Nàng hầu Hồng Tuyến

Tiết độ sứ Lộ Châu đời Đường là Tiết Tung có một nàng hầu tên là Hồng Tuyến, gảy đàn nguyễn rất giỏi, lại thông kinh sử. Tiết Tung giao cho nàng coi việc thư từ giấy tờ, gọi là nội ký thất.

Có lần trong quân mở tiệc lớn, Hồng Tuyến nói với Tiết Tung:

— Tiếng trống yết nghe buồn thảm lắm. Người đánh trống ắt có chuyện gì.

Tiết Tung vốn sành âm luật, nói:

— Đúng như lời ngươi.

Ông cho gọi người đánh trống đến hỏi. Người ấy thưa:

— Vợ con đêm qua mất, con không dám xin nghỉ.

Tiết Tung liền cho anh ta về ngay.

Bấy giờ là sau năm Chí Đức, hai vùng Hà Bắc, Hà Nam chưa yên. Triều đình lấy Phủ Dương làm trấn, sai Tiết Tung giữ vững, kìm chế vùng Sơn Đông. Sau những trận chém giết, quân phủ vừa mới dựng lại. Triều đình lại sai Tiết Tung gả con gái cho con trai Điền Thừa Tự, tiết độ sứ Ngụy Bác, và cho con trai Tiết Tung cưới con gái Lệnh Hồ Chương, tiết độ sứ Hoạt Bạc. Ba trấn kết làm thông gia với nhau, sứ giả ngày ngày qua lại.

Điền Thừa Tự vốn mắc bệnh phổi, gặp trời nóng là bệnh nặng thêm. Ông ta thường nói:

— Nếu ta dời trấn sang Sơn Đông, hưởng khí mát mẻ ở đó, có thể sống thêm được mấy năm.

Rồi ông ta mộ trong quân những người dũng mãnh gấp mười kẻ thường, được ba nghìn người, gọi là ngoại trạch nam, tức những đứa con nuôi ngoài dinh, nuôi nấng rất hậu. Hằng đêm, ông ta sai ba trăm người canh trực trong dinh, rồi bói chọn ngày lành, định thôn tính Lộ Châu.

Tiết Tung nghe tin, ngày đêm lo buồn, lẩm bẩm một mình, không nghĩ ra kế gì. Một đêm, đồng hồ nước sắp điểm canh, cổng dinh đã đóng, ông chống gậy đi lại ngoài sân, chỉ có Hồng Tuyến theo hầu. Hồng Tuyến nói:

— Đã một tháng nay chủ nhân ăn ngủ không yên. Ý chừng có điều gì lo nghĩ, chẳng phải là chuyện với trấn láng giềng ư?

Tiết Tung đáp:

— Việc này liên quan đến an nguy, đâu phải chuyện ngươi liệu được.

Hồng Tuyến nói:

— Con tuy phận hèn, cũng có thể giải được nỗi lo của chủ nhân.

Tiết Tung nghe lời nói lạ, bèn bảo:

— Ta biết ngươi là người khác thường, chỉ là ta tối tăm không nhận ra.

Rồi ông kể hết sự tình:

— Ta nối nghiệp ông cha, chịu ơn sâu của nhà nước. Một sớm mất đất đai, thì công lao mấy trăm năm của dòng họ sẽ tiêu tan hết.

Hồng Tuyến nói:

— Chuyện ấy dễ thôi, không đáng để chủ nhân phải lo. Xin cho con đến thành Ngụy một chuyến, xem tình thế, dò xem thực hư. Canh một con lên đường, canh hai có thể về báo. Xin chủ nhân chọn sẵn một người đưa thư cưỡi ngựa, viết sẵn một lá thư hỏi thăm. Còn mọi việc khác, đợi con về rồi sẽ hay.

Tiết Tung hỏi:

— Nhưng nếu việc không thành, lại rước hoạ đến nhanh hơn, thì làm sao?

Hồng Tuyến đáp:

— Chuyến đi này của con, không có chuyện không thành.

Nàng bèn vào buồng sửa soạn hành trang. Nàng búi tóc kiểu Ô Man, cài thoa chim sẻ vàng, mặc áo bào ngắn thêu tía, đi đôi giày nhẹ buộc dây tơ xanh, trước ngực đeo con dao găm chạm hình rồng, trên trán viết tên thần Thái Nhất. Nàng lạy hai lạy rồi đi, thoắt cái đã biến mất.

Tiết Tung quay vào đóng cửa, ngồi thẳng lưng quay lưng về phía ngọn nến. Ngày thường ông uống rượu chẳng quá vài chén, đêm ấy nâng hơn mười chén mà không say.

Bỗng nghe tiếng tù và buổi sớm ngân trong gió, một chiếc lá rơi đẫm sương. Ông giật mình đứng dậy hỏi, thì ra Hồng Tuyến đã về. Tiết Tung mừng rỡ uý lạo:

— Việc thành chứ?

Hồng Tuyến đáp:

— Con không dám làm nhục mệnh chủ nhân.

Tiết Tung lại hỏi:

— Có giết hại ai không?

Nàng đáp:

— Không đến mức ấy. Con chỉ lấy chiếc hộp vàng đầu giường làm tin.

Rồi Hồng Tuyến kể:

— Con đến thành Ngụy trước nửa đêm hai khắc. Qua mấy lớp cổng thì tới chỗ ngủ. Con nghe bọn ngoại trạch nam ngủ ngoài hành lang, tiếng ngáy như sấm. Thấy lính trung quân đi bộ tuần ngoài sân, tiếng gọi nhau vù vù như gió. Con mở cánh cửa bên trái, tới sát màn ngủ. Ông thông gia Điền đang nằm trong màn, duỗi chân ngủ say, đầu gối lên gối sừng tê có vân, búi tóc bọc lụa vàng. Trước gối để lộ một thanh kiếm thất tinh. Trước thanh kiếm có một chiếc hộp vàng đang mở, trong hộp ghi ngày tháng năm sinh của ông ta và tên các vị thần sao Bắc Đẩu, lại có hương quý và ngọc đẹp rải phủ lên trên.

Ông ta ra oai trong trướng ngọc, những tưởng cả đời cứ thế mà yên lòng. Ngủ say trong nhà lan, nào biết mạng mình đã treo trong tay con. Bắt hay tha nào có khó gì, chỉ khiến con thêm ngậm ngùi.

Lúc ấy nến sáp đã leo lét, hương trong lò đã tàn, người hầu nằm la liệt bốn phía, binh khí bày chéo nhau. Kẻ thì đầu tựa bình phong, ngáy mà gục xuống. Kẻ thì tay còn cầm khăn cầm phất trần, ngủ mà duỗi thẳng. Con rút trâm hoa tai của họ, buộc vạt áo của họ vào nhau, họ như ốm như say, chẳng ai tỉnh dậy. Con bèn cầm chiếc hộp vàng mà về.

Ra khỏi cửa tây thành Ngụy, đi được hai trăm dặm, thấy Đồng Tước đài sừng sững, sông Chương xuôi về đông, gà gáy sớm động cả đồng nội, trăng tà còn treo trên rừng. Lúc đi thì giận, lúc về thì vui, quên cả mệt nhọc đường xa. Cảm ơn tri ngộ mà báo đáp, cũng là để xứng với chỗ nương thân. Cho nên trong ba canh giờ, con đi về bảy trăm dặm, vào một nước nguy hiểm, qua năm sáu thành, chỉ mong vơi nỗi lo của chủ nhân, đâu dám kể chuyện khó nhọc.

Tiết Tung bèn sai sứ sang Ngụy, đưa thư cho Điền Thừa Tự:

— Đêm qua có người khách từ đất Ngụy tới, nói đã lấy được ở đầu giường nguyên soái một chiếc hộp vàng. Tôi không dám giữ lại, xin kính cẩn niêm phong gửi trả.

Sứ giả phi ngựa như sao băng, nửa đêm mới tới. Lúc ấy bên Ngụy đang lùng tìm chiếc hộp vàng, cả quân lo sợ nghi ngờ. Sứ giả lấy roi ngựa đập cổng, xin vào gặp lúc không phải giờ tiếp khách. Điền Thừa Tự vội ra, sứ giả trao chiếc hộp vàng. Vừa đón lấy hộp, Điền Thừa Tự kinh hãi ngã vật ra.

Ông ta giữ sứ giả lại, cho ở trong dinh, thết đãi thân mật, ban thưởng rất hậu. Hôm sau, ông ta sai sứ riêng đem ba vạn tấm lụa, hai trăm con ngựa quý và nhiều thứ châu báu khác dâng Tiết Tung, kèm lời:

— Đầu của tôi còn trên cổ, là nhờ ơn riêng của ngài. Tôi xin biết lỗi mà sửa mình, không dám tự chuốc lấy tai vạ nữa. Từ nay xin chuyên nghe theo sai bảo, đâu dám bàn chuyện thông gia ngang hàng. Tôi xin làm kẻ đẩy bánh xe đi sau, làm con ngựa chạy trước roi ngài. Còn đám ngoại trạch nam tôi lập ra, vốn chỉ để phòng trộm cướp, chứ không có mưu đồ gì khác. Nay tôi đã cởi hết áo giáp của họ, cho về làm ruộng cả rồi.

Từ đó, trong một hai tháng, sứ giả vùng Hà Bắc, Hà Nam qua lại không ngớt.

Bỗng một hôm, Hồng Tuyến xin từ biệt. Tiết Tung nói:

— Ngươi sinh ra ở nhà ta, nay muốn đi đâu? Ta còn đang trông cậy vào ngươi, sao lại nói chuyện đi.

Hồng Tuyến thưa:

— Kiếp trước con vốn là đàn ông, đi học khắp sông hồ, đọc sách thuốc của Thần Nông, đem ra cứu chữa tai bệnh cho người đời. Hồi ấy trong làng có một người đàn bà có mang, bỗng mắc bệnh trướng bụng. Con cho uống rượu ngâm hoa nguyên để hạ xuống, nào ngờ người mẹ và hai đứa con trong bụng đều chết. Thế là một lần con giết ba mạng người. Âm phủ trị tội, giáng con xuống làm thân đàn bà, phải làm phận tôi đòi hèn mọn, bẩm khí tầm thường. May được sinh ra trong nhà chủ nhân, đến nay đã mười chín năm. Thân mặc chán lụa là, miệng ăn đủ của ngon. Được yêu chiều hơn người, vinh dự cũng nhiều lắm rồi.

Huống hồ nay nhà nước đang dựng cơ đồ, phúc lành không bờ bến. Kẻ nào trái mệnh trời, lẽ ra phải dẹp yên. Hôm trước con đến nước Ngụy, là để đền ơn. Nay hai vùng giữ được thành trì, vạn người giữ được mạng sống, khiến bề tôi làm loạn biết sợ, kẻ sĩ trung liệt được yên lòng mưu tính. Với một người đàn bà như con, công ấy cũng không nhỏ, hẳn đủ chuộc lại tội trước, trả lại hình hài cũ. Con muốn từ nay lánh khỏi bụi trần, để lòng ngoài vật chất, giữ khí trong lành, sống chết thường còn.

Tiết Tung nói:

— Không được. Ta sẽ đem nghìn vàng sắm cho ngươi một chỗ ở trên núi.

Hồng Tuyến đáp:

— Việc liên quan đến kiếp sau, đâu thể tính trước được.

Tiết Tung biết không giữ được nàng, bèn mở tiệc tiễn biệt linh đình, mời đủ khách khứa bạn bè, uống rượu đêm ở nhà giữa. Tiết Tung muốn lấy một khúc hát để tiễn chén rượu cho Hồng Tuyến, bèn nhờ khách ngồi đó là Lãnh Triều Dương soạn lời. Lời rằng:

Khúc hái ấu than thuyền mộc lan,
Tiễn khách hồn tan lầu trăm thước.
Như nàng tiên Lạc cưỡi sương đi,
Trời biếc mênh mông nước chảy xuôi.

Hát xong, Tiết Tung buồn rầu không cầm lòng được. Hồng Tuyến vừa lạy vừa khóc. Rồi nàng giả say rời tiệc, từ đó không ai biết nàng ở đâu nữa.

— Hết —