Lễ rửa tội

Trước cửa trang trại, những người đàn ông mặc quần áo ngày chủ nhật đang đứng chờ. Nắng tháng Năm rót thứ ánh sáng trong trẻo lên những cây táo đang nở hoa, tròn trịa như những bó hoa khổng lồ trắng, hồng và thơm ngát, phủ lên cả khoảng sân một mái nhà toàn hoa. Chúng không ngớt rắc quanh mình một trận tuyết những cánh hoa li ti, bay lượn và xoay tròn khi rơi xuống đám cỏ cao, nơi những bông bồ công anh sáng lên như những ngọn lửa, nơi những bông anh túc như những giọt máu.

Một con lợn nái thiu thiu ngủ bên bờ đống phân, bụng to tướng, vú căng sữa, trong khi một đàn lợn con chạy vòng quanh, đuôi xoăn tít như sợi dây thừng.

Bỗng đằng kia, sau hàng cây của các trang trại, chuông nhà thờ ngân lên. Giọng sắt của nó tung lên bầu trời vui tươi lời gọi yếu ớt và xa xăm. Những con én vụt bay như những mũi tên qua khoảng trời xanh mà những cây sồi trắng lớn đứng bất động vây quanh. Thỉnh thoảng một mùi chuồng trại thoảng qua, lẫn trong hơi thở dịu ngọt của những cây táo.

Một trong những người đàn ông đứng trước cửa quay vào nhà gọi:

— Nhanh lên, nhanh lên, Mê-li-na ơi, chuông đổ rồi kìa!

Anh chừng ba mươi tuổi. Đó là một người nông dân cao lớn mà những năm tháng lao động ngoài đồng chưa làm cho còng lưng hay biến dạng. Một ông già, bố anh, xương xẩu như thân cây sồi, cổ tay u nần, chân vòng kiềng, tuyên bố:

— Đàn bà ấy mà, bao giờ cũng có xong đâu.

Hai người con trai kia của ông già phá lên cười, và một người quay sang người anh cả vừa gọi lúc nãy:

— Anh đi gọi họ đi, Pô-lít. Không thì phải tới trưa họ mới ra.

Và chàng trai đi vào nhà.

Một đàn vịt đứng gần mấy người nông dân bỗng vỗ cánh kêu quàng quạc, rồi lạch bạch đi về phía ao, những bước chậm rãi, lắc lư.

Rồi ở cánh cửa vẫn để ngỏ, một bà béo xuất hiện, bế một đứa trẻ hai tháng tuổi. Những dải trắng của chiếc mũ cao rủ xuống lưng bà, buông trên tấm khăn choàng đỏ rực như một đám cháy, còn thằng bé quấn trong những lớp tã trắng nằm trên cái bụng phưỡn của bà đỡ.

Rồi người mẹ bước ra, cao lớn và khoẻ mạnh, mới mười tám tuổi, thật thà và tươi cười, khoác tay chồng. Rồi tới hai bà nội ngoại, héo hon như những quả táo già, cái lưng còng xuống rõ là mệt mỏi, đã lâu cong vẹo vì những công việc nhẫn nại và nặng nhọc. Một bà đã goá chồng. Bà khoác tay ông nội đang đứng trước cửa, và hai ông bà đi đầu đoàn người, sau đứa trẻ và bà đỡ. Cả gia đình lên đường theo sau. Những người trẻ nhất cầm những túi giấy đầy kẹo hạnh nhân.

Đằng kia, chiếc chuông nhỏ đổ không ngừng, dốc hết sức gọi đứa trẻ bé bỏng đang được chờ đợi. Lũ trẻ con trèo lên bờ mương. Người ta ló ra ở các cổng rào. Những cô gái làm thuê ở các trang trại đứng sững giữa hai thùng sữa đầy, đặt xuống đất để ngắm lễ rửa tội.

Bà đỡ đắc thắng bế cái gánh nặng sống động của mình, tránh những vũng nước trên những con đường trũng giữa hai bờ đất trồng cây. Các cụ già đi một cách trịnh trọng, bước hơi xiêu vẹo vì tuổi tác và đau nhức. Đám trẻ thì muốn nhảy múa, cứ nhìn các cô gái ra xem họ đi qua. Còn người bố và người mẹ đi nghiêm trang, đứng đắn hơn, theo sau đứa trẻ sau này sẽ thay họ trong cuộc đời, sẽ nối dõi trong vùng cái họ của họ, họ Đăng-tuy, nổi tiếng khắp tổng.

Họ ra tới cánh đồng và cắt ngang qua ruộng cho khỏi đi vòng theo đường cái.

Giờ đã thấy nhà thờ với tháp chuông nhọn. Có một ô cửa trổ xuyên qua tháp ngay dưới mái ngói đá đen, và có cái gì đang cựa quậy trong đó, đi đi lại lại nhanh nhẹn, cứ qua lại sau ô cửa hẹp. Đó là chiếc chuông vẫn đang đổ, gọi đứa trẻ sơ sinh lần đầu tiên tới ngôi nhà của Chúa.

Một con chó lẽo đẽo theo. Người ta ném kẹo cho nó, nó nhảy nhót quanh mọi người.

Cửa nhà thờ mở rộng. Vị linh mục, một chàng trai cao lớn tóc đỏ, gầy mà khoẻ, cũng mang họ Đăng-tuy, là chú ruột của đứa bé, em trai của người bố, đang đứng chờ trước bàn thờ. Và ông làm lễ rửa tội theo đúng nghi thức cho đứa cháu Pro-xpe Xê-da, thằng bé oà khóc khi nếm hạt muối tượng trưng.

Khi nghi lễ xong, cả nhà đứng chờ ở ngưỡng cửa trong lúc cha xứ cởi áo lễ. Rồi họ lại lên đường. Giờ người ta đi nhanh, vì đang nghĩ tới bữa tiệc. Cả lũ trẻ con trong vùng chạy theo, và mỗi lần người ta ném cho chúng một nắm kẹo là một trận hỗn chiến dữ dội, vật lộn túi bụi, giật tóc nhau. Cả con chó cũng lao vào đám đông để nhặt kẹo, bị kéo đuôi, kéo tai, kéo chân, nhưng còn lì lợm hơn lũ trẻ.

Bà đỡ hơi mệt, bảo cha xứ đang đi bên cạnh:

— Này, thưa cha, nếu cha không phiền thì bế giùm tôi cháu của cha một lát để tôi duỗi người cái. Tôi thấy như bị chuột rút trong bụng rồi.

Vị linh mục đón lấy đứa trẻ, chiếc áo trắng của nó thành một vệt sáng chói lớn trên tấm áo chùng đen, và ông hôn nó, lúng túng với cái gánh nặng nhẹ tênh, chẳng biết bế thế nào, đặt thế nào. Ai nấy đều phá lên cười. Một trong hai bà từ xa hỏi vọng tới:

— Này, ông cha, thế có tiếc không, là ông chẳng bao giờ có được một đứa như thế?

Vị linh mục không đáp. Ông sải những bước dài, nhìn chăm chăm vào thằng bé mắt xanh, thèm được hôn lên đôi má tròn trĩnh của nó lần nữa. Ông không kìm được nữa, nâng nó lên sát mặt và hôn nó thật lâu.

Người bố gọi to:

— Này, ông cha, nếu ông muốn một đứa thì cứ việc bảo.

Và người ta bắt đầu đùa cợt, như dân đồng ruộng vẫn đùa cợt.

Vừa ngồi vào bàn, cái vui nặng nề của dân quê đã bùng nổ như một cơn bão. Hai người con trai kia cũng sắp lấy vợ. Vị hôn thê của họ đều có mặt, chỉ tới dự bữa tiệc. Và khách khứa không ngớt bóng gió về tất cả những thế hệ tương lai mà những cuộc hôn nhân ấy hứa hẹn.

Toàn những lời thô thiển, mặn chát, khiến các cô gái đỏ mặt cười khúc khích còn đàn ông thì cười nghiêng ngả. Họ đấm tay xuống bàn, la hét. Ông bố và ông nội tuôn ra không ngớt những câu bông đùa tục tĩu. Người mẹ mỉm cười. Các bà già cũng góp phần vào niềm vui và cũng tung ra phần mình những câu tếu táo.

Vị linh mục, đã quen với những cuộc chè chén nhà quê ấy, vẫn ngồi yên cạnh bà đỡ, lấy ngón tay trêu cái miệng nhỏ xíu của đứa cháu cho nó cười. Ông có vẻ ngạc nhiên khi nhìn đứa trẻ, như thể chưa từng thấy đứa trẻ nào. Ông ngắm nó với một sự chú ý trầm ngâm, với vẻ nghiêm trang mơ màng, với một tình thương vừa thức dậy tận đáy lòng, một tình thương chưa từng biết, lạ lùng, sôi nổi và hơi buồn, dành cho sinh linh bé bỏng mong manh là con của anh trai mình.

Ông không nghe thấy gì, không nhìn thấy gì, chỉ ngắm đứa trẻ. Ông muốn lại được bế nó lên lòng, vì trên ngực và trong tim ông vẫn còn đọng lại cảm giác êm ái khi bế nó lúc nãy, trên đường từ nhà thờ về. Ông xúc động trước cái mầm người ấy như trước một điều bí ẩn không sao nói thành lời mà ông chưa từng nghĩ tới, một điều bí ẩn uy nghiêm và thiêng liêng, sự hiện thân của một linh hồn mới, điều bí ẩn lớn lao của sự sống bắt đầu, của tình yêu thức dậy, của nòi giống tiếp nối, của nhân loại mãi mãi bước đi.

Bà đỡ vừa ăn, mặt đỏ gay, mắt sáng rực, vừa lúng túng vì đứa bé khiến bà không ngồi sát bàn được.

Vị linh mục bảo bà:

— Bà đưa cháu cho tôi. Tôi không đói.

Và ông lại bế lấy đứa trẻ. Thế là mọi thứ quanh ông biến mất, xoá nhoà hết. Ông ngồi đó, mắt dán vào khuôn mặt hồng hào phúng phính ấy. Và dần dần hơi ấm của thân hình bé nhỏ, xuyên qua lớp tã và lớp vải áo chùng, lan tới đôi chân ông, thấm vào ông như một cái vuốt ve thật nhẹ, thật tốt lành, thật trong trắng, một cái vuốt ve tuyệt diệu làm ông rưng rưng nước mắt.

Tiếng ồn của những người đang ăn trở nên khủng khiếp. Đứa trẻ, khó chịu vì những tiếng la hét ấy, bắt đầu khóc.

Một giọng nói kêu lên:

— Này ông cha, cho nó bú đi.

Và một tràng cười bùng nổ làm rung chuyển cả căn phòng. Nhưng người mẹ đã đứng dậy. Chị bế con trai sang phòng bên. Mấy phút sau chị quay lại, bảo thằng bé đang ngủ ngon lành trong nôi.

Và bữa tiệc tiếp tục. Đàn ông đàn bà thỉnh thoảng ra sân, rồi lại vào bàn. Thịt thà, rau quả, rượu táo và rượu nho cứ thế trôi tuột vào những cái miệng, làm phình những cái bụng, làm sáng rực những con mắt, làm mê sảng những cái đầu.

Trời đã tối khi người ta uống cà phê. Vị linh mục đã biến mất từ lâu mà chẳng ai lấy làm lạ.

Cuối cùng người mẹ trẻ đứng dậy đi xem thằng bé còn ngủ không. Giờ trời đã tối. Chị dò dẫm bước vào phòng, hai tay dang ra phía trước cho khỏi va vào đồ đạc. Nhưng một tiếng động lạ khiến chị dừng phắt lại, và chị hoảng hốt đi ra, tin chắc đã nghe thấy có người cựa quậy trong đó. Chị quay vào phòng ăn, mặt tái nhợt, run rẩy, kể lại chuyện ấy. Tất cả đàn ông nhốn nháo đứng dậy, ngà ngà say và hùng hổ. Người bố cầm đèn lao tới.

Vị linh mục đang quỳ bên chiếc nôi, khóc nức nở, trán áp lên chiếc gối nơi đứa trẻ đang ngả đầu.

— Hết —