Phong thư gửi nhầm

Chương 1: Phong thư gửi nhầm

Áo đay trắng mỏng bước vào hơi mát non, tằm xuân ăn lá rào rào dọc hành lang dài. Cửa Vũ Môn đã đợi sóng hoa đào, cung trăng đã thu hương quế. Chim bằng bay biển bắc, chim phượng hướng mặt trời, lại mang kiếm sách lên đường mịt mù. Biết rõ hôm nay sẽ bước lên mây, lại cười cho sĩ tử nhân gian bận rộn.

Phía bắc kinh đô Trường An có một huyện tên là Hàm Dương, cách Trường An bốn mươi lăm dặm. Có một vị quan nhân họ kép Vũ Văn, tên Thụ, rời huyện Hàm Dương lên Trường An thi, liền ba lần thi không đỗ. Vợ là bà Vương thấy chồng thi trượt trở về, bèn lấy các họ kép làm đề, làm một bài từ chế giễu chồng theo điệu Vọng Giang Nam. Trong bài khéo xen tên các họ kép Công Tôn, Đoan Mộc, Tây Môn, Văn Nhân, Thác Bạt, Vũ Văn, Độc Cô, Mộ Dung, Lư Khâu, mà ý thì nói chồng thi hỏng, bút thu cả lại, nước mắt chảy ròng, chẳng mong tay chạm bảng rồng hổ, đành cam phận ở nhà.

Bà Vương còn chưa hết ý, nhìn chồng lại làm bốn câu thơ: chồng ta đắc ý có tài lạ, cớ sao năm nào cũng bị đuổi về? Mặt chàng từ nay làm thẹn mặt thiếp, lần này về xin hãy về ban đêm.

Vũ Văn giải nguyên từ đó phát phẫn nói:

— Thi không đỗ, quyết không về.

Đến năm sau, một lần thi đã thành danh, chàng chỉ ở Trường An, không chịu về.

Bà Vương thấy chồng không về, hiểu ra, nói:

— Ta từng làm thơ chế chàng, thảo nào chàng không về.

Bà viết một phong thư, gọi người hầu là Vương Cát đến:

— Mang thư này đi bốn mươi lăm dặm, đưa cho quan nhân.

Trong thư phía trước hỏi han qua loa, phía sau làm một bài từ theo điệu Nam Kha Tử, đại ý: chim khách mừng kêu trên cây buổi sớm, đèn nở hoa lúc nửa đêm. Quả nhiên tin đến tận chân trời, báo chàng ngọc đỗ đạt ra khỏi kinh hoa. Hận cũ tan trên nét mày, niềm vui mới ửng má hồng. Trước kia đều là ngờ oan chàng, cứ tưởng chàng cả năm phóng đãng không về nhà.

Sau bài từ lại viết bốn câu thơ: Trường An cách đây chẳng bao xa, khí lành tươi tốt đầy trời. Chồng đắc ý đang lúc trẻ trung, đêm nay say ngủ ở lầu nào?

Vũ Văn Thụ nhận thư, mở ra đọc từ, xem thơ xong, nói:

— Lần trước nàng làm thơ bảo ta từ nay về thì về ban đêm. Nay ta thi đỗ, nàng lại muốn ta về!

Ngay ở quán trọ chàng lấy giấy bút nghiên mực làm một khúc theo điệu Đạp Sa Hành: chân bước thang mây, tay vin quế tiên, tên tuổi treo cao trên sổ đỗ. Trước ngựa có lính dẹp đường hô trạng nguyên đến, yên vàng hàm ngọc nối thành hàng. Tiệc tan trở về, tha hồ dạo chợ hoa, lúc ấy mới tỏ chí bình sinh. Viết thư báo gấp người trên lầu phượng, phen này có được chàng rể phong lưu.

Làm xong bài từ, chàng lấy một tờ giấy hoa gấp lại thành thư, định viết rồi gửi vợ. Đang mài mực, thấy tay nặng, làm đổ nghiên, nước nhỏ ướt cả giấy. Chàng lại gấp một tờ giấy khác, viết thành một phong thư nhà, đưa cho người hầu Vương Cát, dặn nói với phu nhân ở nhà:

— Ta nay đã thi đỗ ở Trường An, đến tối sẽ về. Mau đi báo với phu nhân, chưa tối ta chưa về.

Vương Cát nhận thư, vái chào, đi bốn mươi lăm dặm đường về thẳng nhà.

Lại nói Vũ Văn Thụ gửi phong thư nhà ấy xong, hôm ấy trời tối, ở quán trọ không có việc gì, bèn đi ngủ. Vừa thiu thiu ngủ, chàng mơ thấy mình về, đến nhà ở huyện Hàm Dương, thấy người hầu Vương Cát đang ngồi trước cửa cởi giày cỏ rửa chân. Vũ Văn Thụ hỏi:

— Vương Cát, ngươi về sớm thế?

Hỏi mấy lần hắn không đáp. Vũ Văn Thụ bực, ngẩng lên nhìn, thấy vợ là bà Vương cầm cây nến đi vào phòng. Vũ Văn Thụ đuổi theo gọi:

— Phu nhân, ta về rồi.

Vợ không để ý. Gọi thêm một tiếng, vợ vẫn không để ý. Vũ Văn Thụ không biết mình đang ở trong mộng, theo vợ vào phòng. Thấy bà Vương đặt nến lên bàn, lấy phong thư buổi sớm, rút cây lược vàng trên đầu, rạch mở phong bì xem, thì là một tờ giấy trắng. Bà mỉm cười, dưới nến cầm bút viết lên tờ giấy trắng bốn câu: dưới song cửa the biếc mở phong thư, một tờ giấy từ đầu đến cuối trống không. Biết chàng tha thiết muốn về, nỗi nhớ nhau đều ở trong chỗ không lời.

Viết xong, bà thay phong bì, niêm lại. Rồi bà lấy cây lược vàng gạt tàn nến, tàn bắn trúng mặt Vũ Văn Thụ. Chàng giật mình tỉnh dậy, vẫn nằm trên giường quán trọ, nến chưa tắt. Xem trên bàn, quả nhiên đã gửi nhầm một tờ giấy trắng về. Chàng bèn lấy một tờ giấy viết bốn câu thơ ấy. Hôm sau ăn sáng xong, Vương Cát mang thư trả lời về, mở ra xem, bên trong viết bốn câu thơ, đúng y như bài vợ làm trong mộng đêm qua.

Chàng liền thu xếp hành lý, lập tức về nhà.

Chuyện này gọi là phong thư gửi nhầm. Sau đây kể chuyện thư đưa nhầm. Có một vị quan nhân, hai vợ chồng đang ngồi ở nhà, một người đưa một tấm thiếp đến cho vợ ông. Chỉ vì tấm thiếp ấy mà biến ra một câu chuyện ly kỳ quái lạ. Đúng là: bụi theo vó ngựa năm nào hết? Việc buộc lòng người sớm muộn mới thôi.

Có một bài từ điệu Giá Cô nói riêng về người đẹp: mày vẽ nhạt, lược cài nghiêng, chẳng thích mân mê việc thêu thùa. Nơi sâu lầu mây gác sương, lặng lẽ phẩy giấy mây học viết chữ thảo. Diễm lệ lắm, lại thanh tú, phong thái thần tiên đời không có. Ngày ấy chỉ bảo giống hoa mai, ngắm kỹ hoa mai lại chẳng bằng.

— Hết chương 1 —