Ba chàng I-van và cầu cây kim ngân

Chương 1: Ba chàng I-van và cầu cây kim ngân

Ở một vương quốc nọ, một đất nước nọ, có một ông vua và một bà hoàng hậu. Hai người không có con. Vua và hoàng hậu bèn cầu Chúa ban cho một đứa con, lúc trẻ để ngắm nhìn, lúc già để nuôi dưỡng mình. Cầu nguyện xong, hai người đi ngủ, rồi ngủ say.

Trong giấc mơ, hai người thấy cách cung điện không xa có một cái ao lặng sóng, trong ao có một con cá rô vây vàng bơi lội. Nếu hoàng hậu ăn con cá ấy thì sẽ có mang ngay. Vua và hoàng hậu thức dậy, gọi các bà vú, các bà nhũ mẫu đến, kể cho họ nghe giấc mơ. Các bà vú, các bà nhũ mẫu bàn với nhau rồi bảo: điều gì đã thấy trong mơ thì cũng có thể thành sự thật.

Nhà vua cho gọi những người đánh cá, nghiêm lệnh phải bắt cho được con cá rô vây vàng.

Lúc rạng đông, những người đánh cá ra cái ao lặng sóng, thả lưới. May sao, ngay mẻ lưới đầu tiên đã vớt được con cá rô vây vàng. Họ bắt nó lên, mang vào cung. Hoàng hậu trông thấy, không ngồi yên được nữa, vội chạy đến chỗ những người đánh cá, nắm tay họ, thưởng cho họ thật nhiều tiền. Rồi bà gọi chị đầu bếp mà bà yêu quý nhất, tự tay trao cho chị con cá rô vây vàng.

"Đây, chị nấu cho ta ăn bữa trưa, nhưng nhớ là đừng để ai động vào nó."

Chị đầu bếp làm sạch con cá, rửa sạch rồi đem luộc. Nước rửa cá chị đổ ra ngoài sân. Trong sân có một con bò cái đang đi lại, nó uống hết chỗ nước ấy. Hoàng hậu ăn con cá, còn chị đầu bếp thì liếm sạch cái nồi.

Thế là cả ba cùng có mang một lượt: hoàng hậu, chị đầu bếp yêu quý của hoàng hậu, và con bò cái. Rồi cả ba cùng sinh nở một lúc, ra ba cậu con trai. Hoàng hậu sinh ra hoàng tử I-van, chị đầu bếp sinh ra I-van con chị bếp, còn con bò cái thì sinh ra I-van Con Bò.

Ba cậu bé lớn lên không phải từng ngày mà từng giờ. Như bột ngon dậy men trong chậu, ba cậu cứ thế vươn lên. Cả ba chàng trai giống nhau như một, chẳng ai nhận ra được ai là con vua, ai là con chị bếp, ai là con bò sinh ra. Chỉ có một cách để phân biệt: đi chơi về, hoàng tử I-van thì đòi thay quần áo, I-van con chị bếp thì đòi ăn cái gì đó, còn I-van Con Bò thì lăn ngay ra nghỉ.

Đến năm mười tuổi, ba cậu đến chỗ nhà vua mà thưa:

"Thưa cha kính yêu! Cha làm cho chúng con một cây gậy sắt nặng năm mươi pút."

Nhà vua truyền cho thợ rèn rèn một cây gậy sắt nặng năm mươi pút. Thợ rèn bắt tay vào việc, rèn mất một tuần mới xong. Chẳng ai nhấc nổi một đầu gậy, vậy mà hoàng tử I-van, I-van con chị bếp và I-van Con Bò xoay nó giữa các ngón tay như xoay một chiếc lông ngỗng.

Ba chàng ra cái sân rộng của nhà vua.

"Nào, các anh em," hoàng tử I-van nói, "ta thử sức xem ai sẽ làm anh cả."

"Được," I-van Con Bò đáp, "cầm gậy mà đánh vào vai bọn này đi."

Hoàng tử I-van cầm cây gậy sắt đánh vào vai I-van con chị bếp và I-van Con Bò, cả hai bị nện lún xuống đất đến đầu gối. I-van con chị bếp đánh thì nện hoàng tử I-van và I-van Con Bò lún xuống đất đến tận ngực. Còn I-van Con Bò đánh thì nện cả hai anh em lún xuống đến tận cổ.

"Ta thử sức thêm lần nữa," hoàng tử nói. "Ta ném cây gậy sắt lên trời, ai ném cao hơn thì làm anh cả."

"Thì anh ném đi!"

Hoàng tử I-van ném, mười lăm phút sau cây gậy rơi xuống. I-van Con Bò ném, phải một giờ sau cây gậy mới rơi trở lại.

"Thôi, I-van Con Bò, cậu làm anh cả," hai người kia nói.

Sau đó ba chàng đi dạo trong vườn, thấy một tảng đá khổng lồ.

"Chà, tảng đá to thế! Có xê dịch được nó không nhỉ?" hoàng tử I-van nói, rồi lấy hai tay đẩy, loay hoay mãi, loay hoay mãi, không được, sức không đủ.

I-van con chị bếp thử, tảng đá chỉ nhích đi một chút. I-van Con Bò bảo hai người:

"Các cậu còn non lắm! Để tôi thử xem."

Chàng bước đến tảng đá, lấy chân đẩy một cái. Tảng đá kêu ầm ầm, lăn sang tận đầu kia khu vườn, đè gãy bao nhiêu là cây. Dưới chỗ tảng đá hiện ra một căn hầm. Trong hầm có ba con tuấn mã của các tráng sĩ, trên tường treo đầy yên cương, áo giáp: đủ cho những chàng trai tốt tha hồ tung hoành!

Ba chàng lập tức chạy đến chỗ nhà vua, xin phép:

"Thưa cha! Xin cha chúc phúc cho chúng con đi đến các xứ lạ, để tận mắt nhìn thiên hạ, và để thiên hạ biết đến mình."

Nhà vua chúc phúc cho ba chàng, cho thêm tiền làm lộ phí. Ba chàng từ biệt nhà vua, ngồi lên ba con tuấn mã rồi lên đường.

Ba chàng đi qua thung lũng, qua núi non, qua những đồng cỏ xanh, rồi đến một khu rừng rậm. Trong rừng có một túp lều đứng trên chân gà, trên sừng cừu, cần thì nó tự xoay.

"Lều ơi, lều ơi, quay mặt về phía bọn ta, quay lưng vào rừng. Bọn ta phải vào trong, ăn cơm ăn muối."

Túp lều quay lại. Ba chàng trai bước vào. Trên nóc lò sưởi là mụ Ba-ba Da-ga chân xương, nằm dài từ góc này sang góc kia, mũi chạm tới trần nhà.

"Hừ hừ hừ! Trước kia hơi người Nga chẳng nghe thấy, chẳng nhìn thấy. Hôm nay hơi người Nga tự ngồi lên thìa, tự lăn vào miệng."

"Này bà già, đừng có chửi, trèo xuống khỏi lò mà ngồi lên ghế đi. Hỏi xem bọn ta đi đâu, ta sẽ tử tế mà kể cho."

Ba-ba Da-ga trèo xuống khỏi lò, đến sát bên I-van Con Bò, cúi rạp mình chào:

"Chào ngài I-van Con Bò! Ngài đi đâu, ngài định về đâu?"

"Bà ơi, bọn tôi đi đến sông Xmô-rô-đi-na, đến cây cầu cây kim ngân. Tôi nghe nói ở đấy có bao nhiêu là quái vật."

"Giỏi lắm, I-van! Cậu nhận đúng việc đấy. Lũ độc ác ấy đã bắt hết mọi người, phá tan hết mọi thứ, các vương quốc quanh đây bị chúng quét sạch trơn."

Ba anh em ngủ lại một đêm ở chỗ Ba-ba Da-ga. Sáng sớm, ba chàng dậy rồi lên đường. Họ đến bờ sông Xmô-rô-đi-na. Dọc khắp bờ sông, xương người nằm ngổn ngang, chất cao đến đầu gối! Họ thấy một túp nhà nhỏ, bước vào thì thấy trống trơn, bèn quyết định nghỉ lại ở đấy.

Trời tối dần. I-van Con Bò bảo:

"Các anh em! Ta đã đến một xứ lạ xa xôi, phải sống cho cẩn thận. Ta lần lượt thay nhau đi canh."

Ba chàng bốc thăm. Đêm thứ nhất đến lượt hoàng tử I-van đi canh, đêm thứ hai đến lượt I-van con chị bếp, đêm thứ ba đến lượt I-van Con Bò.

Hoàng tử I-van đi canh, chui vào bụi cây rồi ngủ say. I-van Con Bò không tin vào chàng. Vừa quá nửa đêm, I-van Con Bò đã sẵn sàng, mang theo khiên và gươm, ra đứng dưới gầm cầu cây kim ngân.

Bỗng nước sông dậy sóng, đại bàng trên những cây sồi kêu thét lên, một con quái vật sáu đầu cưỡi ngựa đi ra. Con ngựa của nó vấp chân, con quạ đen trên vai nó vỗ cánh phành phạch, con chó săn phía sau nó dựng ngược lông lên. Con quái vật sáu đầu nói:

"Đồ thịt chó kia, sao mày vấp? Đồ lông quạ kia, sao mày giẫy? Đồ lông chó kia, sao mày dựng lông? Hay chúng mày tưởng I-van Con Bò đang ở đây? Chàng trai ấy còn chưa ra đời, mà có ra đời thì cũng chẳng đáng ra trận. Ta đặt nó lên một bàn tay, lấy tay kia đập xuống là bẹp dí!"

I-van Con Bò nhảy ra:

"Đừng khoác lác, đồ quỷ dữ! Chưa bắt được chim ưng thì đừng vội nhổ lông. Chưa thử sức chàng trai thì đừng vội chê bai. Ta thử sức với nhau thì hơn: ai thắng, người ấy hẵng khoe."

Hai bên xông vào nhau, đánh nhau dữ dội đến nỗi mặt đất xung quanh rên lên. Con quái vật chẳng may mắn gì: chỉ một nhát gươm, I-van Con Bò đã chém bay ba cái đầu của nó.

"Khoan đã, I-van Con Bò! Cho ta nghỉ một chút."

"Nghỉ ngơi gì! Mày, đồ quỷ dữ, còn ba cái đầu, ta thì chỉ có một. Bao giờ mày còn một cái đầu thì hẵng nghỉ."

Hai bên lại xông vào nhau, lại đánh nhau. I-van Con Bò chém nốt mấy cái đầu cuối cùng của con quái vật, rồi chặt thân nó ra từng mảnh nhỏ, ném xuống sông Xmô-rô-đi-na, còn sáu cái đầu thì xếp dưới gầm cầu cây kim ngân. Rồi chàng quay về túp nhà.

Sáng ra, hoàng tử I-van về.

"Thế nào, đêm qua có thấy gì không?" I-van Con Bò hỏi.

"Không, các anh em ạ, đến con ruồi cũng chẳng bay qua chỗ tôi."

Đêm thứ hai, I-van con chị bếp đi canh, chui vào bụi cây rồi ngủ quên. I-van Con Bò không tin vào chàng. Vừa quá nửa đêm, chàng đã sửa soạn xong, mang theo khiên và gươm, ra đứng dưới gầm cầu cây kim ngân.

Bỗng nước sông dậy sóng, đại bàng trên những cây sồi kêu thét lên, một con quái vật chín đầu cưỡi ngựa đi ra. Con ngựa của nó vấp chân, con quạ đen trên vai nó vỗ cánh phành phạch, con chó săn phía sau nó dựng ngược lông lên. Con quái vật quất vào đùi ngựa, vào lông quạ, vào tai chó:

"Đồ thịt chó kia, sao mày vấp? Đồ lông quạ kia, sao mày giẫy? Đồ lông chó kia, sao mày dựng lông? Hay chúng mày tưởng I-van Con Bò đang ở đây? Nó còn chưa ra đời, mà có ra đời thì cũng chẳng đáng ra trận. Ta chỉ cần một ngón tay là giết được nó!"

I-van Con Bò nhảy ra:

"Khoan đã, đừng khoác lác, trước hết hãy cầu Chúa đi, rửa tay đi, rồi hẵng bắt tay vào việc! Còn chưa biết ai thắng ai đâu!"

Người tráng sĩ vung thanh gươm sắc, một nhát, hai nhát, chém bay sáu cái đầu của con quỷ. Còn con quái vật thì đánh một đòn, nện chàng lún xuống mặt đất ẩm đến tận đầu gối.

I-van Con Bò vốc một nắm đất, ném thẳng vào mắt kẻ thù. Trong lúc con quái vật còn đang dụi đôi mắt to tướng của nó, người tráng sĩ chém nốt mấy cái đầu còn lại, rồi chặt thân nó ra từng mảnh nhỏ, ném xuống sông Xmô-rô-đi-na, còn chín cái đầu thì xếp dưới gầm cầu cây kim ngân.

Sáng ra, I-van con chị bếp về.

"Thế nào, anh bạn, đêm qua có thấy gì không?" I-van Con Bò hỏi.

"Không, chẳng có con ruồi nào bay qua chỗ tôi, chẳng có con muỗi nào vo ve cả!"

I-van Con Bò dẫn hai anh em xuống gầm cầu cây kim ngân, chỉ cho họ xem những cái đầu đã chết, rồi mắng cho họ xấu hổ:

"Chà, đồ ngủ gật, các cậu đánh đấm gì nổi? Các cậu chỉ đáng nằm trên lò ở nhà thôi!"

Đêm thứ ba, đến lượt I-van Con Bò đi canh. Chàng lấy một chiếc khăn trắng treo lên tường, bên dưới đặt một cái bát trên sàn, rồi bảo hai anh em:

"Tôi đi đánh một trận khủng khiếp. Còn các cậu thì suốt đêm đừng ngủ, cứ để ý xem máu từ chiếc khăn chảy xuống thế nào. Nếu máu chảy được nửa bát thì mọi chuyện ổn. Nếu máu chảy đầy bát thì vẫn chưa sao. Nhưng nếu máu tràn ra khỏi bát thì lập tức tháo xích cho con tuấn mã của tôi, rồi các cậu cũng mau chạy đến giúp tôi."

I-van Con Bò đứng dưới gầm cầu cây kim ngân. Quá nửa đêm, nước sông dậy sóng, đại bàng trên những cây sồi kêu thét lên, một con quái vật mười hai đầu cưỡi ngựa đi ra. Con ngựa của nó có mười hai cánh, lông ngựa bằng bạc, đuôi và bờm bằng vàng.

Con quái vật đang đi, bỗng con ngựa của nó vấp chân, con quạ đen trên vai nó vỗ cánh phành phạch, con chó săn phía sau nó dựng ngược lông lên. Con quái vật quất vào đùi ngựa, vào lông quạ, vào tai chó.

"Đồ thịt chó kia, sao mày vấp? Đồ lông quạ kia, sao mày giẫy? Đồ lông chó kia, sao mày dựng lông? Hay chúng mày tưởng I-van Con Bò đang ở đây? Nó còn chưa ra đời, mà có ra đời thì cũng chẳng đáng ra trận. Ta chỉ cần thổi một cái là đến tro bụi của nó cũng chẳng còn!"

I-van Con Bò nhảy ra:

"Khoan đã, đừng khoác lác, trước hết hãy cầu Chúa đi!"

"A, mày ở đây à! Mày đến đây làm gì?"

"Đến để nhìn mặt mày, đồ quỷ dữ, đến để thử xem mày cứng cỏi thế nào."

"Mày mà đòi thử sức ta à? Trước mặt ta mày chỉ là con ruồi!"

I-van Con Bò đáp:

"Ta đến đây không phải để kể chuyện cổ tích với mày, mà để đánh nhau một mất một còn."

Chàng vung thanh gươm sắc, chém bay ba cái đầu của con quái vật. Con quái vật nhặt mấy cái đầu lên, lấy ngón tay lửa của nó vạch một đường lên đó, lập tức mấy cái đầu liền lại như cũ, như chưa từng rơi khỏi cổ! I-van Con Bò lâm vào thế nguy. Con quái vật bắt đầu áp đảo, nện chàng lún xuống mặt đất ẩm đến tận đầu gối.

"Khoan đã, đồ quỷ dữ! Vua chúa đánh nhau còn có lúc đình chiến, chẳng lẽ ta với mày đánh nhau không nghỉ? Cho ta nghỉ ba lần thôi."

Con quái vật bằng lòng. I-van Con Bò tháo chiếc găng tay phải, ném về phía túp nhà. Chiếc găng tay làm vỡ hết các cửa sổ, vậy mà hai anh em vẫn ngủ, chẳng nghe thấy gì.

Lần thứ hai, I-van Con Bò vung gươm mạnh hơn trước, chém bay sáu cái đầu của con quái vật. Con quái vật nhặt lên, lấy ngón tay lửa vạch một đường, thế là mấy cái đầu lại về chỗ cũ, còn I-van Con Bò thì bị nó nện lún xuống mặt đất ẩm đến tận thắt lưng.

Người tráng sĩ xin nghỉ, tháo chiếc găng tay trái ném về phía túp nhà. Chiếc găng tay xuyên thủng mái nhà, vậy mà hai anh em vẫn ngủ, chẳng nghe thấy gì.

Lần thứ ba, chàng vung gươm còn mạnh hơn nữa, chém bay chín cái đầu của con quái vật. Con quái vật nhặt lên, lấy ngón tay lửa vạch một đường, thế là mấy cái đầu lại liền vào, còn I-van Con Bò thì bị nó nện lún xuống mặt đất ẩm đến tận vai.

I-van Con Bò xin nghỉ, rồi tháo chiếc mũ ném về phía túp nhà. Cú ném làm túp nhà sập đổ, những cây gỗ lăn tung toé.

Bấy giờ hai anh em mới tỉnh dậy, nhìn ra thì thấy máu đã tràn ra khỏi bát, còn con tuấn mã thì hí vang, vùng vẫy đòi giật đứt xích. Hai người lao vào chuồng, tháo xích cho ngựa, rồi chính họ cũng chạy theo đến giúp.

"A!" con quái vật nói. "Mày sống bằng mánh lới, mày có người giúp."

Con tuấn mã chạy đến, xông vào đá con quái vật túi bụi. Trong lúc ấy, I-van Con Bò trèo lên khỏi mặt đất, chờ đúng lúc, chém đứt ngón tay lửa của con quái vật. Sau đó chàng chém bay đầu nó, không sót một cái nào, rồi chặt thân nó ra từng mảnh, ném hết xuống sông Xmô-rô-đi-na.

Hai anh em chạy đến.

"Chà, đồ ngủ gật!" I-van Con Bò nói. "Vì các cậu ngủ mà tôi suýt mất đầu."

— Hết chương 1 —