Liêu Trai: Con trai họ Liễu

Liễu Tây Xuyên người Giao Châu, là người đầy tớ coi sổ sách cho quan Nội sử họ Pháp. Hơn bốn mươi tuổi ông mới sinh được một đứa con trai, nên chiều chuộng hết mực. Con muốn gì cũng chiều, chỉ sợ làm trái ý nó.

Lớn lên, cậu con ăn chơi phung phí, vượt cả khuôn phép. Bao nhiêu tiền của ông dành dụm đều bị tiêu sạch.

Chẳng bao lâu, cậu con ốm. Ông Liễu vốn có nuôi một con la tốt. Cậu con nói:

— La béo, ăn ngon lắm. Giết nó cho con ăn, con sẽ khỏi bệnh.

Ông Liễu định giết một con la gầy yếu khác. Cậu con nghe được, nổi giận chửi bới, bệnh càng nặng thêm. Ông Liễu sợ, đành giết con la tốt dâng cho con. Cậu con mới vui. Nhưng cậu chỉ nếm một miếng rồi bỏ đi.

Bệnh rốt cuộc không đỡ, chẳng bao lâu thì chết. Ông Liễu thương xót đến muốn chết theo.

Ba bốn năm sau, người trong làng rủ nhau theo hội dâng hương lên núi Thái Sơn. Tới lưng chừng núi, thấy một người cưỡi la phóng tới, trông giống hệt con trai ông Liễu. Tới gần, thì đúng là cậu ta thật.

Cậu xuống la, vái chào khắp lượt, hỏi han từng người. Dân làng ai cũng kinh hãi, chẳng ai dám hỏi chuyện cậu đã chết. Chỉ hỏi:

— Cậu ở đây làm gì?

Cậu đáp:

— Cũng chẳng có việc gì, chỉ chạy ngược chạy xuôi thôi.

Rồi cậu hỏi tên chủ quán trọ nơi họ nghỉ. Mọi người nói cho cậu biết. Cậu chắp tay nói:

— Tôi đang có chút việc, chưa rảnh mà kể chuyện xa cách. Mai tôi sẽ tới thăm.

Rồi cậu lên la đi mất.

Mọi người về quán trọ, cũng bảo nhau chắc gì cậu ta đã tới. Sáng hôm sau ngồi đợi, quả nhiên cậu tới. Cậu buộc la vào cột chuồng, rảo bước vào, cười nói vui vẻ. Mọi người bảo:

— Ông thân sinh ra cậu ngày đêm nhớ thương da diết, sao cậu không về thăm một lần?

Cậu ngạc nhiên hỏi:

— Các ông nói ai thế?

Mọi người nói là ông Liễu. Cậu biến sắc mặt, hồi lâu mới nói:

— Ông ta đã nhớ tôi, thì xin về nhắn hộ: ngày mùng bảy tháng tư, tôi sẽ đợi ông ta ở đây.

Nói xong, cậu từ biệt mà đi.

Mọi người về làng, kể lại với ông Liễu. Ông khóc oà, đúng hẹn lên núi. Ông kể hết đầu đuôi với ông chủ quán trọ. Ông chủ quán can:

— Hôm trước tôi thấy thần sắc cậu nhà lạnh nhạt lắm, chưa chắc đã có ý tốt. Theo tôi đoán, e rằng không nên gặp.

Ông Liễu khóc, không tin. Ông chủ quán nói:

— Tôi không phải ngăn ông. Nhưng quỷ thần khó lường, chỉ sợ gặp chuyện chẳng lành. Nếu ông nhất định muốn gặp, thì xin trốn vào trong cái rương này. Đợi cậu ấy tới, xem lời lẽ sắc mặt ra sao, gặp được thì ông hẵng ra.

Ông Liễu làm theo.

Một lát, cậu con quả nhiên tới, hỏi:

— Lão Liễu đến chưa?

Ông chủ quán đáp:

— Chưa.

Cậu con hằm hằm chửi:

— Cái lão súc sinh già ấy sao lại không tới!

Ông chủ quán kinh ngạc:

— Sao cậu lại chửi cha mình?

Cậu đáp:

— Hắn là cha gì của tôi! Lúc đầu tôi với hắn kết nghĩa làm bạn đi buôn, không ngờ hắn lòng dạ đen tối, nuốt trọn số tiền xương máu của tôi, trơ trẽn không chịu trả. Nay tôi chỉ muốn bắt được hắn cho hả lòng, cha con gì!

Nói xong, cậu bước ra cửa, buông một câu:

— Cho hắn được hời!

Ông Liễu ngồi trong rương, nghe rõ từng lời, mồ hôi chảy ròng ròng tới tận gót chân, không dám thở mạnh. Ông chủ quán gọi, ông mới bò ra, rồi thất thểu trở về.

— Hết —