Liêu Trai: Chàng họ Miêu

Chàng Cung là người Mân Châu. Chàng lên Tây An dự thi, dừng chân nghỉ ở một quán trọ, mua rượu ngồi uống một mình.

Có một người đàn ông to lớn bước vào, ngồi xuống trò chuyện. Chàng nâng chén mời uống, người khách cũng không từ chối. Người ấy tự xưng họ Miêu, nói năng cười đùa thô lỗ, ồn ào. Chàng thấy người ấy chẳng có chút văn vẻ nào, bèn tiếp đãi lấy lệ, có phần kiêu ngạo.

Rượu hết, chàng không gọi thêm. Miêu nói:

— Uống rượu với anh đồ gàn, buồn đến chết người!

Rồi đứng dậy ra quầy mua rượu, xách vào một vò to tướng. Chàng từ chối không uống. Miêu nắm lấy cánh tay chàng, ép uống cạn. Tay chàng đau như muốn gãy. Chàng bất đắc dĩ phải uống liền mấy chén. Miêu thì lấy cả bát canh mà tu, cười nói:

— Tôi không khéo mời khách. Đi hay ở, xin cứ tùy anh.

Chàng liền thu xếp hành lý lên đường.

Đi được mấy dặm, con ngựa ốm, nằm lăn ra giữa đường. Chàng đành ngồi đợi bên vệ đường. Hành lý nặng nề, đang không biết tính sao, thì Miêu tìm tới. Hỏi ra mới biết sự tình, Miêu bèn dỡ hết đồ trên lưng ngựa giao cho người hầu, rồi tự mình ghé vai đỡ lấy bụng ngựa, vác lên mà chạy. Chạy hơn hai mươi dặm mới tới quán trọ, Miêu đặt ngựa xuống, dắt vào chuồng.

Một lúc lâu sau, thầy trò chàng Cung mới tới nơi. Chàng kinh ngạc, cho Miêu là thần nhân, tiếp đãi rất hậu, mua rượu mua cơm, mời cùng ăn uống. Miêu nói:

— Tôi ăn khỏe lắm, anh chẳng làm sao cho tôi no được đâu. Uống rượu cho thỏa là được rồi.

Miêu uống cạn một vò, rồi đứng dậy từ biệt:

— Anh chữa ngựa còn phải mất mấy ngày. Tôi không đợi được, đi trước đây.

Nói rồi đi luôn.

Về sau, thi xong, có ba bốn người bạn rủ chàng lên núi Hoa Sơn, trải chiếu ngồi giữa đất mà bày tiệc.

Mọi người đang cười nói vui vẻ, thì Miêu bỗng tới, tay trái cắp một vò rượu lớn, tay phải xách một cái giò heo, quẳng xuống đất, nói:

— Nghe các vị lên núi ngắm cảnh, xin được theo đuôi.

Mọi người đứng dậy chào hỏi, rồi ngồi lẫn vào nhau, uống rượu thỏa thích, vui lắm.

Rồi mọi người muốn làm thơ nối câu. Miêu cãi:

— Uống cho say mới sướng, việc gì phải nghĩ ngợi khổ sở!

Mọi người không nghe, đặt lệ phạt rượu theo kiểu vườn Kim Cốc. Miêu nói:

— Ai làm dở, phải xử theo quân pháp!

Mọi người cười:

— Tội đâu đến mức thế.

Miêu nói:

— Nếu không chém, thì kẻ võ biền như tôi cũng làm được.

Chàng Cận ngồi đầu chiếu ngâm trước:

— Vách núi cao ngất, đứng nhìn trời đất trống không.

Miêu buột miệng nối ngay:

— Gõ vỡ ống nhổ, ánh gươm đỏ rực một vùng.

Người ngồi kế tiếp ngẫm nghĩ hồi lâu chưa ra câu, Miêu đã tự cầm vò rót uống.

Một lúc sau, lần lượt từng người nối câu, càng lúc lời thơ càng quê kệch. Miêu kêu lên:

— Thế là đủ rồi! Nếu thương tôi, thì đừng làm nữa!

Mọi người không nghe. Miêu không chịu nổi nữa, bỗng ngửa cổ gầm như rồng ngâm, cả hang núi vang dội. Rồi đứng dậy cúi lên ngửa xuống múa điệu sư tử. Ý thơ của mọi người bị rối loạn cả, đành thôi ngâm, lại chuốc chén mà uống tiếp.

Lúc ấy mọi người đã ngà ngà say. Các khách lại thay nhau đọc bài văn mình làm trong trường thi, khen ngợi lẫn nhau. Miêu không muốn nghe, kéo chàng Cung ra chơi đoán ngón tay, ai thua phải uống. Thắng thua đã mấy lượt, mà các khách vẫn còn đọc văn khen nhau chưa dứt.

Miêu quát lớn:

— Tôi nghe đủ cả rồi! Thứ văn này chỉ đáng đem về đọc cho bà vợ nghe ở đầu giường thôi. Ở chỗ đông người mà cứ lải nhải mãi, thật đáng ghét!

Mọi người có vẻ hổ thẹn, nhưng lại càng ghét cái thô lỗ của Miêu, nên càng ngâm to hơn.

Miêu giận lắm, nằm rạp xuống đất gầm lên, lập tức hóa thành một con hổ, vồ chết các khách, rồi gầm vang mà bỏ đi.

Những người còn sống sót, chỉ có chàng Cung và chàng Cận.

Khoa ấy chàng Cận thi đỗ cử nhân.

Ba năm sau, Cận lại đi qua Hoa Âm, bỗng gặp chàng Kê, cũng là một trong những người bị hổ ăn trên núi năm nào. Cận sợ quá, định quất ngựa chạy, nhưng Kê nắm lấy dây cương, không cho đi. Cận đành xuống ngựa, hỏi Kê muốn gì. Kê đáp:

— Nay tôi làm ma trành cho họ Miêu, hầu hạ khổ sở lắm. Phải giết thêm một kẻ sĩ nữa, mới có người thế chỗ cho tôi. Ba ngày nữa, sẽ có một người mặc áo nho, đội mũ nho bị hổ ăn. Nhưng phải là ở dưới chân đèo Thương Long, thì mới là người thế chỗ tôi. Hôm ấy, anh mời thật nhiều văn sĩ tới đó, tức là giúp bạn cũ này đấy.

Cận không dám cãi, kính cẩn dạ vâng rồi chia tay.

Về tới chỗ trọ, Cận suy nghĩ suốt đêm, không biết tính sao, đành liều bội ước, mặc cho ma trách.

Vừa hay có người anh họ bên ngoại là chàng Tưởng tới chơi. Cận kể lại chuyện lạ. Tưởng là kẻ sĩ có chút tiếng tăm. Trong huyện có chàng Vưu, thi khảo hạch đứng trên Tưởng, nên Tưởng ngấm ngầm ghen ghét. Nghe Cận kể, Tưởng nảy ý muốn hại Vưu.

Tưởng viết thư mời Vưu cùng lên núi chơi, còn mình thì mặc áo trắng mà đi. Vưu cũng không hiểu ý tứ ra sao.

Lên tới lưng đèo, rượu thịt bày ra đầy đủ, Tưởng tiếp đãi Vưu hết sức kính cẩn chu đáo.

Đúng lúc ấy, quan quận thú cũng lên đèo. Quan quận vốn là chỗ quen biết thân thiết hai đời với nhà Tưởng. Nghe nói Tưởng đang ở dưới, quan sai người xuống mời. Tưởng không dám mặc áo trắng mà lên gặp quan, bèn đổi áo mũ với Vưu.

Hai người đang mặc áo dở, chưa xong, thì con hổ bất thần xông tới, ngoạm lấy Tưởng mà tha đi.

— Hết —