tên lúc nào cũng có trên môi các nhà thơ, mà tấm lòng nàng còn đẹp hơn cả dung nhan. Kha Ái thương cha tới mức đã khước từ cả trăm chàng trai xứng đáng tới cầu hôn, chỉ vì không muốn bỏ cha một mình trong ngôi nhà trống vắng. Khi thấy bức thư vàng khủng khiếp đóng ấn Rồng, nàng ngất đi vì lo cho cha. Tỉnh lại, sức lực trở về, nàng không sao yên lòng, không sao ngủ được vì nghĩ tới hiểm nguy của cha. Sau cùng, nàng bí mật bán đi mấy món nữ trang, lấy tiền vội tới một thầy chiêm tinh, trả một giá thật cao, xin thầy chỉ cho cách cứu cha khỏi tai hoạ đang treo trên đầu.

Thầy chiêm tinh bèn xem thiên văn, xét dải Ngân Hà, xem các cung trên Hoàng Đạo, tra bảng Ngũ Hành, tức năm nguyên lý của vũ trụ, cùng những sách bí truyền của các nhà luyện đan. Rồi sau một hồi im lặng rất lâu, thầy đáp nàng:

— Vàng và đồng sẽ chẳng bao giờ kết duyên, bạc và sắt sẽ chẳng bao giờ ôm lấy nhau, cho tới khi thịt da một thiếu nữ được nấu chảy trong nồi, cho tới khi máu một trinh nữ được hoà vào kim loại đang tan.

Kha Ái trở về nhà lòng nặng trĩu đau buồn. Nhưng nàng giữ kín mọi điều đã nghe, chẳng nói với ai việc mình đã làm.

Sau cùng, ngày khủng khiếp ấy đã tới, ngày đúc chuông lần thứ ba, lần cuối cùng. Kha Ái cùng người thị tỳ theo cha tới xưởng đúc. Họ đứng trên một cái bục cao, nhìn xuống những người thợ đang vất vả và dòng nham thạch kim loại sôi sục. Thợ thuyền lặng lẽ làm việc, chẳng nghe tiếng gì ngoài tiếng lửa lầm rầm. Rồi tiếng lầm rầm ấy trầm dần, thành tiếng gầm như cơn bão lớn đang kéo tới. Hồ kim loại đỏ như máu từ từ sáng dần lên như sắc son của buổi bình minh, sắc son chuyển thành ánh vàng rực rỡ, rồi ánh vàng trắng loá chói mắt như gương mặt bạc của vầng trăng rằm. Bấy giờ thợ thôi tiếp lửa cho ngọn lửa đang cuồng nộ, mọi người đều dán mắt vào mắt Quan Du. Và Quan Du sửa soạn ra hiệu rót khuôn.

Nhưng ông chưa kịp giơ ngón tay lên thì một tiếng kêu khiến ông quay đầu lại. Mọi người đều nghe giọng Kha Ái vang lên, lanh lảnh ngọt ngào như tiếng chim hót trên tiếng sấm rền của lò lửa:

— Vì cha, cha ơi!

Vừa kêu, nàng vừa nhảy xuống dòng kim loại trắng loá. Nham thạch trong lò gầm lên đón lấy nàng, bắn những mảng lửa khổng lồ lên tới mái, trào qua miệng nồi đất, phun lên một cột lửa muôn màu xoáy cuộn, rồi run rẩy lắng xuống, giữa chớp loé, sấm rền và những tiếng lầm rầm.

Người cha của Kha Ái điên cuồng vì đau đớn, toan nhảy theo con, nhưng mấy người lực lưỡng giữ ông lại, ghì chặt cho tới khi ông ngất đi, rồi khiêng ông như người chết về nhà. Còn người thị tỳ của Kha Ái, choáng váng, câm lặng vì đau xót, đứng trước lò lửa, tay vẫn cầm một chiếc hài, một chiếc hài nhỏ xinh xinh thêu ngọc trai và hoa, chiếc hài của người chủ xinh đẹp giờ đã không còn. Lúc Kha Ái nhảy xuống, chị đã cố níu lấy chân nàng, nhưng chỉ nắm được chiếc hài, và chiếc hài xinh xắn tuột ra trong tay chị. Chị cứ đứng trân trân nhìn nó như người mất trí.

Nhưng dù vậy, lệnh của Đấng Thiên Tử uy nghiêm vẫn phải được tuân theo, việc của thợ đúc vẫn phải làm cho xong, dù kết quả chẳng còn chút hy vọng nào. Thế nhưng ánh kim loại dường như trong và trắng hơn trước, chẳng còn dấu vết nào của tấm thân xinh đẹp đã bị vùi trong đó. Thế là khối đúc nặng nề được rót xuống. Và kìa, khi kim loại đã nguội, người ta thấy quả chuông đẹp vô cùng, hình dáng hoàn hảo, màu sắc kỳ diệu hơn mọi quả chuông khác. Cũng chẳng tìm thấy dấu vết nào của thân xác Kha Ái, vì nó đã hoà tan hẳn vào hợp kim quý giá, quyện vào đồng thau với vàng đã hoà hợp, vào bạc với sắt đã đan quyện. Và khi người ta đánh chuông, tiếng ngân của nó trầm hơn, êm hơn, hùng tráng hơn tiếng mọi quả chuông khác, vang xa hơn cả trăm dặm, như tiếng sấm mùa hè rền vang, mà cũng như một giọng nói bao la đang gọi một cái tên, tên một người con gái: Kha Ái!

Và tới tận bây giờ, giữa mỗi tiếng chuông mạnh mẽ, người ta vẫn nghe một tiếng rền rĩ trầm và dài. Và tiếng rền rĩ ấy bao giờ cũng kết thúc bằng một âm thanh nức nở, than vãn, như có người đàn bà đang khóc mà thì thầm: Hài! Tới tận bây giờ, khi nghe tiếng rền vàng rực lớn lao ấy, người ta vẫn lặng im. Nhưng khi cái rùng mình sắc lạnh mà ngọt ngào lan trong không khí, cùng tiếng nức nở Hài, thì khắp mọi nẻo đường muôn màu của Bắc Kinh, mọi bà mẹ Trung Hoa đều thì thầm với con thơ:

— Nghe kìa! Đó là Kha Ái đang khóc đòi chiếc hài của nàng đấy! Đó là Kha Ái đang gọi chiếc hài của nàng đấy!

— Hết —