Liêu Trai: Hồ ly xấu xí

Anh Mục là người Trường Sa, nhà nghèo rớt, mùa đông không có áo bông. Một tối anh đang ngồi co ro, bỗng có một người con gái bước vào. Áo quần nàng lộng lẫy, nhưng nước da đen đúa, mặt mũi xấu xí. Nàng cười hỏi:

— Lạnh lắm phải không?

Mục giật mình hỏi nàng là ai. Nàng nói:

— Ta là hồ tiên. Thương anh lạnh lẽo cô quạnh, muốn tới sưởi ấm cái giường lạnh cho anh.

Mục vừa sợ nàng là hồ ly, vừa chán nàng xấu xí, bèn kêu toáng lên. Nàng đặt một thỏi bạc lên bàn, nói:

— Nếu anh chịu ăn ở với ta, thì thỏi này là của anh.

Mục mừng rỡ ưng theo.

Giường không có nệm, nàng lấy áo bào của mình trải thay. Gần sáng, nàng dậy, dặn:

— Số bạc ta cho, anh mau mua lụa mềm về làm chăn nệm. Còn dư thì may áo bông, mua đồ ăn, thế là đủ. Nếu được lâu dài với nhau, anh khỏi lo nghèo.

Rồi nàng đi.

Mục kể với vợ. Vợ anh cũng mừng, lập tức mua lụa về khâu.

Tối nàng tới, thấy chăn nệm mới tinh, mừng nói:

— Vợ anh chịu khó quá!

Nàng để lại tiền thưởng công cho vợ anh. Từ đó không đêm nào nàng không tới. Mỗi lần đi, nàng đều để lại thứ gì đó.

Hơn một năm sau, nhà cửa sửa sang sạch đẹp, trong ngoài ai cũng mặc gấm vóc thêu thùa. Nhà Mục nghiễm nhiên thành nhà giàu.

Rồi quà cáp của nàng thưa dần. Mục từ đó đâm chán nàng. Anh mời thầy pháp về, vẽ bùa dán lên cửa.

Nàng tới, cắn gãy lá bùa vứt đi. Vào nhà, nàng chỉ vào mặt Mục mà nói:

— Bội đức phụ lòng, không ai bằng anh! Nhưng thứ này làm gì được ta? Nếu anh đã chán ghét ta, thì ta tự đi. Nhưng tình nghĩa đã dứt, những gì anh nhận của ta, phải trả lại hết!

Nói rồi hầm hầm bỏ đi.

Mục sợ, báo với thầy pháp. Thầy pháp lập đàn. Bày biện chưa xong, ông ta bỗng ngã vật xuống đất, máu chảy đầy má. Nhìn lại, thì một bên tai đã bị cắt mất.

Mọi người sợ hãi, chạy tán loạn. Thầy pháp cũng bưng tai chạy trốn.

Đá từ đâu ném vào phòng, hòn nào cũng to bằng cái chậu. Cửa sổ, cửa lớn, nồi niêu, chõ xôi, không thứ gì còn nguyên.

Mục chui xuống gầm giường, co rúm lại, mồ hôi vã ra như tắm. Lát sau, thấy nàng ôm một con vật vào. Con vật đầu mèo, đuôi chó. Nàng đặt nó trước giường, xuỵt nó:

— Hì hì! Cắn chân thằng gian kia đi!

Con vật lập tức gặm giày. Răng nó sắc hơn dao. Mục sợ quá, định co chân giấu đi, nhưng tay chân không nhúc nhích được. Con vật gặm ngón chân, nghe rau ráu giòn tan.

Mục đau quá, kêu van xin tha. Nàng nói:

— Vàng bạc châu báu có bao nhiêu, đem ra hết, không được giấu!

Mục vâng dạ. Nàng nói:

— Ha ha!

Con vật liền thôi. Mục không dậy nổi, chỉ nói chỗ cất của. Nàng tự đi lục lọi. Ngoài trang sức, quần áo ra, chỉ được hơn hai trăm lạng bạc. Nàng chê ít, lại nói:

— Hì hì!

Con vật lại gặm. Mục kêu rên xin tha. Nàng hẹn trong mười ngày phải trả đủ sáu trăm lạng. Mục nhận lời, nàng mới ôm con vật đi.

Một lúc lâu sau, người nhà dần dần tụ lại, lôi Mục từ gầm giường ra. Chân anh máu chảy ròng ròng, mất hai ngón.

Nhìn quanh phòng, của cải sạch trơn, chỉ còn cái chăn rách năm nào. Họ lấy chăn ấy đắp cho Mục nằm.

Lại sợ mười ngày sau nàng quay lại, cả nhà bèn bán a hoàn, bán quần áo cho đủ số.

Đến hẹn, quả nhiên nàng tới. Nhà vội đưa tiền. Nàng không nói gì, cầm rồi đi. Từ đó không thấy tới nữa.

Vết thương ở chân của Mục chạy chữa nửa năm mới lành. Còn nhà thì lại nghèo xơ xác như xưa.

Con hồ ly ấy sang ở với nhà họ Vu ở làng bên. Họ Vu làm ruộng, nhà vốn không giàu. Ba năm sau, họ Vu đã nộp thóc mua được chức hàm, nhà to nối liền nhau. Quần áo đẹp mà nhà ấy mặc, một nửa là đồ cũ của nhà Mục. Mục trông thấy cũng chẳng dám hỏi.

Một lần Mục ra đồng, gặp nàng giữa đường. Anh quỳ dài bên vệ đường. Nàng không nói gì, chỉ lấy khăn trắng gói năm sáu lạng bạc, ném từ xa cho anh, rồi quay người đi thẳng.

Về sau họ Vu chết sớm. Nàng vẫn thỉnh thoảng tới nhà ấy. Mỗi lần nàng tới, vàng bạc lụa là trong nhà lại mất đi.

Con trai họ Vu thấy nàng tới, bèn vái lạy, đứng xa mà khấn:

— Cha con tuy đã qua đời, nhưng anh em con đều như con của người. Dù người không thương xót, sao nỡ ngồi nhìn để chúng con nghèo khổ?

Nàng đi, rồi từ đó không tới nữa.

— Hết —